I SA/Wa 765/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz Sędziowie: WSA Dorota Apostolidis WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) Protokolant referent-stażysta Zbigniew Dzierzęcki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2012 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia z pomocy społecznej 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata J. B. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym: tytułem opłaty kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych. Decyzją z dnia [...] marca 2012 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po rozpatrzeniu odwołania M. M. od decyzji Kierownika Działu Świadczeń Pomocy Społecznej Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w S. z dnia [...] lutego 2012 r. odmawiającej przyznania świadczenia w formie jednego gorącego posiłku w szkole dla syna, utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ przedstawił następująco stan faktyczny sprawy: W dniu 10 stycznia 2012 r. M. M. złożyła wniosek o udzielenie pomocy socjalnej. W uzasadnieniu wskazała, że jej sytuacja finansowa jest trudna, ponieważ jej wynagrodzenie jest obciążone zajęciem komorniczym w związku z tym na życie pozostaje jej tylko [...] zł i z tej kwoty musi jeszcze zakupić bilet miesięczny, ponieważ dojeżdża do W. do pracy. Wskazała ponadto, że jej syn jest w wieku szkolnym, choruje na alergię i w związku z tym ma wydatki związane z zakupem leków. Poza tym, jak wskazała w swym wniosku, zamieszkuje "...kątem u kogoś i też musi dokładać się do rachunków". W dniu 19 stycznia 2012 r. pracownik socjalny przeprowadził wywiad środowiskowy, w wyniku którego ustalił, że M. M. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z dziewięcioletnim synem M., uczniem II klasy szkoły podstawowej. Zatrudniona jest w [...] w W. jako [...] z miesięcznym wynagrodzeniem w kwocie [...] netto. Poza pensją otrzymuje również alimenty na syna w kwocie [...] zł miesięcznie. Zatem jej łączny dochód miesięczny wynosi [...] zł. Opłaty za lokal, w który zamieszkuje wraz z synem, ponosi właściciel mieszkania. Pensja wnioskodawczyni obciążona jest egzekucją komorniczą z tytułu wcześniejszych niespłaconych kredytów. W trakcie przeprowadzonego wywiadu środowiskowego, wnioskodawczyni okazała dokumenty, z których wynika, że obciążona jest kwotą [...] zł stanowiącą kwotę główną oraz wezwanie do zapłaty z firmy K. S.A. kwoty [...] zł na rzecz K. [...] z tytułu kilkakrotnych przejazdów bez biletów. W związku z powyższymi ustaleniami pracownik socjalny ocenił, że nawet przy uwzględnieniu zajęcia komorniczego w wysokości 50% pensji, dochód wnioskodawczyni wynosi [...]zł i nadal przekracza kryteria określone w ustawie. Stałe miesięczne wydatki wynoszą [...] zł. Właścicielem mieszkania, w którym przebywa wnioskodawczyni jest jej babcia, Z. F., która prowadzi odrębne gospodarstwo domowe. Decyzją z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...] Kierownik Działu Świadczeń Pomocy Społecznej Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w S. działający z upoważnienia Prezydenta Miasta S. odmówił przyznania świadczenia w formie jednego gorącego posiłku (obiadu) w szkole dla syna. W uzasadnieniu wskazał, iż dochód M. M. wynoszący łącznie [...] zł przekracza 150% kryterium dochodowego wynoszącego 526,50 zł i z tego powodu odmówił przyznania wnioskowanego świadczenia. Od powyższej decyzji, M. M. wniosła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. odwołanie podnosząc, że jej sytuacja finansowa i materialna jest trudna. Jest matką samotnie wychowującą dziecko, alimenty od męża otrzymuje nieregularnie, komornik zajął jej wynagrodzenie i jej pensja jest niewielka. Dodatkowej pracy nie może podjąć, bowiem mieszka w S. a pracuje w W., co uniemożliwia jej pracę na dwa etaty. Rozpatrując odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. przytoczyło treść przepisu art. 3, art. 5 art. 7 ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz. U. Nr 175, poz. 1362 ze zm.). Organ wskazał ponadto, że przesłanką uprawniającą do przyznania świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej jest spełnienie przez ubiegającą się osobę kryteriów dochodowych, określonych w art. 8 ust.1 ustawy o pomocy społecznej przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednej z przyczyn wymienionych w art.7 pkt 2-15 tej usatwy, tj. sieroctwa, bezdomności, bezrobocia, niepełnosprawności, długotrwałej lub ciężkiej choroby, przemocy w rodzinie, potrzeby ochrony macierzyństwa lub wielodzietności, bezradności w sprawach opiekuńczo-wychowawczych i prowadzenia gospodarstwa domowego, zwłaszcza w rodzinach niepełnych lub wielodzietnych, braku umiejętności w przystosowaniu do życia młodzieży opuszczającej placówki opiekuńczo - wychowawcze, trudności w integracji osób, które otrzymały status uchodźcy, trudności w przystosowaniu do życia po zwolnieniu z zakładu karnego, alkoholizmu lub narkomanii, zdarzenia losowego i sytuacji kryzysowej, klęski żywiołowej lub ekologicznej. Kolegium wskazało przy tym, że Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2009 r. zweryfikowano kryteria dochodowe oraz kwoty świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej ( Dz. U. Nr 127 poz. 1055), które pozostały na niezmienionym poziomie w stosunku do zapisów wynikających z rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodów oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, i stanowiących, iż pomoc społeczna przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza 477 zł. natomiast na osobę w rodzinie - 351 zł. Organ odwoławczy podniósł poza tym, że jak wynika z akt sprawy M. M. zamieszkuje z synem i babcią w jej mieszkaniu, ale prowadzi odrębne gospodarstwo domowe wspólnie z synem. Miesięczny dochód na osobę w jej rodzinie wynosi [...] zł. Organ wskazał przy tym, że kryterium dochodowe na osobę w rodzinie, wynosi 526, 50 zł (351 zł x 150%), co oznacza, że dochód na osobę w rodzinie wnioskodawczyni jest wyższy od wskazanego kryterium. Nie zgadzając się z rozstrzygnięciem organu M. M. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze ponownie opisała swoją sytuację rodzinną i majątkową ponawiając argumenty zawarte w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002r., Nr 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej "ppsa"). W ocenie Sądu skarga w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim podkreślić należy, że zgodnie z treścią przepisu art. 3 i art. 5 ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz. U. Nr 267, poz. 2259 ze zm.) w ramach Programu realizowane są działania dotyczące, w szczególności zapewnienia pomocy w zakresie dożywiania osobom i rodzinom spełniającym odpowiednie kryterium dochodowe, znajdującym się w sytuacjach wymienionych w art. 7 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2008 r. Nr 115, poz. 728 ze zm.), tj. osobom samotnym, w podeszłym wieku, chorym lub niepełnosprawnym. Pomoc tego rodzaju może być przyznana w formie posiłku, świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności albo świadczenia rzeczowego w postaci produktów żywnościowych. Przy czym z treści powołanego art. 5 ust. 1 ustawy wynika, że organ prowadzący postępowanie o przyznanie pomocy w zakresie dożywiania wydaje decyzję w ramach tzw. "uznania administracyjnego", swobodnie decydując o tym, czy w sprawie indywidualnej wystąpił przypadek, uzasadniający przyznanie tej formy świadczenia z pomocy społecznej. W myśl zaś art. 7 w/w ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. do udzielania pomocy w zakresie dożywiania mają zastosowanie odpowiednio przepisy ustawy o pomocy społecznej, dotyczące udzielania świadczeń z pomocy społecznej. Zatem pomoc w zakresie dożywiania może być przyznana nieodpłatnie, jeżeli dochód osoby samotnie gospodarującej lub dochód na osobę w rodzinie nie przekracza 150 % kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 8 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej. Jak wynika z akt sprawy i co jest kwestią bezsporną, dochód rodziny skarżącej, liczony zgodnie z art. 8 ustawy o pomocy społecznej, wynosi [...] zł i znacznie przekracza kryteria umożliwiające przyznanie świadczenia, o które wnioskowała (702 zł). Słusznie zatem, zdaniem sądu, organy orzekające w niniejszej sprawie odmówiły przyznania tego świadczenia. Wskazać należy, że obiektywnie trudna sytuacja faktyczna skarżącej, powstała na skutek podejmowanych przez nią zobowiązań kredytowych oraz świadomych decyzji jak np. jazda bez biletu, pozostaje bez wpływu na wynik niniejszej sprawy. Nie można bowiem w tej sprawie mówić o szczególnie uzasadnionym przypadku, czy skrajnym ubóstwie. Trudno bowiem wyobrazić sobie sytuację, w której organy pomocy społecznej przyznawałyby pomoc wszystkim osobom, których sytuacja życiowa pogorszyła się po zaciągnięciu zobowiązań kredytowych. Podkreślić w tym miejscu należy, że instytucja pomocy społecznej, służyć ma jedynie jako środek w dążeniu do celu, którym jest usamodzielnienie się osoby potrzebującej, co jest zgodne z zasadą pomocniczości wyrażoną w preambule do Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Z analizy akt sprawy wynika, że organy w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy i w sposób wyczerpujący przedstawiły okoliczności, które przesądziły o odmowie przyznania M. M. świadczenia w formie jednego ciepłego posiłku dla syna. Przy czym w ocenie Sądu, zarówno zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja nie przekraczają granic uznania administracyjnego, zaś odmowa przyznania wnioskowanej pomocy została wnikliwie uzasadniona. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Z 2012 r., poz. 270) orzekł jak w sentencji.