I SA/Wa 766/10
PostanowienieWSA w Warszawie2010-06-25
Skład orzekający: Referendarz Sądowy Dariusz Pirogowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, uznając, że skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżący i jego rodzina dysponują stałymi dochodami, oszczędnościami oraz zabezpieczonymi potrzebami mieszkaniowymi, co nie uzasadnia twierdzenia o realnym zagrożeniu dla ich egzystencji w przypadku uiszczenia wpisu od skargi.Stan faktyczny
Skarżący M.B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze swojej skargi na decyzję Ministra Infrastruktury. W uzasadnieniu podniósł, że skarga jest w interesie publicznym, a uiszczenie opłaty nie pozostawałoby bez uszczerbku dla budżetu rodziny. Skarżący przedstawił informacje o dochodach, oszczędnościach, kredycie na budowę domu, posiadanych nieruchomościach i samochodach.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Dariusz Pirogowicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M.B. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] listopada 2009 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Wnioskiem z dnia 17 maja 2010 r. (uzupełnionym złożonym na urzędowym druku PPF wnioskiem dnia 14 czerwca 2010 r.) M.B. wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze swojej skargi na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] listopada 2009 r., nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] odmawiającą zmiany własnej decyzji z [...] lipca 2008 r. o stwierdzeniu nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Gminę K. własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną.
W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, iż złożona przez niego skarga nie dotyczy wyłącznie jego interesu prawnego lecz jest czynnością wykonaną w interesie publicznym. Uiszczenie zaś opłaty za wpis nie pozostawałoby bez uszczerbku dla budżetu jego rodziny. Jak wynik z przedstawionych we wniosku informacji skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i synem. Źródłem utrzymania rodziny są uzyskiwane przez skarżącego i jego żonę dochody z tytułu zatrudnienia w łącznej kwocie [...] złotych. Na rachunkach bankowych małżonkowie zgromadzone mają środki finansowe w łącznej kwocie [...] złotych. Przy czym jak wyjaśnił skarżący część tych środków w wysokości [...] złotych pochodzi z przyznanej pożyczki z kasy zapomogowo pożyczkowej i służy do zabezpieczenia spłaty kredytu w sytuacji utraty pracy. Na budowę domu rodzina bowiem zaciągnęła kredyt, a zadłużenie z tego tytułu na dzień dzisiejszy wynosi ok. [...] CHF. Rodzina zamieszkuje w budynku o pow. ok. [...] m2, usytuowanym na działce o pow. [...] ar. Skarżący wraz z małżonką są właścicielami dwóch samochodów osobowych o łącznej wartości ok. [...] złotych.
Mając powyższe na uwadze stwierdzono co następuje.
W myśl art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym.
W rozpoznawanej sprawie skarżący wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych, co oznacza, że ubiega się on o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w rozumieniu art. 245 § 3 powołanej ustawy. Stosownie zaś do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Podkreślić należy, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania sądowego spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. To wnioskodawca jako osoba zainteresowana winien wykazać zasadność złożonego wniosku oraz spełnienie ustawowych przesłanek. Instytucja prawa pomocy stanowi bowiem formę pomocy państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów procesu bez wywołania uszczerbku w swoich koniecznych kosztach utrzymania.
W badanej sprawie, w ocenie referendarza sądowego skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez ryzyka wystąpienia uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny - co uzasadniałoby przyznanie mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Przeciwnie, w przedstawionym stanie faktycznym dotyczącym jego sytuacji materialnej i sytuacji materialnej pozostającej z nim we wspólnym gospodarstwie rodziny nie można stwierdzić, by poniesienie kosztów sądowych, obejmujących obecnie wyłącznie wpis od skargi wynoszący 200,00 złotych, leżało poza zakresem jego możliwości finansowych. Także poniesienie w przyszłości ewentualnych opłat kancelaryjnych takiego zagrożenia, w ocenie orzekającego, nie stwarza.
Zarówno bowiem skarżący jak i jego małżonka posiadają stałe i regularne źródło dochodów w postaci wynagrodzenia za pracę w łącznej kwocie [...] złotych miesięcznie. Rodzina ma zabezpieczone potrzeby mieszkaniowe. Posiada również oszczędności, które jak wynika z treści wniosku wynosiły w dacie jego złożenia [...] złotych. Wprawdzie skarżący wskazuje na fakt, iż powyższe środki traktuje jako zabezpieczenie zaciągniętego na budowę domu kredytu (na wypadek utraty pracy), niemniej nie oznacza to, że w chwili obecnej nie ma on możliwości sięgnięcia do tych środków. Fakt traktowania zgromadzonych oszczędności jako zabezpieczenie finansowe rodziny, aczkolwiek zrozumiały, nie może w ocenie referendarza stanowić wystarczającej okoliczności uzasadniającej zwolnienie strony z obowiązku partycypowania w kosztach prowadzonego procesu. Warunkiem bowiem przyznania stronie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie jest wykazanie, iż w sytuacji poniesienia przez nią kosztów procesu zaistnieje realne zagrożenie dla ekonomicznej egzystencja wnioskującego o pomoc lub jego rodziny.
W niniejszej sprawie taka sytuacja nie ma zaś miejsca. Nie sposób bowiem uznać, że skarżący oraz jego rodzina dysponując ww. środkami finansowymi oraz regularnymi dochodami z pracy, są osobami na tyle ubogimi, że uiszczenie wpisu od wniesionej skargi (200,00 złotych) oraz ewentualnych opłat kancelaryjnych mogłoby stwarzać realne zagrożenie w postaci możliwości utraty płynności finansowej rodziny, a tym samym zagrożenia dla jej ekonomicznej egzystencji. Nie ma zatem usprawiedliwionych podstaw do przyznania mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
W tej sytuacji, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło