I SA/Wa 780/06

WyrokWSA w Warszawie2006-06-13

Skład orzekający: Gabriela Nowak, Emilia Lewandowska, Joanna Skiba

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy świadczenie pielęgnacyjne przysługuje matce dziecka niepełnosprawnego, jeśli dziecko korzysta z internatu w placówce zapewniającej całodobową opiekę przez 5 dni w tygodniu, ale nie przez pełne 5 dób?
Ratio decidendi
Świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, gdy dziecko niepełnosprawne jest umieszczone w placówce zapewniającej całodobową opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu. Sąd podzielił interpretację organu, że pojęcie "całodobowa opieka przez co najmniej 5 dni w tygodniu" nie oznacza opieki przez pełne 5 dób, lecz przez 5 dni kalendarzowych w tygodniu, co jest spełnione, gdy internat jest czynny od poniedziałku do piątku.
Stan faktyczny
A. B. ubiegała się o świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z pracy w celu opieki nad synem P. B., który jest dzieckiem niepełnosprawnym. Organ odmówił przyznania świadczenia, wskazując, że syn skarżącej korzysta z internatu w Specjalnym Ośrodku Szkolno-Wychowawczym, który zapewnia całodobową opiekę przez 5 dni w tygodniu. Skarżąca podniosła, że internat nie zapewnia opieki przez pełne 5 dób, a także wymaga od niej samodzielnego wyposażenia dziecka i dowożenia na konsultacje medyczne. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie WSA Emilia Lewandowska Asesor WSA Joanna Skiba /spr./ Protokolant Michał Samoraj po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 czerwca 2006 r. ze skargi A. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z dnia [...] marca 2006 roku nr [...] po rozpatrzeniu odwołania A. B. od decyzji Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w G. nr [...] z dnia [...] stycznia 2006 roku w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego - utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ administracji podał, że powodem odmowy przyznania A. B. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad własnym dzieckiem P. B., było wystąpienie przesłanki negatywnej określonej w art. 17 ust. 5 pkt 2b ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2003, nr 228, poz. 2255 ze zm.). Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. ustaliło, że P. B. od poniedziałku do piątku korzysta z usług Specjalnego Ośrodka Szkolno - Wychowawczego nr [...] w K. W ramach ośrodka funkcjonuje szkoła podstawowa, gimnazjum oraz internat. Syn skarżącej jest uczniem [...] klasy szkoły podstawowej i rozpoczyna zajęcia szkolne w poniedziałek o godz. 8.55, a kończy w piątek o godz. 12.25. Jednocześnie korzysta też z internatu, który jest czynny od poniedziałku od godz. 13.00 do piątku do godz. 16.00. Organ odwoławczy podzielił pogląd wyrażony w decyzji organu I instancji, że wspomniana placówka zapewnia całodobową opiekę dla dzieci niepełnosprawnych przez co najmniej 5 dni w tygodniu. Za takim poglądem przemawia treść pisma dyrektora ośrodka nr [...] z dnia 17 stycznia 2006 roku. Pojęcie "w placówce zapewniającej całodobową opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu...", zawarte w art. 17 ust. 5 pkt 2b ustawy o świadczeniach rodzinnych, nie może być interpretowane w takim kontekście, jaki prezentuje skarżąca w złożonym odwołaniu. Zamiarem ustawodawcy - wg kolegium - nie było odwoływanie się do 24-godzinnych ram czasowych dnia, lecz tylko do zapewnienia takiej opieki w ciągu 5 dni i łączących je nocy. Stąd też w cytowanym przepisie posłużono się przytoczonym wyżej określeniem. W świetle powyższych ustaleń P. B. jest poddany opiece zgodnie z wymogami art. 17 ust. 5 pkt 2b ustawy o świadczeniach rodzinnych, a zatem A. B. nie przysługuje, z mocy tego przepisu, świadczenie pielęgnacyjne. Skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. wniosła A. B. Skarżąca podniosła, że wg niej ośrodek w którym przebywa jej syn nie jest placówką pełniącą pięciodniowa opiekę. Internat jest czynny dopiero od godziny 13 w poniedziałek do godz. 16 w piątek , co stanowi 4 doby i 3 godziny. Syn jest odwożony osobiście przez skarżącą lub jej męża do szkoły i z powrotem autobusem PKS. Poza tym ośrodek szkolno - wychowawczy nie zapewnia pięciodniowej całodobowej opieki tak w wymiarze czasowym jak i wyposażenia. Do obowiązków skarżącej jest wyposażenie dziecka w pościel, ręczniki, środki czystości, odzież, przybory szkolne. Dodatkowo skarżąca podniosła, że syn jest pacjentem Instytutu [...] w W. i tam jest dowożony na wyznaczone konsultacje, które odbywają się w dni trwania tygodnia szkolnego. Zakres wszystkich obowiązków nad opieką, rehabilitacją i edukacją dziecka niepełnosprawnego zmusza ją do rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało argumentację podaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, o czym stanowi art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269). Sprawując tę kontrolę stosują jedynie środki określone w ustawie (art. 3 §1 ustawy z dnia 30 lipca 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm.) i nie mają możliwości ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy należącej do organów administracji publicznej. W rozpatrywanej sprawie decyzja została wydana w oparciu o ustawę z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. nr 228, poz. 2255 ze zm.). Art. 2 ust. 2 tej ustawy jako jedną z form świadczeń rodzinnych wymienia świadczenie pielęgnacyjne, które jest przyznawane z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem matce lub ojcu dziecka albo opiekunowi faktycznemu dziecka, jeżeli nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.( art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych ) W ust. 2- 4 tego artykułu określone są warunki, jakie trzeba spełnić, aby ubiegać się o to świadczenie. Natomiast ust. 5 ppkt 1-4 podaje negatywne przesłanki, których wystąpienie powoduje, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje. Jedną z takich przesłanek to sytuacja, gdy osoba wymagająca opieki została umieszczona w rodzinie zastępczej albo w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji, w placówce zapewniającej całodobową opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu z wyjątkiem zakładów opieki zdrowotnej. (art. 17 ust. 5 pkt 2b ustawy o świadczeniach rodzinnych). Sąd w składzie niniejszym podziela przyjętą w zaskarżonej decyzji interpretację art. 17 ust. 5 pkt 2b ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych, że o możliwości przyznania świadczenia pielęgnacyjnego przesadza okoliczność, czy placówka, w której przebywa dziecko, zapewnia całodobową opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu - nie zaś jak dowodziła skarżąca- sytuacja faktyczna związana z rzeczywistym okresem przebywania dziecka w placówce. Specjalne ośrodki szkolno - wychowawcze w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 18 stycznia 2005 r. w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych oraz niedostosowanych społecznie w specjalnych przedszkolach, szkołach i oddziałach oraz w ośrodkach (Dz. U. nr 19 poz. 166) zostały określone jako jedna z form organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży. Z pisma dyrektora Specjalnego Ośrodka Szkolno – Wychowawczego nr [...] w K. wynika ,że w strukturze ośrodka funkcjonuje szkoła podstawowa i gimnazjum oraz internat. Internat jest czynny od poniedziałku od godz. 13 do piątku godz. 16 i zapewnia zakwaterowanie (jest ono bezpłatne) opiekę pedagogiczną oraz wyżywienie, którego koszty ponoszą rodzice bądź opiekunowie prawni dziecka. P. B. jest uczniem klasy IV szkoły podstawowej przy tym ośrodku oraz wychowankiem internatu szkolnego. Zdaniem sądu te okoliczności pozwalają przyjąć, że syn skarżącej został umieszczony w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji, w placówce zapewniającej całodobową opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu, ma bowiem zapewnioną opiekę jakiej wymaga na co dzień dziecko z określonym rodzajem i stopniem niepełnosprawności. Nie ma przy tym znaczenia fakt, który podnosi skarżąca, iż placówka nie zapewnia opieki przez pełne pięć dób, gdyż ustawodawca wyraźnie w przepisie określił, że chodzi o całodobową opiekę przez 5 dni w tygodniu, a nie opiekę przez 5 dób, a te pojęcia nie są ze sobą tożsame. Z powyższych względów na podstawie art. 151 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło