I SA/Wa 765/14

PostanowienieWSA w Warszawie2014-03-13

Skład orzekający: Lucyna Picho

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych, może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W niniejszej sprawie, mimo wykazywanych wydatków, miesięczny dochód rodziny przekracza kwotę, która uniemożliwiałaby samodzielne pokrycie kosztów sądowych, w szczególności wpisu od skargi, który jest najwyższym kosztem. Zatem brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Stan faktyczny
R. P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Wnioskodawca wykazał dochód rodziny w wysokości ponad [...] zł miesięcznie, posiadanie majątku w postaci domu oraz ponoszenie znaczących wydatków związanych z utrzymaniem rodziny, w tym studiującego syna. Referendarz sądowy rozpoznał wniosek, analizując sytuację majątkową wnioskodawcy i wysokość kosztów sądowych.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania R. P. prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Lucyna Picho Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 13 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku R. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. P. i R. P. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej postanawia odmówić przyznania R. P. prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W związku ze złożoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargą na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...], R. P. nadesłał do Sądu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu wyjaśnił, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z [...] i [...]. Źródłem utrzymania rodziny jest dochód w wysokości [...] zł z tytułu umowy o [...], R. P. nie pracuje i uzyskuje świadczenie z urzędu pracy w wysokości [...] zł. Wnioskodawca ujawnił, że posiada majątek w postaci domu o powierzchni [...] m2. Uzasadniając wniosek dodał, że z uzyskiwanego dochodu rodzina ponosi wydatki na utrzymanie. Są to m. in. koszty opłat koniecznych w wysokości [...] zł, koszty wydatków na [...] skarżącego w wysokości [...] zł miesięcznie, opłaty związane z użytkowaniem [...] w wysokości około [...] zł. R. P. dodał również, że utrzymuje studiującego [...] i ponosi wydatki z tym związane w wysokości [...] zł. Również ponosi koszty związane z utrzymaniem [...] w kwocie około [...] zł. Zaznaczył, że pozostała kwota dochodu wystarcza na utrzymanie rodziny przez cały miesiąc. Rozpoznając wniosek na wstępie należy zauważyć, że prawo pomocy stosownie do treści art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) może być przyznane osobie fizycznej w zakresie częściowym – wówczas obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych i wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym następuje – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 ustawy). Odnosząc powyższe kryteria do niniejszej sprawy stwierdzić należy, że w ocenie referendarza sądowego rozpoznającego wniosek brak jest podstaw do jego uwzględnienia. Na wstępie należy zauważyć, że do kosztów sądowych zalicza się opłaty sądowe (w tym wpis i opłaty kancelaryjne) oraz zwrot wydatków (art. 211 powołanej ustawy). Nie ulega wątpliwości, iż na obecnym etapie postępowania sądowego konieczne będzie uiszczenie przez skarżącego wpisu od skargi, którego wysokość z uwagi na charakter zaskarżonego rozstrzygnięcia wyniesie 200 zł. Natomiast wysokość innych kosztów sądowych, np. opłat kancelaryjnych (m. in. opłat za wydanie kopii, czy odpisu dokumentu z akt sprawy – odpowiednio 2 lub 10 zł za każdą stronę dokumentu, opłaty za sporządzenie uzasadnienia wyroku -100 zł), czy wydatków (np. kosztów dojazdu do Sądu) nie jest obecnie znana, ponieważ zależna będzie od przebiegu sprawy. Zatem konieczność ich opłacenia powstanie być może w przyszłości na dalszym etapie postępowania sądowego. Podkreślić również należy, spośród wszystkich kosztów sądowych wpis od skargi jest najwyższy. Nie bez znaczenia dla oceny sytuacji majątkowej skarżącego jest również to, że prawo pomocy jest skierowane w pierwszej kolejności do osób, które znajdują się w bardzo trudnej sytuacji majątkowej. Dokonując pod tym kątem oceny sytuacji majątkowej skarżącego uznać należało, że jego sytuacja majątkowa nie jest bardzo trudna. Miesięczny dochód rodziny to kwota ponad [...] zł. Nie można więc przyjąć, że wnioskodawca (mimo, iż nie pracuje) pozostaje w ubóstwie. Nawet przy uwzględnieniu wykazanych wydatków związanych z codziennym utrzymaniem rodziny, w ocenie referendarza sądowego z pozostałej kwoty R. P. jest w stanie samodzielnie opłacić koszty sądowe. Jak wskazano już wcześniej kwota wpisu jest najwyższa spośród kosztów, pozostałe opłaty są nie tylko zdecydowanie niższe, ale również rozłożone w czasie do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowego. Powyższe uzasadnia odmowę zwolnienia wnioskodawcy z kosztów sądowych. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło