I SA/Wa 774/17
WyrokWSA w Warszawie2017-10-18
Skład orzekający: Jolanta Dargas, Bożena Marciniak, Emilia Lewandowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo utrzymało w mocy decyzję odmawiającą przyznania pomocy finansowej, nie odnosząc się do zarzutu skarżącej o częściowej zmianie wniosku?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności zasadę dwuinstancyjności (art. 15 KPA), ponieważ organ odwoławczy nie odniósł się do podniesionej przez skarżącą okoliczności częściowej zmiany wniosku o pomoc finansową. Uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż uniemożliwiło prawidłowe ustalenie treści żądania strony i trybu postępowania.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o pomoc finansową na dopłatę do czynszu i energii elektrycznej. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania pomocy, powołując się na brak współpracy skarżącej w przeprowadzeniu wywiadu środowiskowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżąca zarzuciła w odwołaniu, że częściowo cofnęła swój wniosek, pozostawiając do rozpatrzenia jedynie kwestię zakupu leków i lodówki. Organ odwoławczy nie odniósł się do tego zarzutu.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Dargas Sędziowie WSA Bożena Marciniak (spr.) WSA Emilia Lewandowska Protokolant starszy referent Justyna Kobylarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2017 r. ze skargi J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej uchyla zaskarżoną decyzję.
Decyzją z dnia [...] marca 2017 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po rozpoznaniu odwołania J. P., od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] stycznia 2017 r., nr [...], w sprawie odmowy przyznania pomocy finansowej na dopłatę do czynszu i energii elektrycznej - utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. złożyła J. P..
Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym i prawnym;
Wnioskiem z [...] grudnia 2016 r. skarżąca zwróciła się do Prezydenta [...] o przyznanie pomocy materialnej.
Decyzją z [...] stycznia 2017 r., nr [...], Prezydent [...] odmówił J. P. przyznania pomocy finansowej na dopłatę do czynszu i energii elektrycznej.
W uzasadnieniu powyższej decyzji organ wyjaśnił, że w celu ustalenia sytuacji osobistej rodzinnej, dochodowej i majątkowej J. P. w dniu [...] grudnia 2016 r. pracownicy socjalni udali się do wskazanego we wniosku miejsca zamieszkania wnioskodawczyni, ale odmówiła ona przeprowadzenia wywiadu środowiskowego nie wpuszczając pracowników socjalnych do mieszkania. Organ wskazał, iż w dniu [...] grudnia 2016 r. przeprowadzono wywiad środowiskowy z synem wnioskodawczyni G. P., który mimo oddzielnego zamieszkiwania sprawuje nad matką opiekę. Pomimo, iż J. P. była obecna podczas wywiadu z synem, odmówiła możliwości przeprowadzenia wywiadu środowiskowego w odniesieniu do wniosku z [...] grudnia 2015 r., argumentując tę odmowę zmęczeniem. Nie wskazała jednak innego, możliwego terminu jak również do dnia dzisiejszego nie skontaktowała się z pracownikami Ośrodka.
Organ wskazał, iż wobec powyższego, pismem z [...] grudnia 2016 r. zwrócono się do wnioskodawczyni z prośbą o pilny kontakt z pracownikiem socjalnym, w celu potwierdzenia kolejnego terminu wywiadu środowiskowego, jak również w dniu [...] grudnia 2016 r. podjęto kolejną próbę przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. Pomimo tych działań wnioskodawczyni nie nawiązała kontaktu z pracownikiem socjalnym.
W tej sytuacji, z uwagi na brak współpracy z pracownikiem socjalnym oraz niewyrażenie zgody na przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego organ odmówił przyznania wnioskowanej pomocy.
Pismem z dnia [...] lutego 2017 r. J. P. złożyła odwołanie od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] stycznia 2017 r.
Decyzją z [...] marca 2017 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] stycznia 2017 r., nr [...]. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu, że wnioskodawczyni uniemożliwia pracownikom socjalnym ustalenie swojej sytuacji bytowej i w związku z tym odmowa przyznania wnioskodawczyni pomocy finansowej była zasadna.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2017 r. złożyła J. P. wskazując w niej na swoją trudną sytuację materialną. Zaznaczyła również, że organy nie dostrzegły, że pismem z dnia [...] grudnia 2016 r. cofnęła wniosek o pomoc finansową na dopłatę do czynszu i energii elektrycznej, pozostawiając do rozpatrzenia ponowiony pismem z [...] grudnia 2016 r. wniosek z [...] listopada 2016 r.
W odpowiedzi na skargę organ drugiej instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego jest zasada dwuinstancyjności postępowania, która została wyrażona w art. 15 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z tą zasadą, organ odwoławczy zobowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu pierwszej instancji.
Z powołanej zasady wynika, iż organ odwoławczy nie może ograniczyć się jedynie do kontroli decyzji organu pierwszej instancji, lecz ma obowiązek ponownego rozpoznania sprawy w jej całokształcie. Oznacza to, że organ ten ma obowiązek rozpatrzeć wszystkie żądania strony, ustosunkować się do nich w uzasadnieniu decyzji, a także odnieść się do kwestii podniesionych w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji.
Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać trzeba, iż kwestionowaną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] z [...] stycznia 2017 r. odmawiającą J. P. przyznania pomocy finansowej na dopłatę do czynszu i energii elektrycznej.
Z akt sprawy wynika, iż postępowanie zakończone powyższą decyzją Kolegium zostało zainicjowane wnioskiem skarżącej z [...] grudnia 2016 r., który wpłynął do Ośrodka Pomocy Społecznej w dniu [...] grudnia 2016 r. We wniosku tym skarżąca wskazała, iż ponawia wniosek złożony w dniu [...] listopada 2016 r., nie rozpatrzony do dnia dzisiejszego, i prosi o wsparcie finansowe na dopłatę do czynszu i energii elektrycznej.
Z akt sprawy wynika ponadto, iż w dniu [...] grudnia 2016 r. do Ośrodka Pomocy Społecznej wpłynęło pismo skarżącej z [...] grudnia 2016 r. W piśmie tym skarżąca wskazała, iż zmienia w części ponowiony wniosek z dnia [...] grudnia 2016 r. poprzez wycofanie zapisu "i proszę o wsparcie finansowe na dopłatę do czynszu i energii elektrycznej w XII 2016 r."
W dniu [...] stycznia 2017 r. Prezydent [...] wydał decyzję o odmowie przyznania skarżącej pomocy finansowej z przeznaczeniem na dopłatę do czynszu i energii elektrycznej.
Skarżąca od powyższej decyzji złożyła odwołanie podnosząc w nim, między innymi, iż pismem z [...] grudnia 2016 r. zmieniła w części swój wniosek z [...] grudnia 2016 r. poprzez wycofanie zapisu "i proszę o wsparcie finansowe na dopłatę do czynszu i energii elektrycznej w XII 2016 r.", a do rozpatrzenia przez organ pozostawiła tylko sprawę zakupu leku i lodówki.
Po rozpoznaniu odwołania skarżącej Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z [...] marca 2017 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji o
odmowie wsparcia na dopłatę do czynszu i energii elektrycznej. W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy nie odniósł się do podniesionej przez skarżącą w odwołaniu okoliczności częściowej zmiany wniosku z [...] grudnia 2016 r. pismem z [...] grudnia 2016 r. poprzez wycofanie żądania w zakresie wsparcia finansowego na dopłatę do czynszu i energii elektrycznej w XII 2016 r.
W ocenie Sądu, powyższe uchybienie organu odwoławczego miało istotny wpływ na wynik przedmiotowej sprawy. Kwestionowaną decyzją Kolegium orzekło bowiem o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji o odmowie przyznania pomocy finansowej na dopłatę do czynszu i energii elektrycznej podczas gdy w piśmie z [...] grudnia 2016 r. skarżąca wskazała, iż wycofuje swój wniosek o pomoc finansową w tym zakresie, a pozostawia do rozpoznania tylko wniosek z listopada 2016 r. o pomoc na zakup leków i lodówki. Kolegium tej kwestii nie wyjaśniło, jak również nie odniosło się do zarzutu odwołania dotyczącego częściowej zmiany wniosku przez skarżącą pismem z [...] grudnia 2016 r. Natomiast wyjaśnienie przez Kolegium rzeczywistej treści żądania skarżącej miało istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, warunkowało bowiem rodzaj tej sprawy oraz tryb w jakim należy przeprowadzić postępowanie zmierzające do jej załatwienia.
W tej sytuacji Sąd uznał, iż wydając zaskarżoną decyzję organ odwoławczy naruszył art. 7, 15, 77 § 1 i 107 § 3 kpa, a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy wyjaśni rzeczywistą treść żądania strony postępowania, przeprowadzi postępowanie na podstawie całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie, a poczynione ustalenia oceni i omówi w uzasadnieniu rozstrzygnięcia zgodnie z dyspozycją art. 107 § 3 kpa.
Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718, ze zm.), orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło