I SA/Wa 769/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Rudnicka (spr.) Sędzia WSA Gabriela Nowak Asesor WSA Mirosław Gdesz Protokolant Emilia Kokoryk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi D. G. i E. Z na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu; 3. przyznaje od Skarbu Państwa i nakazuje wypłacić ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata M. K., prowadzącej Kancelarię Adwokacką przy ulicy [...] w W., kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych stanowiącą 22 (dwadzieścia dwa) procent podatku VAT tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] lutego 2006 r., nr [...] stwierdziło uchybienie przez D. G. i E. Z. terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] sierpnia 2005 r., nr [...] o odmowie przyznania D. G., E. Z., reprezentowanych przez L. D. i W. E. prawa użytkowania wieczystego do gruntu zabudowanej nieruchomości o powierzchni [...] m.kw,, położonej w W. przy ul. [...], ozn. hip. nr [...] działka nr [...] oraz zwrotu budynku znajdującego się na tym gruncie. W uzasadnieniu postanowienia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wskazało, że powyższa decyzja Prezydenta W. z dnia [...] sierpnia 2005 r. o odmowie przyznania prawa użytkowania wieczystego została prawidłowo doręczona w dniu 7 września 2005 r. L. D., będącej pełnomocnikiem W. G. i E. Z. W tej sytuacji, zgodnie z art.129 § 2 kpa dzień 21 września 2005 r., był ostatnim czternastodniowym dniem do złożenia odwołania. Tymczasem strony złożyły odwołanie w dniu 1 grudnia 2005 r., a zatem po upływie terminu do wniesienia odwołania. Organ odwoławczy podniósł również, że zgodnie z art.44 kpa w razie niemożności doręczenia pisma, w sposób wskazany z art.42 i 43 kpa, poczta przechowuje pismo przez okres czternastu dni w swojej placówce pocztowej, w przypadku doręczania pisma przez pocztę, a zawiadomienie o tym wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie 7 dni, licząc od dnia pozostawienia tego zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, lub gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata albo jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie siedmiodniowym, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym, niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia tego okresu (tzw. doręczenie zastępcze), a pismo pozostawia się w aktach sprawy. W aktach sprawy znajduje się przesyłka zawierająca decyzję Prezydenta W. z dnia [...] sierpnia 2005 r., nadana w dniu 22 sierpnia 2005 r. (numer nadawczy [...], karta 133), na kopercie tej przesyłki znajdują się adnotacje (pieczątki): " Mieszkanie zamknięte. Awizo pozostawiono w skrzynce 2005-08-24" i "Awizowano powtórnie 2005-08-31" oraz adnotacja o zwrocie przesyłki ze stemplem pocztowym 8 września 2005 r. Organ odwoławczy wywiódł zatem, że zgodnie z przytoczonym powyżej art. 44 kpa, przesyłka została awizowana prawidłowo, a później zwrócona nadawcy, czyli organowi pierwszej instancji, po czternastodniowym okresie przechowywania na poczcie. W zaistniałej sytuacji organ odwoławczy uznał, że decyzja Prezydenta W. z dnia [...] sierpnia 2005 r. została doręczona pełnomocnikowi stron L. D. w dniu 7 września 2005 r. Przedstawiony stan rzeczy potwierdza pismo Oddziału Rejonowego W. P. z dnia 4 stycznia 2006 r. Ponadto Samorządowe Kolegium Odwoławcze podkreśliło, że nie mógł być również uwzględniony wniosek odwołujących się o przywrócenie terminu do złożenia odwołania z dnia 13 stycznia 2006 r., bowiem zgodnie z art. 58§1 kpa w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeśli uprawdopodobni, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy, a prośbę taką należy wnieść w terminie siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, przy czym jednocześnie należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Organ odwoławczy uznał, że brak jest przesłanek do przywrócenia terminu, gdy strona bez wyraźnej przyczyny nie odebrała przesyłki zawierającej decyzję, a później powołując się na fakt nieodebrania tej przesyłki wnioskuje o przywrócenie terminu. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art.134 kpa, miał obowiązek stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Skargę na powyższe postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2006 r., nr [...] złożyły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie D. G. osobiście oraz L. D. w imieniu E. Z., wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] sierpnia 2005 r. W skardze podniesiono, że decyzję organu pierwszej instancji L. D., będąc pełnomocnikiem W. G. I E. Z. odebrała osobiście w Biurze Gospodarki Nieruchomościami w dniu 19 listopada 2005 r. po kilku pisemnych monitach o nadesłanie jej decyzji. Odwołanie zostało złożone w dniu 1 grudnia 2005 r., czyli w ustawowym czternastodniowym terminie do jego złożenia, licząc od daty doręczenia(odbioru przez L. D.) decyzji w dniu 19 listopada 2005 r. Według skarżących L. D. nie została prawidłowo powiadomiona przez Urząd P. W. [...] o nadejściu przesyłki zawierającej decyzję organu pierwszej instancji, a ponadto Urząd P. tych przesyłek jej nie wydał, gdy zgłosiła się o wydanie przesyłek awizo w dniu 29 sierpnia 2005 r., kiedy wróciła po kilkudniowym urlopie. Skarżące powołały się również na pismo Kierownika Punktu P. z dnia 23 września 2005 r., w którym wymienione zostały przesyłki, jakie nadeszły na nazwisko i adres L. D. w okresie od 22 sierpnia 2005 r. do 20 września 2005 r., które w przeciwieństwie do pisma P. z dnia 4 stycznia 2006 r. nie wymienia przesyłek awizo nr [...] i [...], zawierających decyzję Prezydenta W. z dnia [...] sierpnia 2005 r. Według skarżących, skoro poczta nie powiadomiła prawidłowo o nadejściu przesyłek i ich awizowaniu, a także nie wydała tych przesyłek, to L. D. nie ponosi odpowiedzialności w niedochowaniu należytej staranności, gdyż powstała przeszkoda powodująca niemożność odebrania przesyłek nie dała się przezwyciężyć. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wnosiło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153, poz.1296 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W ramach tej kontroli Sąd dokonuje oceny, czy organ administracji przy rozpoznawaniu sprawy nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ( art.134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.). W niniejszej sprawie sytuacja taka zachodzi. Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn, niż w niej podniesione. Przedmiotem oceny Sądu jest ostateczne postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, wydane na podstawie art.134 kpa, stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Stosownie do tego przepisu: " Organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne." Wymaga podkreślenia, że w sytuacji, gdy zostanie złożony wniosek o przywrócenie terminu, to wydanie postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu może nastąpić po rozpatrzeniu prośby strony o przywrócenie terminu. Zgodnie z art. 59§1 kpa o przywróceniu terminu postanawia właściwy w sprawie organ administracji państwowej. Od postanowienia o odmowie przywrócenia terminu służy zażalenie. Oznacza to, że w razie wniesienia odwołania z uchybieniem terminu oraz złożenia prośby o przywrócenie uchybionego terminu, postanowienie stwierdzające uchybienie terminu może zostać wydane dopiero po ostatecznym rozpatrzeniu prośby wniesionej przez stronę o przywrócenie uchybionego terminu. Ewentualne postanowienie o przywróceniu terminu wyłącza bowiem dopuszczalność wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu, a zatem wydanie takiego postanowienia przed rozpatrzeniem prośby o przywrócenie terminu byłoby niezgodne z prawem. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 5 września 2001 r. ( I SA 566/01, publ. Lex 75506): " W sytuacji, gdy jest wniesione odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia, wówczas organ jest zobowiązany w pierwszej kolejności rozpoznać wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej i dopiero wtedy, gdy zapadnie ostateczne postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, wydaje postanowienie o uznaniu odwołania za wniesione z naruszeniem obowiązującego terminu. Stanowisko powyższe było również przyjęte przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach : z dnia 26 marca 1998 r., II SA 1646/97, publ. Lex 41285; z dnia 14 stycznia 1999 r. SA/Sz 306/98, publ.Lex 36136; z dnia 23 lipca 1999 r., I SA 350/98, publ. Lex 48579; z dnia 31 maja 2000 r. SA/Sz 565/00, publ. Lex 41620. Stanowisko to zatem należy uznać za ugruntowane i Sąd orzekający w sprawie podziela je w całej rozciągłości. W sprawie będącej przedmiotem rozpoznania organ odwoławczy wydał w trybie art.134 kpa postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania, szczegółowo uzasadniając zajęte stanowisko, lecz nie rozstrzygnął w formie przewidzianej prawem, czyli w formie postanowienia wniosku o przywrócenie uchybionego terminu, złożonego w dniu 13 stycznia 2006 r. przez L. D., pełnomocnika W. G. i E. Z. Wprawdzie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ odwoławczy odniósł się do złożonego wniosku o przywrócenie terminu, lecz nie wydał w tej kwestii postanowienia. Organ odwoławczy orzekł bowiem o stwierdzeniu uchybienia terminu, a nie o odmowie jego przywrócenia, co wynika wprost ze sformułowania rozstrzygnięcia i przyjętej podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy powinien w pierwszej kolejności wydać postanowienie w przedmiocie przywrócenia bądź odmowy przywrócenia uchybionego terminu do złożenia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji, po zbadaniu przesłanek przewidzianych w art. 58 kpa. W ocenie Sądu samo odniesienie się w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia do wniosku o jego przywrócenie, bez wydania w tym przedmiocie postanowienia, na które służą stronie określone prawem środki zaskarżenia, prowadzi do wniosku, że organ wydając zaskarżone postanowienie dopuścił się naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art.145 §1 pkt 1 lit c. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) orzekł, jak w wyroku.