I SA/Wa 768/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Rudnicka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Siegień Asesor WSA Sławomir Antoniuk Protokolant Michał Samoraj po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 września 2006 r. sprawy ze skargi Gminy K. na decyzję Ministra Transportu i Budownictwa z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] w przedmiocie nabycia nieruchomości z mocy prawa z dniem 1.01.1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego. 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. I SA/Wa 768/06 Uzasadnienie Minister Transportu i Budownictwa decyzją z dnia [...] marca 2006 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2005 r., nr [...] stwierdzającą nabycie przez Gminę – Miasto K. z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości zajętej po część ulicy [...] w K., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna nr [...] w obrębie ewidencyjnym [...] o powierzchni [...] m.kw., stanowiącej część gruntów uregulowanych w księdze wieczystej [...]. W uzasadnieniu powyższej decyzji Minister wskazał, że Wojewoda [...], działając na podstawie art.73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną ( Dz.U. Nr 133, poz.872 ze zm.) decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2005 r. stwierdził nabycie z dniem 1 stycznia 1999 r. z mocy prawa przez Gminę K. własności działki nr [...]. Nabycie własności nieruchomości z mocy prawa w trybie powołanego wyżej przepisu uzależnione jest od łącznego spełnienia w dniu 31 grudnia 1998 r. następujących przesłanek: zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną, pozostawania nieruchomości we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, brak tytułu własności nieruchomości po stronie Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. Jak ustalił organ, z akt sprawy wynika, że przedmiotowa nieruchomość stanowiła w dacie 31 grudnia 1998 r. współwłasność M. A., L. W., M. K., J. K. oraz O. I.. Również w tym dniu nieruchomość ta pozostawała we władaniu publicznoprawnym i była zajęta pod drogę – ulicę [...], która na podstawie uchwały nr [...] Rady Narodowej W. z dnia [...] maja 1988 r. w sprawie zaliczenia dróg publicznych na terenie miasta W. i województwa [...] do kategorii dróg lokalnych miejskich oraz dróg gminnych ( Dz.Urz. Województwa Stołecznego Warszawskiego Nr 17, poz. 186), została zaliczona do kategorii dróg lokalnych miejskich. Zgodnie z art.103 ust.2 wyżej wymienionej ustawy droga ta stała się drogą gminną z dniem 1 stycznia 1999 r. Od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2005 r. odwołanie wniosła Gmina K., podnosząc, że naruszone zostało jej prawo do czynnego udziału w postępowaniu oraz, że nieruchomość ta znajdowała się w samoistnym władaniu Skarbu Państwa już od początku lat sześćdziesiątych, bowiem z mapy znajdującej się w Urzędzie Miasta i Gminy K. a sporządzonej w 1961 r. wynika, że już wówczas nieruchomość ta była zajęta pod drogę. Odnosząc się do odwołania organ drugiej instancji podniósł, że organ orzekający prowadząc postępowanie w trybie art.73 ustawy wyżej wskazanej ma obowiązek badania jedynie przesłanek wymienionych w tym przepisie, zaś badanie przesłanek warunkujących regulację stanu prawnego przedmiotowej działki na podstawie innych przepisów nie należy do przedmiotu niniejszego postępowania. Z akt sprawy nie wynika, aby toczyło się postępowanie o zasiedzenie przedmiotowej nieruchomości przez Skarb Państwa. Organ nie podzielił zarzutu odwołującej się Gminy, że naruszona została zasada czynnego udziału strony w postępowaniu, gdyż z akt sprawy wynika, że odwołująca się wiedziała o toczącym się postępowaniu i mogła w nim wziąć udział. Na decyzję Ministra Transportu i Budownictwa z dnia [...] marca 2006 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła Gmina K., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i zarzucając naruszenie art.7 kpa poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego przez nieuwzględnienie wszystkich istotnych okoliczności, które mogły mieć kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Skarżąca wskazała na nieścisłości między wypisem z księgi wieczystej oraz sporządzoną na jej podstawie mapą sytuacyjną działki nr [...]. Sprzeczność ta polega na dużej różnicy w powierzchni działki, gdyż według wypisu z księgi wieczystej powierzchnia działki wynosi [...] m.kw., natomiast z mapy wynika, że nieruchomość objęta tą księgą wieczystą ma powierzchni [...] m.kw. Skarżąca ponadto wskazała, iż organ nie wziął pod uwagę, że przedmiotowa działka w dacie 31 grudnia 1998 r. nie stanowiła własności wymienionych na wstępie uczestników postępowania, lecz prawdopodobnym jest, że stanowiła własność Skarbu Państwa ewentualnie własność skarżącej w wyniku komunalizacji. Skarżąca powołała się na mapę sporządzoną przez mierniczego przysięgłego W. W. w 1938 r., z której wynika, że już wówczas istniała droga o szerokości 10 metrów. Tych okoliczności i istniejących nieścisłości organ nie wyjaśnił i nie zbadał wszystkich aspektów sprawy. W odpowiedzi na skargę Minister Transportu i Budownictwa wnosił o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji a ponadto, że korygowanie i wyjaśnianie błędów w księdze wieczystej nie należy do postępowania administracyjnego. W odniesieniu do zarzutu, czy Skarb Państwa nabył przedmiotowa działkę w drodze zasiedzenia organ wskazał, że pogląd ten nie został poparty żadną dokumentacją prawną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Skarga jest zasadna a niektóre z podniesionych w niej zarzutów należy uznać za trafne. Przedmiotem oceny jest ostateczna decyzja Ministra Transportu i Budownictwa utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] stwierdzającą nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Gminę Miasto K. własności nieruchomości oznaczonej numerem ewidencyjnym [...] o powierzchni [...] m.kw. zajętej pod część drogi [...] w K.. Podstawą prawną podjęcia powyższej decyzji przez Wojewodę [...] był art.73 ustawy z dnia 13 października 1998 r.- Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną ( Dz.U. Nr 133,poz. 872 ze zm.). Stosownie do tego przepisu nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Poza sporem jest, że przedmiotowa nieruchomość w dacie 31 grudnia 1998 r. stanowiła drogę lokalną miejską, bowiem mocą uchwały nr [...] Rady Narodowej W. z dnia [...] maja 1998 r. " w sprawie zaliczenia dróg publicznych na terenie miasta W. i województwa [...] do kategorii dróg lokalnych miejskich", została zaliczona do dróg lokalnych miejskich. Spełniona jest zatem przesłanka władania przez jednostkę samorządu terytorialnego w dniu 31 grudnia 1998 r. przedmiotową nieruchomością. Przepis art.73 ust.1 omawianej ustawy wymaga także ustalenia, że przedmiotowy grunt nie stanowił w powyższej dacie własności Skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego. Niezbędne jest ponadto nie budzące wątpliwości ustalenie właściciela nieruchomości, gdyż ma on bezspornie interes prawny i powinien uczestniczyć w postępowaniu na prawach strony. Tymczasem w niniejszej sprawie przedmiotem decyzji jest nieruchomość oznaczona numerem [...], lecz żaden dokument ze znajdujących się w aktach sprawy nie pozwala na jednoznaczne ustalenie, że przedmiotowa działka wchodziła w skład nieruchomości będącej współwłasnością M. A., L. W., M. K., J. K. oraz O. I.. Według odpisu z księgi wieczystej kw nr [...] nieruchomość, której właścicielami są wskazane powyżej osoby oznaczona była numerem ewidencyjnym [...] i posiadała powierzchnię [...] m.kw. Natomiast mapa będąca podstawą wydania przedmiotowej decyzji sporządzona przez geodetę uprawnionego L. N. , jak na niej zaznaczono jest "mapą sytuacyjną działki nr ew.[...] kw nr [...]" o powierzchni [...] m.kw. Ani ta mapa ani zamieszczone w niej dane z ewidencji gruntów nie pozwalają na jednoznaczne i nie budzące wątpliwości ustalenie, że działka nr [...] jest tożsama z działką oznaczoną numerem [...] ( według księgi wieczystej) a wątpliwości co do tej tożsamości nasuwają dodatkowo różnice powierzchni. Według powyższej mapy działka nr [...] ma powierzchnię [...] m.kw., natomiast powierzchnia działki nr [...] według księgi wieczystej wynosi [...] m.kw. Należy zatem przyznać rację skarżącej Gminie, gdy twierdzi, że z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy nie wynika, czy działka nr [...] wchodziła w skład nieruchomości oznaczonej numerem [...] według odpisu z księgi wieczystej. Okoliczność ta powinna zostać wyjaśniona przy ponownym rozpoznaniu sprawy, gdyż ma to istotne znaczenie zarówno dla ustalenia stron postępowania, jak również spełnienia przesłanki omawianego przepisu wykluczającej istnienie tytułu własności Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego do działki będącej przedmiotem zaskarżonej decyzji. W tym celu organ powinien poczynić ustalenia i zebrać stosowne dokumenty, z których będzie bezspornie wynikać, że działka numer [...] wchodzi w skład nieruchomości oznaczonej w księdze wieczystej numerem [...]. Dla poczynienia powyższych ustaleń niezbędne będzie przedstawienie zmian zachodzących w ewidencji gruntów, w tym w szczególności w zakresie zmian numeracji działek. Należy w tym miejscu nadmienić, że jeśli skarżąca twierdzi, że Skarb Państwa nabył przedmiotową nieruchomość w drodze zasiedzenia, to może to być stwierdzone jedynie prawomocnym orzeczeniem sądu cywilnego, zaś nabycie nieruchomości w trybie przepisów ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, wymaga przedstawienia deklaratoryjnej decyzji wydanej przez Wojewodę. Niewyjaśnienie powyższych okoliczności skutkować musi uznaniem, że sprawa nie została w sposób dostateczny i nie budzący wątpliwości wyjaśniona, czym organy orzekające w sprawie naruszyły dyspozycję art.7, art.77 par.1 kpa. Dodatkowo należy wskazać, że w prawidłowo prowadzonym postępowaniu organ powinien stosownie do art.61 par.4 kpa zawiadomić o wszczęciu postępowania wszystkie osoby, będące stronami w sprawie ( nie została zawiadomiona skarżąca) a przed wydaniem decyzji udzielić stronom terminu i umożliwić zapoznanie się z aktami sprawy ( art.10 par.1 kpa). Twierdzenie organu, że skoro skarżąca o sprawie wiedziała , to mogła wziąć w niej udział, nie wystarcza dla uznania prawidłowości postępowania i zachowania zasady czynnego udziału stron w tym postępowaniu. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art.145 par.1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) orzekł, jak w wyroku.