I SA/Wa 768/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędziowie: Sędzia WSA Maria Tarnowska (spr.) Sędzia WSA Dorota Apostolidis Protokolant specjalista Jolanta Dominiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2012 r. sprawy ze skargi T. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata [...] tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć dwadzieścia 80/100) złotych, w tym: tytułem opłaty kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć dwadzieścia 80/100) złotych. I. Stan sprawy 1. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] po ponownym rozpatrzeniu sprawy zakończonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] - utrzymało w mocy własną decyzję. 2. W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. podało, że decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. stwierdziło nieważność decyzji Prezydenta W. z dnia [...] października 2006 r. nr [...] zmieniającej decyzję Wojewódzkiego Zespołu Pomocy Społecznej z dnia [...] grudnia 1996 r. w części dotyczącej opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej, twierdząc w uzasadnieniu, że że na podstawie art. 149 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (j.t. Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.), z dniem 1 maja 2004 r. wygasły decyzje ustalające odpłatność za pobyt w Domu Pomocy Społecznej, w tym decyzja Wojewódzkiego Zespołu Pomocy Społecznej z dnia [...] grudnia 1996 r. nr [...]. W konsekwencji decyzja z dnia [...] października 2006 r. nr [...] została wydana z rażącym naruszeniem prawa, tj. art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej, niedopuszczalne bowiem jest zmienianie decyzji, która nie pozostaje w obrocie prawnym. 3. W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. stwierdziło, że prawidłowo wskazało, iż z dniem 1 maja 2004 r. wygasły decyzje wydane na podstawie ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej, z wyjątkiem m. in. decyzji o skierowaniu do domu pomocy społecznej. Decyzją z dnia [...] grudnia 1996 r. nr [...] Wojewódzki Zespół Pomocy Społecznej na podstawie art. 19 i 35 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej orzekł o skierowaniu T. K. do domu pomocy społecznej oraz ustalił odpłatność za pobyt w tym domu. Oznacza to, zdaniem organu, że z dniem 1 maja 2004 r. decyzja z dnia [...] grudnia 1996 r. wygasła w części ustalającej wysokość opłaty za pobyt w Domu Pomocy Społecznej, w tej części decyzja z dnia [...] grudnia 1996 r. przestała istnieć w obrocie prawnym. Prezydent W., zdaniem organu, nie był zatem uprawniony do zmiany nieistniejącej decyzji, a w konsekwencji decyzja z [...] października 2006 r. w oczywisty, rażący sposób narusza art. 106 ust. 5 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. Zdaniem organu, stosownie do art. 156 § 1 pkt 2 kpa organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, co oznacza, że w przypadku zaistnienia przesłanek określonych w art. 156 § 1 kpa organ ma obowiązek stwierdzić nieważność wadliwej decyzji. 4. Zdaniem Sądu, stan faktyczny przyjęty za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia nie budzi wątpliwości. II. Zarzuty podniesione w skardze i stanowiska pozostałych stron 1. Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławcze w W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła T. K. i zarzuciła, że decyzja ta jest dla niej bardzo krzywdząca. 2. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. III. Podstawa prawna rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Przez prawo należy rozumieć prawo materialne oraz przepisy postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. 2. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] grudnia 2011 r. stwierdzającą nieważność decyzji Prezydenta W. z dnia [...] października 2006 r. orzekającej o zmianie decyzji Wojewódzkiego Zespołu Pomocy Społecznej z dnia [...] grudnia 1996 r. w części dotyczącej opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. 3. Jak wynika z akt sprawy, T. K została skierowana do domu pomocy społecznej decyzją z dnia [...] grudnia 1996 r. nr [...], decyzją tą ustalono także odpłatność za pobyt w domu. Zgodnie z art. 149 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (j.t. Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.), z dniem wejścia w życie ustawy, tj. z dniem 1 maja 2004 r., wygasły decyzje wydane na podstawie ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414 z późn. zm.), z wyłączeniem decyzji o skierowaniu do domu pomocy społecznej i decyzji o umieszczeniu w domu pomocy społecznej, jeżeli zostały wydane przed dniem wejścia w życie ustawy. Oznacza to, że z dniem 1 maja 2004 r. z mocy prawa wygasły decyzje lub części decyzji, którymi ustalono odpłatność za pobyt w domu pomocy społecznej według zasad ustanowionych przepisami ustawy o pomocy społecznej z 1990 r. Z powyższego wynika zatem, że Prezydent W. decyzją z dnia [...] października 2006 r. orzekł o zmianie decyzji Wojewódzkiego Zespołu Pomocy Społecznej z dnia [...] grudnia 1996 r. dotyczącej opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej - w części, która wygasła stosownie do art. 149 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. Decyzja z dnia [...] października 2006 r. została wydana na podstawie obowiązującego w tym dniu art. 106 ust. 5 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, zgodnie z którym decyzję administracyjną zmienia się lub uchyla na niekorzyść strony bez jej zgody w przypadku zmiany przepisów prawa, zmiany sytuacji dochodowej lub osobistej strony, pobrania nienależnego świadczenia, a także można zmienić lub uchylić decyzję, jeżeli wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 11, 12 i 107 ust. 5. Zmiana decyzji administracyjnej na korzyść strony nie wymaga jej zgody. Jednakże, skoro decyzja Wojewódzkiego Zespołu Pomocy Społecznej z dnia [...] grudnia 1996 r. - w części dotyczącej opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej wygasła z mocy prawa, zatem nie mogła być przedmiotem zmiany. Postępowanie administracyjne w sprawie zmiany lub uchylenia decyzji administracyjnej może dotyczyć jedynie aktu administracyjnego istniejącego w obrocie prawnym, ponieważ celem takiego postępowania jest wyeliminowanie decyzji lub jej części z obrotu prawnego. Jeśli natomiast decyzja wygasła, to znaczy, że nie istnieje już w obrocie prawnym, a zatem nie można jej uchylić - bowiem została już wyeliminowana z obrotu prawnego z mocy samego prawa. Słusznie zatem organ uznał, iż organ administracji publicznej niewłaściwe zastosował art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej uchylając decyzję, która w tej dacie nie funkcjonowała już w obrocie prawnym. 4. Zdaniem Sądu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oceniony został właściwie, a mające zastosowanie w sprawie przepisy zostały prawidłowo zinterpretowane. Sąd nie doszukał się naruszeń przepisów prawa materialnego czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. IV. Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), orzekł jak w sentencji.