I SA/Wa 781/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska /spr./ Asesor WSA Przemysław Żmich Protokolant Anna Jurak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi Z. B. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2005 r., nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego 1. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia Starosty W. z dnia [...] grudnia 2004 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej Z. B. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I SA/Wa 781/05 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] lutego 2005 r., nr [...] Wojewoda [...], po rozpatrzeniu zażalenia Z. B. na postanowienie Starosty W. z dnia [...] grudnia 2004 r., nr [...] zawieszającego z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość położoną w M. przy ul. [...], oznaczonej jako działka nr [...] z obrębu [...], utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wskazał, że wniosek o ustalenie w trybie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz.872 ze zm.) odszkodowania za zajęty pod drogi publiczne grunt może zostać merytorycznie rozstrzygnięty dopiero po stwierdzeniu ostateczną decyzją wojewody jego przejścia z dniem 1 stycznia 1999 r. na własność Skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego. Zdaniem organu decyzja ta potwierdza fakt nabycia przez jeden z wyżej wymienionych podmiotów prawa własności gruntu, a zarazem może stanowić podstawę do ubiegania się przez byłego właściciela odszkodowania. Decyzja może być wydana wyłącznie po uprzednim przekazaniu wojewodzie kompletnej dokumentacji sprawy przez właściwego zarządcę drogi publicznej. Organ zaznaczył, że decyzja określa jednoznacznie powierzchnię gruntu i jego położenie - elementy niezbędne przy ustalaniu wysokości odszkodowania. Wobec braku ostatecznej decyzji wojewody wniosek o odszkodowanie nie może być merytorycznie rozpoznany. Zawieszenie przez organ pierwszej instancji z urzędu postępowania w sprawie, w trybie art. 97 § 1 pkt 4 kpa było, zdaniem Wojewody [...] w pełni uzasadnione, bowiem kwestia nabycia prawa na podstawie art. 73 powołanej wyżej ustawy jest w stosunku do sprawy odszkodowania zagadnieniem wstępnym. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w terminie wniosła Z. B. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że organ prowadzi postępowanie opieszale, a wydane w sprawie postanowienie w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego jest tego ewidentnym przykładem. Skarżąca podniosła, że przedstawiła organowi wszelkie niezbędne dokumenty uzasadniające słuszność jej roszczeń, w tym również odpis wyroku Sądu Okręgowego w W. w sprawie [...] C [...] potwierdzający fakt, że skarżąca wraz z J. J. są właścicielkami przedmiotowej nieruchomości. Zarzuciła, że niemożność skompletowania przez organ niezbędnej dokumentacji nie może obciążać skarżącej i uniemożliwić dochodzenie przysługujących jej praw. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację podniesioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Oznacza to, że kontrola sądowoadministracyjna prowadzona jest nie tylko w płaszczyźnie materialnoprawnej (zbadania, czy organy wydając zaskarżoną decyzję nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy), lecz także w płaszczyźnie procesowej (np. zbadanie, czy zaskarżony akt nie jest dotknięty wadą nieważności). Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania decyzji. Stosownie do treści art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., dalej zwana ppsa"), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tak więc sąd ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu nawet wówczas, gdy dany zarzut nie zostanie podniesiony w skardze. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów stwierdzić należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie, choć z innych przyczyn niż w niej wskazane. Punktem wyjścia do oceny legalności zaskarżonych aktów winno być żądanie skarżącej. Dotyczyło ono wypłaty odszkodowania za działkę ewidencyjną [...] (dawny [...]) o pow. [...] m2, przejętą pod ulicę [...], z obrębu [...] położonej w M. przy ul. [...]. We wniosku skarżąca wskazała, że zgodnie z wyrokiem Sądu Okręgowego w W. sygn. akt [...] C [...] właścicielkami działki są: Z. B. i J. J. Wynika to z odpisu nieprawomocnego wyroku tego sądu złożonego do akt sądowych. Wskazać przy tym też należy, że z treści postanowień organów obydwu instancji nie wynika, ażeby kwestionowane były w tym postępowaniu prawa Z. B. i J. J. do działki nr [...]. Postępowanie administracyjne w sprawie wniosku o odszkodowanie zostało wszczęte, a następnie organ pierwszej instancji postanowieniem z dnia [...] grudnia 2004 r. wydanym na postawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa oraz art. 123 kpa zawiesił postępowanie. Ze zwrotnego poświadczenia odbioru tego postanowienia przesłanego J. J. wynika, że zostało ono odebrane przez jej wnuka M. J. Analogiczna sytuacja miała miejsce przy doręczaniu postanowienia organu drugiej instancji. Jednakże zważyć należy, że J. J. zmarła w dniu [...] lutego 2004 r. (k. 64 akt sądowych - odpis skrócony aktu zgonu sporządzony przez Urząd Stanu Cywilnego W.), a więc nie żyła ona już w dacie wszczęcia postępowania. Tymczasem organy obydwu instancji uczyniły ją stroną postępowania. Zatem J. J. nie mając zdolności prawnej i zdolności do czynności prawnej nie mogła być podmiotem stosunku administracyjnego. Bez znaczenia przy tym jest dla oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji, to, czy organy administracyjne o fakcie śmierci strony wiedziały. Prowadzenie postępowania i skierowanie postanowień do osoby zmarłej, która nie mogła mieć statusu strony stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa i skutkuje stwierdzeniem nieważności tych postanowień. Mając na względzie wszystkie powyżej omówione okoliczności, sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 oraz art. 152 ppsa, orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. W tej sytuacji odnoszenie się przez sąd do materialnoprawnych zarzutów zawartych w skardze jest zbędne.