I SA/Wa 783/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędziowie: sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) asesor WSA Mirosław Gdesz Protokolant Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lipca 2007 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] marca 2007 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Gminy B. z dnia [...] lutego 2007 r., nr [...], mocą której przyznano W. K. pomoc społeczną w formie świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności w lutym 2007 r., na kwotę [...] zł. W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wskazało, że W. K. wnioskiem z dnia 8 lutego 2007 r. wystąpił do Ośrodka Pomocy Społecznej w B. z prośbą o przyznanie zasiłku celowego w wysokości [...] zł na zakupy według załączonych 24 paragonów". Burmistrz Gminy B. decyzją z dnia [...] lutego 2007 r., nr [...] przyznał W. K. pomoc społeczną w formie świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności w lutym 2007 r., na kwotę [...] zł. W odwołaniu od powyższej decyzji W. K. zakwestionował zasadność podjętego rozstrzygnięcia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. rozpoznając sprawę stwierdziło, że decyzja organu pierwszej instancji jest prawidłowa. Organ odwoławczy przytoczył treść art. 2 ust. 1 i art. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) i podkreślił, że Państwo powołując instytucję pomocy społecznej nałożyło na nią obowiązek realizacji swojej polityki pomocy osobom i rodzinom, które nie są w stanie, z różnych przyczyn, pokonać trudnych sytuacji życiowych. Pomoc społeczna ma udzielać swoim podopiecznym pomocy i wsparcia, a nie dostarczać im świadczeń pieniężnych w wysokości dla nich satysfakcjonującej, czy pożądanej. Przy czym ma to być pomoc w wysokości umożliwiającej życie w warunkach odpowiadających godności człowieka, a nie na poziomie uznanym przez stronę za wystarczająco wysoki. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wskazało, że ustawa o pomocy społecznej daje także wskazówki, co do zasad udzielania pomocy osobom potrzebującym, stanowiąc w art. 3 ust. 3 i 4, że rodzaj, forma i rozmiar świadczenia z pomocy powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, przy czym potrzeby osób korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (art. 2 ust. 4). Organ odwoławczy zaznaczył również, że w postępowaniu administracyjnym, zwłaszcza, jeśli sprawa rozpoznawana jest w ramach tzw. uznania administracyjnego, jak to ma miejsce w przypadku zasiłku celowego, odmowa przyznania pomocy może nastąpić tylko wówczas, jeżeli udowodnione zostanie, na podstawie dowodów określonych w art. 75 kpa i przy zachowaniu zasad ustalonych art. 7 i art. 77 § 1 kpa, że ubiegający się o pomoc, choć znajduje się w trudnej sytuacji, jest w stanie tę sytuację sam pokonać i jego żądania nie odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. Przepis art. 48 ust. 1 i 4 ustawy o pomocy społecznej, będący materialnoprawną podstawą przyznania pomocy skarżącemu stanowi, że osoba lub rodzina ma prawo do schronienia, posiłku i niezbędnego ubrania, jeżeli jest tego pozbawiona. Pomoc doraźna albo okresowa w postaci jednego gorącego posiłku dziennie przysługuje osobie, która własnym staraniem nie może go sobie zapewnić. Z akt przedmiotowej sprawy wynika, że W. K. nie pracuje zawodowo, mieszka sam i samotnie prowadzi gospodarstwo domowe. Jest on osobą niepełnosprawną i z tego tytułu otrzymuje zasiłek stały w wysokości [...] zł miesięcznie, co wraz z otrzymywaną rentą inwalidzką w wysokości [...] zł stanowi jego jedyne źródło dochodów. Łączny dochód miesięczny wnioskodawcy wynosi [...] zł i stanowi równowartość określonego ustawowo kryterium dochodowego (tj. kwoty [...] zł). W ocenie organu odwoławczego, organ pierwszej instancji nie przekroczył granic uznania. Skarżący musi zdawać sobie sprawę z faktu, że przyznanie zasiłku celowego z pomocy społecznej nie jest prawnym obowiązkiem organów administracji i nie rodzi dla strony roszczenia o przyznanie świadczenia, zaś dla ośrodka obowiązku jego przyznania. Ośrodki zachowują w tej mierze znaczny zakres swobody zarówno w ocenie warunków bytowych osoby zainteresowanej, jak i w ocenie okoliczności sprawy, a także korzystają ze znacznego zakresu swobody w wyborze właściwego rozstrzygnięcia. Dzięki temu stwarza się możliwość dokonywania właściwych wyborów, ale tym samym nie każdy potrzebujący w każdym czasie może uzyskać spełnienie pełnych oczekiwań, ze względu na ograniczone środki, jakimi dysponują ośrodki pomocy społecznej. Organ odwoławczy zaznaczył, że W. K. otrzymuje stałe wsparcie finansowe z pomocy społecznej. Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. podniosło ponadto, że organy pomocy społecznej nie mają obowiązku wyręczania swoich klientów w ich osobistych staraniach o zapewnienie poprawy swego bytu. Zaspokajanie potrzeb z zasobów pomocy społecznej powinno być ukierunkowane w pierwszej kolejności na te osoby, które ze względu na całkowity brak dochodów lub ich nieznaczną wysokość bez udzielenia im pomocy nie byłyby w stanie egzystować. Skarżący, zdaniem organu, do takich osób nie należy. Fakt, że nie wszystkie żądania skarżącego zostały spełnione, nie może być uznane za niewłaściwe. Pomoc społeczna ma udzielać wsparcia, a nie spełniać wszystkie, często wygórowane żądania podopiecznych. Organ zaznaczył, że wymienione we wniosku z dnia 8 lutego 2007 r. żądanie przyznania pomocy na pokrycie kosztów zużycia wody zostało rozstrzygnięte decyzją z dnia [...] lutego 2007 r., nr [...], zaś żądanie pokrycia zaległości w opłatach czynszowych w wysokości [...] zł, rozpatrzone zostało na mocy decyzji z dnia [...] lutego 2007 r., nr [...]. Tym samym - zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. - rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji było prawidłowe. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył W. K. Podkreślić trzeba, że uzasadnienie skargi oraz zawarte w niej zarzuty są nieczytelne. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W ocenie Sądu skarga jest niezasadna, bowiem zarówno zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2007 r., jak i poprzedzająca ją decyzja Burmistrza Gminy B. z dnia [...] lutego 2007 r. nie naruszają prawa. W rozpoznawanej sprawie organy obu instancji uznały, że W. K. spełnia przesłanki warunkujące uzyskanie świadczenia z pomocy społecznej i przyznały skarżącemu pomoc społeczną w formie świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności w lutym 2007 r., na kwotę [...] zł. Z uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji wynika, że wskazana pomoc przyznana została W. K. w ramach programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania", przewidzianego w ustawie z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz. U. Nr 267, poz. 2259) Zaznaczyć trzeba, że stosownie do treści art. 3 i art. 5 powołanej ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. pomoc w zakresie dożywiania może być przyznana nieodpłatnie osobom i rodzinom, jeżeli dochód osoby samotnie gospodarującej lub dochód na osobę w rodzinie nie przekracza 150 % kryterium dochodowego, określonego w ustawie o pomocy społecznej. W myśl zaś art. 7 ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. do udzielania pomocy w zakresie dożywiania mają zastosowanie odpowiednio przepisy ustawy o pomocy społecznej, dotyczące udzielania świadczeń z pomocy społecznej. Z przepisów ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) wynika zaś, że udzielając świadczeń z pomocy społecznej organ kieruje się ogólną zasadą dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględniania potrzeb osób korzystających z pomocy, jeżeli potrzeby te odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. Rozmiar świadczenia powinien być odpowiedni do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy oraz do możliwości finansowych organów odpowiedzialnych za udzielnie pomocy. Podkreślić należy, że decyzja o przyznaniu świadczenia z pomocy społecznej oraz o jego wysokości ma charakter uznaniowy. Oznacza to, że nie zawsze osoba spełniająca ustawowe kryteria do przyznania świadczenia, świadczenie to otrzyma, ponieważ organ może, ale nie musi przyznać świadczenie. Nie zawsze też świadczenie przyznane zostanie w wysokości zgodnej z oczekiwaniami osoby ubiegającej się o nie. Ze zgromadzonego w rozpoznawanej sprawie materiału dowodowego wynika, że miesięczny dochód skarżącego mieści się w kryterium dochodowym określonym w art. 5 ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r., uprawniającym do uzyskania pomocy w zakresie dożywiania. Jeżeli zatem oceniając z jednej strony sytuację materialną i osobistą wnioskodawcy, a z drugiej strony własne możliwości finansowe - w kontekście ogólnej liczby osób ubiegających się o pomoc i zgłoszonych przez nich żądań - organ uznał, że istnieje możliwość przyznania skarżącemu świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności w lutym 2007 r. na kwotę [...] zł, to decyzji takiej nie można zarzucić naruszenia prawa. W ocenie Sądu przyznając W. K. niniejsze świadczenie, organ wyczerpująco uzasadnił motywy podjętego rozstrzygnięcia wskazując, że organy pomocy społecznej dysponują ograniczonymi środkami finansowymi oraz że muszą mieć na względzie nie tylko potrzeby skarżącego (który otrzymuje stałe wsparcie z pomocy społecznej) i cel pomocy, ale także potrzeby innych osób ubiegających się o świadczenia z pomocy społecznej. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja wydana została w granicach uznania administracyjnego i nie można jej zarzucić niezgodności z prawem. Zwłaszcza, że jest to decyzja korzystna dla skarżącego, a z uwagi na nieczytelność skargi trudno jest stwierdzić jakimi motywami kierował się W. K. zaskarżając ją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaznaczyć dodatkowo trzeba, że z analizy dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy wynika, iż zawarte we wnioskach z dnia 8 lutego 2007 r. i z dnia 13 lutego 2007 r. pozostałe żądania skarżącego dotyczące przyznania świadczeń z pomocy społecznej zostały rozstrzygnięte stosownymi decyzjami Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2007 r., nr [...] i nr [...], utrzymującymi w mocy decyzje Burmistrza Gminy B. z dnia [...] lutego 2007 r., nr [...] i nr [...]. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.