I SA/Wa 773/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daniela Kozłowska Sędziowie WSA Iwona Kosińska (spr.) Asesor WSA Agnieszka Miernik Protokolant Anna Jurak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 sierpnia 2008 r. sprawy ze skargi W. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie przekazania pisma zgodnie z właściwością oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] po rozpoznaniu wniosku W. K. o ponowne rozpatrzenie sprawy utrzymało w mocy własne postanowienie z dnia [...] marca 2008 r. w sprawie przekazania Radzie Miasta i Gminy B. do rozpatrzenia zgodnie z właściwością pisma W. K. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] marca 2008 r. na podstawie art. 65 § 1 kpa (w związku z art. 231 i 229 ust. 3 kpa) przekazało Radzie Miasta i Gminy B. do rozpatrzenia zgodnie z właściwością skargę W. K. z dnia 21 lutego 2008 r. na działalność Burmistrza i Zastępcy Burmistrza Miasta i Gminy B. Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem W. K. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że wniosek ten nie może zostać uwzględniony. W uzasadnieniu ponownego rozstrzygnięcia organ przywołał przepisy art. 19, 65, 66 kpa oraz art. 229 pkt 3 kpa, a także art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych i wyjaśnił, że zgodnie z tymi przepisami organem właściwym do rozpatrzenia skargi na działalność Burmistrza i Zastępcy Burmistrza Miasta i Gminy B. jest odpowiednia Rada Miasta i Gminy. Na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2008 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył W. K. W uzasadnieniu skarżący stwierdził, że nie zgadza się na przekazanie swojej sprawy. Podniósł między innymi, że uzyskał błędne odpowiedzi Burmistrza, Rady Miasta i Gminy oraz Komisji Rewizyjnej, bez biegu pozostawionych zostało wiele jego skarg, a część pism mu zwrócono. W urzędach B., takich jak: Ośrodek Pomocy Społecznej, Policja, Poczta oraz na Poczcie i Policji w P. panują mafijne stosunki, co potwierdza publikacja prasowa z 1994 r. i inne informacje środków masowego przekazu. Podniósł również, że opóźniono mu wypłatę zasiłku wyrównawczego, a kasjerka wymuszała fałszywe oświadczenia, że zasiłek jest do przyszłej renty, zamiast do byłej renty. Nie wypłacano mu także od ponad 25 miesięcy zasiłków na leki oraz dwukrotnie nie opłacono należności za energię elektryczną, co spowodowało, że oślepł pisząc i czytając przy zapalonej świecy. Nie uwzględniono także innych wniosków skarżącego o przyznanie pomocy celowej. Do Sądu Rodzinnego kierowano wnioski o umieszczenie skarżącego w szpitalu psychiatrycznym. W czasie, gdy skarżący był aresztowany sekretarka Burmistrza nielegalnie wynajmowała lokal, co doprowadziło do jego zdewastowania i rozgrabienia. Skarżący wniósł o zapłatę 900 tyś. trylionów złotych za poniesione szkody i bezprawie urzędników, o oddanie 270 tyś. sztuk dokumentów skradzionych z pomocą urzędników, o przeprowadzenie nowych wyborów i zwolnienie z pracy i funkcji między innymi: burmistrza, wice-burmistrzów, głównego księgowego, Komisji Rewizyjnej Miasta i Gminy B. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. podtrzymało argumentację zawartą w zaskarżonym orzeczeniu i wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przede wszystkim wyjaśnić należy, że pojęcie skargi (art. 227 kpa) jest w polskim postępowaniu administracyjnym bardzo uniwersalne. Z uwagi na jej szeroki przedmiot może się zdarzyć, że skarga wniesiona zostanie w sytuacji, która może być przedmiotem postępowania jurysdykcyjnego. Ustawodawca przyjmuje w takiej sytuacji generalną zasadę pierwszeństwa postępowania jurysdykcyjnego przed skargowym i transformacji skargi w odpowiedni środek postępowania jurysdykcyjnego. Jeżeli z wniesionej skargi wynika, że odnosi się ona do sprawy załatwianej w drodze decyzji administracyjnej, wówczas skarga taka traktowana jest jako wniosek o wszczęcie postępowania. Postępowanie skargowe będzie miało zatem charakter subsydiarny wobec postępowania jurysdykcyjnego (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 lipca 1983 r. sygn. akt II SA 593/83, publ. ONSA 1983, nr 2, poz. 55). Artykuł 233 kpa wyłącza załatwianie pism obywateli w ramach instytucji skarg i wniosków, jeśli dotyczą one spraw indywidualnych i pochodzą od strony; pismo takie wszczyna postępowanie administracyjne z dniem doręczenia organowi administracji publicznej (art. 61 § 3 kpa). Jeśli natomiast skarga w sprawie indywidualnej, załatwianej decyzją administracyjną, została wniesiona do organu niewłaściwego w sprawie, podlega przekazaniu do organu właściwego w trybie określonym w art. 65 i 66 kpa. W niniejszej sprawie Sąd stanął na stanowisku, że z treści znajdujących się w aktach: "skargi" skarżącego z dnia 21 lutego 2008 r., "zażalenia" z dnia 18 marca 2008 r., jak i nawet "zażalenia" z dnia 21 kwietnia 2008 r. skierowanego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie sposób jednoznacznie ustalić zakresu żądań skarżącego ani dokonać oceny, czy dotyczą one toczących się postępowań administracyjnych (jeśli tak, to jakich), czy też konkretnych wydanych wcześniej orzeczeń administracyjnych, czy też dotyczą one jedynie prawidłowości działań organów publicznych. Zgodnie z treścią art. 9 kpa organy administracji publicznej czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Przepis ten zobowiązuje organ administracji do dbałości o interes strony i ustalenia w porozumieniu ze stroną, jakie są jej intencje co do nadania biegu złożonemu podaniu (wnioskowi, skardze). W tej sytuacji uzasadnione było w rozpatrywanej sprawie podjęcie przez organ postępowania wyjaśniającego, zmierzającego do ustalenia, w jakim zakresie żądania skarżącego zawarte w piśmie z dnia 21 lutego 2008 r. mogą być zbadane w trybie postępowania administracyjnego. Jak wynika z akt sprawy, organ doszedł do przekonania, że pismo z dnia 21 lutego 2008 r. stanowi skargę na działanie wymienionych w nim organów publicznych. Po zapoznaniu się z treścią pism skarżącego, w tym skargi skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skład orzekający przychyla się do opinii organu w tej kwestii. Jednakże zgodnie z treścią art. 231 kpa, jeżeli organ, który otrzymał skargę, nie jest właściwy do jej rozpatrzenia, obowiązany jest niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie siedmiu dni, przekazać ją właściwemu organowi, zawiadamiając równocześnie o tym skarżącego, albo wskazać mu właściwy organ. Przepis ten nie przewiduje formy postanowienia dla przekazania skargi, odmiennie niż art. 65 kpa, który jednakże może mieć zastosowanie jedynie w postępowaniu administracyjnym, dotyczącym indywidualnej sprawy rozstrzyganej na drodze orzeczenia administracyjnego. Zdaniem sądu w rozpatrywanej sprawie, jeśli organ wszczął postępowanie wyjaśniające, po czym ustalił, że jest ono bezprzedmiotowe, powinien był w trybie art. 105 § 1 kpa wydać postanowienie o jego umorzeniu, przekazując jednocześnie pismo skarżącego do organu właściwego do jego rozpatrzenia w trybie skargowym. Oddalając jednak skargę Sąd wziął pod uwagę specyfikę rozpatrywanej sprawy oraz dał pierwszeństwo wartościom chronionym w art. 134 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.). Sądowi jest z urzędu wiadomo, że skarżący jest pod stałą opieką ośrodka pomocy społecznej i korzysta z różnych form pomocy państwa dla osób, które znalazły się w trudnej sytuacji życiowej i materialnej. Skarżący bardzo często korzysta z przysługującej mu drogi odwoławczej od orzeczeń, które uznaje za niekorzystne dla siebie, ze skargami do sądu administracyjnego włącznie. Odręczne pisma skarżącego są bardzo trudno czytelne, nie ulega jednak wątpliwości, że skarżący podchodzi do wszystkich toczących się postępowań niezwykle emocjonalnie, utwierdzając się w poczuciu, że jest ciągle krzywdzony przez nieprawidłowe postępowanie różnych organów publicznych. Fakt ten podkreśla także Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w odpowiedzi na skargę z dnia 19 maja 2008 r. Skarżący odmawia przy tym przyjęcia jakiejkolwiek pomocy ośrodka pomocy społecznej w celu precyzyjnego spisania jego żądań w formie protokołu i ignoruje wszelkie prośby o nadesłanie czytelnych pism, co w znacznym stopniu utrudnia prawidłowe prowadzenie postępowania na każdym jego etapie. Zdaniem Sądu zaskarżone postanowienie, niezależnie od przytoczonych powyżej zastrzeżeń formalno-prawnych, skutkuje jednakże zakończeniem postępowania przed organem administracji publicznej (Samorządowym Kolegium Odwoławczym w W.), a w jego następstwie sprawa pisma skarżącego z dnia 21 lutego 2008 r. została przekazana do organu właściwego, który przyjął je do rozpatrzenia. W aktach sprawy nie ma dokumentów, które świadczyłyby, że Rada Miasta i Gminy B. zakwestionowała zasadność takiego przekazania. W tej sytuacji Sąd doszedł do wniosku, że w chwili obecnej wycofanie z obiegu prawnego postanowienia jedynie z przyczyn formalnych, które zdaniem Sądu nie mogły wpłynąć na ostateczny sposób załatwienia sprawy, byłoby działaniem na szkodę skarżącego, jako że spowodowałoby jedynie przedłużanie postępowania administracyjnego, które nie jest właściwą drogą wyjaśnienia podnoszonych przez skarżącego problemów, a jedynie potęguje u skarżącego negatywne emocje. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.