I SA/Wa 778/15
PostanowienieWSA w Warszawie2015-07-22
Skład orzekający: Aneta Żak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, należy przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego?Ratio decidendi
Osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, należy przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego. Analiza dochodów i wydatków strony, uwzględniająca specyfikę gospodarstwa domowego i zobowiązania, może potwierdzić brak możliwości pokrycia kosztów pełnomocnika z własnych środków.Stan faktyczny
Skarżąca W. W. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą zwrotu należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Skarżąca przedstawiła szczegółowe dane dotyczące dochodów jej trzyosobowego gospodarstwa domowego (zasiłek opiekuńczy, wynagrodzenie partnera, świadczenie rodzinne na córkę) oraz wydatków (czynsz, gaz, alimenty, składki ubezpieczeniowe). Mimo pewnych dodatkowych wpływów, sąd uznał, że sytuacja materialna skarżącej uniemożliwia jej wygospodarowanie środków na pełnomocnika bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Aneta Żak po rozpoznaniu w dniu 22 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi W. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2015 r., nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu należności z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobom uprawnionym postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych w [...].
W związku z wniesieniem skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] marca 2015 r. w przedmiocie zobowiązania do zwrotu należności z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobom uprawnionym skarżąca W. W. wniosła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Skarżąca oświadczyła, że jej trzyosobowe gospodarstwo domowe utrzymywane jest ze środków uzyskiwanych: 1) przez skarżącą z tytułu zasiłku opiekuńczego w kwocie 1200 zł, 2) przez partnera skarżącej z tytułu umowy o pracę w wysokości [...] zł oraz 3) przez niepełnosprawną córkę skarżącej z tytułu świadczenia rodzinnego w wysokości [...] zł. Skarżąca podała, że zarówno ona, jak i osoby pozostające z nią we wspólnym gospodarstwie domowym nie posiadają żadnego majątku. Wnioskodawczyni wskazała, że jest osobą niepełnosprawną, zobowiązaną do świadczeń alimentacyjnych na swoje pozostałe dzieci w kwocie [...] zł miesięcznie. Skarżąca zamieszkuje w wynajmowanym mieszkaniu, płacąc z tego tytułu czynsz w wysokości [...] zł. Do stałych wydatków strona zaliczyła opłaty za gaz w kwocie [...] zł miesięcznie. Na wezwanie referendarza sądowego skarżąca przedstawiła dokumenty potwierdzające okoliczności wykazywane przez nią we wniosku o prawo pomocy, tj. 1) kopię decyzji z [...] czerwca 2015 r. o przyznaniu skarżącej zasiłku celowego specjalnego w wysokości [...]zł z przeznaczeniem na zakup obuwia, leki, środki czystości oraz żywność, 2) odcinki przekazów pocztowych dokumentujące płatności alimentów w wysokości wskazanej we wniosku, 3) zaświadczenie wydane przez pracodawcę partnera skarżącej wskazujące, że jego przeciętne miesięczne wynagrodzenie w okresie kwiecień-czerwiec 2015 r. wynoszące [...] zł brutto ([...]zł netto) obciążone jest zajęciem komorniczym w kwocie [...]zł, 4) dowody uiszczania przez skarżącą składki na ubezpieczenie ([...] zł miesięcznie), 5) kopię oświadczenia wynajmującego o wysokości ustalonego czynszu ([...] zł), 6) kopię decyzji z dnia [...] października 2014 r. o przyznaniu zasiłku rodzinnego na córkę skarżącej w kwocie [...] zł miesięcznie w okresie od 1 listopada 2014 r do 31 października 2015 r., dodatku do zasiłku rodzinnego na ww. okres z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego w kwocie [...] zł miesięcznie oraz jednorazowo - dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego, 7) kopię decyzji z [...] września 2008 r. przyznającej skarżącej - do odwołania – świadczenie opiekuńcze w formie zasiłku pielęgnacyjnego w wysokości [...] zł miesięcznie, 8) kopię decyzji z [...] listopada 2014 r. o przyznaniu skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym dzieckiem na okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2015 r. w kwocie [...] zł miesięcznie, 9) kopię decyzji z [...] września 2014 r. o przyznaniu zasiłku pielęgnacyjnego z tytułu niepełnosprawności dziecka na okres od 1 lipca 2014 r. do 30 września 2016 r. w kwocie [...] zł miesięcznie, 10) wyciąg z rachunku bankowego skarżącej za okres od 7 kwietnia 2015 r do 25 czerwca 2015 r., 11) wyciąg z rachunku bankowego partnera skarżącej wykazujący wpływy z tytułu zasiłku rodzinnego w wysokości [...] zł miesięcznie, a także oświadczenia skarżącej oraz jej partnera o nieposiadaniu pojazdów mechanicznych oraz oświadczenia wnioskodawczyni, iż po odliczeniu wydatków ponoszonych na utrzymanie, skarżącej pozostaje miesięcznie kwota [...] zł "na życie".
Mając powyższe na uwadze należało zważyć, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), dalej: p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), natomiast w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2).
Wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego zasługuje na uwzględnienie, gdyż skarżąca wykazała, że środki finansowe uzyskiwane przez nią oraz osoby pozostające z nią we wspólnym gospodarstwie domowym są niewystarczające do pokrycia kosztów działania pełnomocnika procesowego ustanowionego z wyboru. Analiza historii operacji dokonywanych na rachunku bankowym strony w okresie kwiecień – czerwiec 2015 r. wskazuje, iż rachunek ten zasilany jest comiesięcznie wpływami z tytułu specjalnego zasiłku celowego, świadczenia pielęgnacyjnego oraz zasiłku pielęgnacyjnego, zaś łączny dochód strony w ww. okresie kształtował się na poziomie od [...] do [...] zł. Z dokumentów załączonych do rozpoznawanego wniosku wynika również, że dochód trzyosobowego gospodarstwa domowego skarżącej powiększały ponadto wpływy z tytułu zasiłku rodzinnego ([...] zł miesięcznie) oraz wynagrodzenia partnera skarżącej w wysokości [...] zł. Łączne dochody rodziny skarżącej w miesiącu wystąpienia z wnioskiem o prawo pomocy (maj 2015 r.) wynosiły ok. [...] zł (netto) i posłużyły, w świetle przedstawionych informacji oraz dokumentów, na pokrycie wydatków w wysokości [...] zł obejmujących: czynsz [...]( zł), opłaty za gaz ([...] zł), składkę na ubezpieczenie ([...] zł), jak również wypłatę alimentów ([...] zł). W przedstawionym wykazie wydatków ponoszonych na utrzymanie konieczne skarżąca nie uwzględniła wydatków na żywność, odzież, środki czystości, leki i leczenie, jednakże w świetle decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. o udzieleniu skarżącej pomocy w postaci zasiłku celowego specjalnego z przeznaczeniem na zakup obuwia, leków oraz na zaspokojenie innych potrzeb (k.18) przyjąć należy, że sytuacja materialna skarżącej, jako osoby zaspokającej podstawowe potrzeby życiowe przy wykorzystaniu środków uzyskiwanych dzięki pomocy finansowej ze środków publicznych, uniemożliwia jej wygospodarowanie z dochodów własnych kwoty niezbędnej na pokrycie kosztów działania pełnomocnika procesowego ustanowionego z wyboru. Biorąc zaś pod uwagę charakter źródeł czerpania przez skarżącą dochodów, posiadane przez nią zobowiązania alimentacyjne, specyfikę prowadzonego przez wnioskodawczynię gospodarstwa domowego w skład którego wchodzą dwie osoby niepełnosprawne, co wiąże się z koniecznością uwzględnienia w strukturze wydatków kosztów leczenia i rehabilitacji, ustalenie, że budżet domowy skarżącej w czerwcu 2015 r. zasiliły dodatkowe środki, uzyskane tytułem zwrotu podatku za rok 2014 r., na co wskazuje historia operacji dokonywanych na przedstawionym przez stronę rachunku bankowym (k. 32), nie stanowi wystarczającej podstawy do przyjęcia, że skarżąca jest w stanie ponieść koszty działania pełnomocnika bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zakresem rozstrzygnięcia nie został objęty wniosek skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych, gdyż z uwagi na przedmiot sprawy, która dotyczy decyzji wydanej w postępowaniu w sprawie z zakresu pomocy i opieki społecznej, skarżąca zwolniona jest z obowiązku uiszczenia tych kosztów z mocy ustawy (art. 239 pkt 1 lit. a p.p.s.a.).
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. oraz art. 239 pkt 1 lit. a p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło