I SA/Wa 783/19
WyrokWSA w Warszawie2019-10-30
Skład orzekający: Przemysław Żmich, Magdalena Durzyńska, Dariusz Pirogowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy operat szacunkowy, stanowiący podstawę ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, może być uznany za prawidłowy, jeśli zawiera błędy w metodologii wyceny, w szczególności dotyczące sposobu określenia wartości nieruchomości zabudowanej oraz gruntów przeznaczonych pod inwestycję drogową?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że operat szacunkowy, na którym oparto ustalenie odszkodowania, zawierał istotne błędy. W przypadku nieruchomości zabudowanej błąd polegał na wycenie samego budynku, a nie całej nieruchomości wraz z gruntem, oraz na nieuwzględnieniu powierzchni działki. W przypadku gruntów przeznaczonych pod inwestycję drogową, błąd polegał na zastosowaniu niewłaściwej metody wyceny, która nie uwzględniała przeznaczenia nieruchomości zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia odszkodowania za przejęcie z mocy prawa nieruchomości pod budowę drogi publicznej. Wojewoda ustalił odszkodowanie za utratę prawa własności i prawa użytkowania, powiększając je o dodatkowe kwoty. Minister Inwestycji i Rozwoju utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów postępowania, w tym wadliwą ocenę operatu szacunkowego, nieuwzględnienie ich zarzutów co do stanu technicznego nieruchomości oraz nieadekwatny dobór nieruchomości porównawczych.Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody [...]. Zasądził od Ministra Inwestycji i Rozwoju solidarnie na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich Sędziowie WSA Magdalena Durzyńska WSA Dariusz Pirogowicz (spr.) Protokolant Referent Anna Kaczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 października 2019 r. sprawy ze skargi D. K., B. K. i B. W. na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2017 r. nr [...]; 2. zasądza od Ministra Finansów, Inwestycji i Rozwoju solidarnie na rzecz skarżących D. K., B. K. i B. W. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Minister Inwestycji i Rozwoju decyzją z [...] lutego 2018 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania B. K., D. K. i B. W., utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] marca 2017 r. nr [...] o ustaleniu na rzecz ww. odszkodowania za przejęcie z mocy prawa na własność województwa [...] nieruchomości położonej w R., obrębie [...] oraz za wygasłe prawo użytkowania na nieruchomości.
Decyzja Wojewody [...] wydana została przy następujących ustaleniach stanu faktycznego i ocenie prawnej sprawy.
Wojewoda [...] decyzją z [...] czerwca 2016 r. nr [...], opatrzoną w rygor natychmiastowej wykonalności, zezwolił na realizację inwestycji drogowej pn. "Budowa Regionalnej drogi [...] -Etap II – km [...]-km [...]". Objęta nią została m.in. stanowiąca własność B. i D. małż. K., położona w R., obręb [...] nieruchomość stanowiąca działki nr [...] ([...] m2), nr [...] ([...] m2) oraz część działki nr [...]. Z tej ostatniej, w następstwie tej decyzji wydzielona została działka nr [...] (pow. [...] m2), która wraz z pozostałymi działkami znalazła się w liniach rozgraniczających inwestycji. Działka nr [...] zabudowana była budynkiem mieszkalnym dwukondygnacyjnym (wybudowanym w latach 50. ubiegłego wieku) o pow. użytkowej [...] m2. Zlokalizowane na niej były także: budynek gospodarczy ([...] m2), szambo betonowe, altana, studnia oraz wyjazd z kostki brukowej i ogrodzenie.
Z mocy art. 12 ust. 4 pkt 2 ustawy z dna 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz.U. z 2015 r., poz. 2031 ze zm.) powoływanej dalej jako: "specustawa drogowa", nieruchomość ta stała się własnością województwa [...] z dniem, w którym powyższa decyzja stała się ostateczna. Wedle ustaleń obowiązującego dla tego terenu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zatwierdzonego uchwałą Rady Miasta R. z [...] maja 2012 r. nr [...], działka nr [...] położona była w części na terenie przeznaczonym pod komunikację – drogi publiczne klasy głównej ruchu przyspieszonego (symbol [...]), w częściowo na ternach obiektów produkcyjnych, składów magazynów z równoważną zabudowa (symbol [...]), a częściowo na ternie lasu (symbol [...]). Pozostała działki położone były na terenie zieleni nieurządzonej (symbol [...]). Zgodnie z treścią działu III księgi wieczystej nr [...] nieruchomość obciążona były prawem użytkowania (dożywotniego) na rzecz B. W. (całkowicie ubezwłasnowolnionej), a także ½ służebności drogi na rzecz W. S. oraz M. S. i ich prawnych następców w posiadaniu nieruchomości [...] wykaz [...], wpisane [...] grudnia 1907 r. Przy czym to ostatnie prawo nie jest wykonywane.
W takich uwarunkowaniach Wojewoda [...], po wszczęciu i przeprowadzeniu odrębnego postępowania odszkodowawczego, decyzją z [...] marca 2017 r., utrzymaną w mocy decyzją Ministra Inwestycji i Rozwoju z [...] lutego 2018 r., powołując się na art. 12 ust. 4a, 4f i 5 oraz art. 18 ust. 1, 1e i 1f , art. 22 i art. 23 specustawy drogowej, a także art. 130 ust. 2 i art. 134 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2016 r., poz. 2147 ze zm.) przywoływanej dalej jako: "u.g.n.", orzekł o ustaleniu na rzecz:
-B. i D. małż. K. odszkodowania za utracone prawo własności przedmiotowych nieruchomości w kwocie [...] zł (pkt 1)
-B. W., jako osoby której przysługiwało prawo dożywotniego użytkowania, odszkodowania za jego utratę w kwocie [...] zł (pkt 2)
-powiększył, stosownie do art. 18 ust. 1e specustawy drogowej, należne małżonkom K. odszkodowanie o kwotę równą 5% wartości działek nr [...] i [...], tj. [...] zł, z tytułu niezwłocznego ich wydania inwestorowi (pkt 3) a także, stosownie do art. 18 ust. 1f tej ustawy o kwotę [...] zł, z uwagi na objęcie decyzją o zezwoleniu na realizacje inwestycji drogowej nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym, zamieszkiwanym przez właścicieli (pkt 5).
Zobowiązał do wypłaty tak ustalonego odszkodowania Prezydenta Miasta R., jako zarządcę drogi wojewódzkiej w mieści na prawach powiatu (pkt 6).
Odmówił natomiast powiększenia odszkodowania o 5% wartości działki nr [...].
Podstawą ustalenia odszkodowania była wartość rynkowa nieruchomości określona przez rzeczoznawcę majątkowego A. O. w operacie szacunkowym z [...] lutego 2017 r. Szacując wartość rynkową nieruchomości zabudowanej (działki nr [...]) rzeczoznawca ów dokonała tego w podejściu porównawczym, metodą korygowania ceny średniej. W charakterze materiału porównawczego wykorzystała ona próbkę reprezentatywną składająca się z 12 transakcji nieruchomościami zabudowanymi budynkami jednorodzinnymi z budynkami gospodarczymi, zrealizowanymi w R. w latach 2014-2016, gdzie maksymalna cena powierzchni użytkowej budynku wyniosła [...] zł/m2, a minimalna [...] zł/m2, co dawało średnią cenę na poziomie [...] zł/m2 powierzchni użytkowej. Jako cech rzutujące na wartość nieruchomości podawała: położenie, wyposażenie w instalację, stan techniczny budynku, powierzchnię użytkową budynku, otoczenie, stan zagospodarowania działki, obecność budynku gospodarczego oraz innych budynków i standard wykończenia. Po ustaleniu wartości współczynnika korygującego dokonała przy jego wykorzystaniu wyliczenie wartości rynkowej 1 m2 powierzchni użytkowej budynku na kwotę [...] zł. Iloczyn tej kwoty i powierzchni użytkowej budynku posadowionego na działce nr [...] stanowił zaś wartość rynkową tej części nieruchomości, wynoszącą [...] zł.
Uzasadniając zastosowaną metodologię rzeczoznawca wyjaśniała, że przeznaczenie gruntu dla nieruchomości zabudowanej jest cechą, która nie ma wpływu na jej wartość rynkową, w związku z czym nie przyjmuje się jej do porównania. Stała bowiem na stanowisku, że grunt taki nie posiada już potencjału inwestycyjnego. Jego zaś charakter i sposób użytkowania został ustalony w chwili powstania określonej zabudowy, która wg stanu na dzień wyceny nie ma możliwości zmiany. Stąd podstawą prawidłowego ustalenia odszkodowania jest określona wartość nieruchomości zabudowanej dla jej aktualnego sposobu użytkowania (art. 134 ust. 3 u.g.n.). Wskazała przy tym, że przeznaczenie nieruchomości, zgodne z celem wywłaszczenia (pod inwestycję drogową) nie powoduje zwiększenia jej wartości.
Ustalając wartość rynkową pozostałej części nieruchomości (działek nr [...] i [...]), rzeczoznawca również zastosowała podejście porównawcze, metodę korygowania ceny średniej, z tym że w charakterze materiału porównawczego wykorzystała 14 transakcji nieruchomościami drogowymi zrealizowanymi w latach 2014-2016 na ternie R. oraz Z., w przedziale cenowym od [...] zł/m2 do [...] zł/m2. Wskazywała przy tym, że grunty o charakterze drogowym uzyskują większa wartość niż przeznaczone pod zieleń, zatem zastosowanie w tym przypadku znajduje zasada korzyści z art. 134 ust. 4 u.g.n., a więc szacowania nieruchomości przy uwzględnieniu alternatywnego sposobu jej użytkowania wynikającego z celu wywłaszczenia, tu drogowego. Ustaliła cechy rzutujące na wartość tego typu nieruchomości, wśród których pominęła kształt oraz wielkość, które to cechy nie wpływają (jak wynika z analizy rynku), na wartość rynkową działek nabywanych pod inwestycje drogowe. Po ustaleniu współczynnika korygującego obliczyła wartość metra kwadratowego tego rodzaju nieruchomości na kwotę [...] złotych. Tym samym wartość rynkową ww. działek oszacowała odpowiednio na kwoty [...] zł i [...] zł (łącznie po zaokrągleniu [...] zł).
Wartość prawa użytkowania, ustaliła natomiast na kwotę [...] zł, w podejściu dochodowym, metodą inwestycyjną i techniką dyskontowania strumieni dochodów.
Oceniając wartość dowodową tego operatu, organy uznały go za prawidłowy, a tym samym mogący stanowić dowód w sprawie. W ich ocenie bowiem zawierał on wszystkie elementy wymagane przepisami prawa, a rzeczoznawca wyczerpująco wyjaśniła przyjęty przez nią wybór metody szacowania. Opiera sią on na prawidłowych danych dotyczących szacowania nieruchomości, właściwym doborze nieruchomości podobnych i współczynników korygujących. Formułowane zaś względem niego zarzuty, uznawały za niezasadne. Odnosząc się natomiast do kwestii odmowy podwyższenia odszkodowania o 5% wartości nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] wskazywały na brak dowodów potwierdzających jej wydanie w terminie określonym w art. 18 ust. 1 e specustawy. W aktach sprawy znajduje się bowiem wyłącznie oświadczenie właścicieli dotyczące działek niezabudowanych. Wezwanie stron (dokonane pismem z 16 lutego 2016 r.), o udzielenie informacji czy i kiedy wydali oni inwestorowi tę nieruchomość, pozostało zaś bez odpowiedzi. Minister zwracał przy tym uwagę, że udowodnienie okoliczności wydania nieruchomości z zachowaniem terminu uprawniającego do powiększenia odszkodowania, pozostaje w interesie uprawnionego.
Skargę na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie B. K., D. K. i B. W. (reprezentowana przez opiekuna prawnego – B. K.), zarzucając jej naruszenie przepisów postepowania, tj. art. art.: 7, 9, 11, 76 § 1 i 3, 77 § 1, 80 k.p.a., upatrywanego w braku wszechstronnego rozpatrzenie materiału dowodowego oraz jego dowolnej ocenie. Jak również w pominięciu w toku postępowanie uwag skarżących zgłaszanych co do treści operatu i niezgodnych z rzeczywistością stwierdzeń w nim zawartych- o rzekomym braku kanalizacji i wody na wycenianej działce zabudowanej. Wskazywali także na nieuwzględnienie w procesie wyceny przystosowania budynku do potrzeb osób niepełnosprawnych. Nieadekwatny dobór nieruchomości, w oparciu o które dokonano wyceny. Podnosili także zarzut naruszenia ich prawa do obrony, gdyż nie mieli wiedzy o wypowiedzeniu im w toku postępowania pełnomocnictwie. Zwracali przy tym uwagę, że ówczesny pełnomocnik (W. N.), nie dostarczył im kontroperatu i nie chce wydać należących do nich dokumentów. W oparciu o tak sformułowane zarzuty wnosili o zmianę decyzji i przyznanie wyższego odszkodowania, ustalonego na podstawie innej opinii rzeczoznawcy majątkowego, albowiem opinia prywatna skarżących kwestionowała sporządzony w sprawie operat. Wyjaśniali jednocześnie, że nie są tej opinii w stanie przedłożyć z uwagi na przetrzymywanie jej przez W. N.
Wnioskowali nadto o przeprowadzenie dowodów: z opinii rzeczoznawcy majątkowego z uwzględnieniem ich zarzutów co do stanu technicznego nieruchomości; z umowy przedsiębiorstwem wodociągów i kanalizacji dla wykazania, że nieruchomość posiadała kanalizację i ścieki; z decyzji o pozwoleniu na budowę na potwierdzenie ww. okoliczności; z przesłuchania stron dla ustalenia stanu technicznego nieruchomości i jej wyposażenia. Ponadto o ewentualne zwrócenie się przez Sąd do W. N. o wydanie dokumentacji związanej ze sprawą, w tym przede wszystkim kontroperatu szacunkowego.
W odpowiedzi na skargę Minister Inwestycji i Rozwoju wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
skarga jest zasadna, choć zasadniczo z innych względów niż w niej odniesione.
Materialnoprawną podstawą kontrolowanej decyzji był art. 18 specustawy drogowej oraz odpowiednio stosowane, na mocy odesłania zawartego w art. 12 ust. 5 tej ustawy przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami. W myśl ust. 1 art. 18 specustawy drogowej wysokość odszkodowania za przejętą nieruchomość ustala się według stanu nieruchomości w dniu wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej przez organ I instancji oraz według jej wartości z dnia, w którym następuje ustalenie wysokości odszkodowania. Zgodnie natomiast z art. 130 ust. 2 u.g.n. dla ustalenia wysokości odszkodowania konieczne jest uzyskanie opinii rzeczoznawcy majątkowego, określającej wartość nieruchomości, przybierającej w myśl art. 156 ust. 1 u.g.n. formę operatu szacunkowego. Jest to podstawowy dowód w sprawie o odszkodowanie. Ma on walor opinii biegłego, o jakiej mowa w art. 84 § 4 k.p.a. Ta zaś, jak każdy dowód w sprawie, powinna zostać zweryfikowana i oceniona, stosownie do art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., przez organ administracji zarówno pod kątem formalnym, jak i materialnym. Przy respektowaniu oczywiście wymagających wiedzy specjalistycznej wniosków wyprowadzonych w opinii, których samodzielne podważenie przez organ administracji publicznej (a więc podmiot tej wiedzy specjalistycznej pozbawiony) nie jest możliwe. Obowiązkiem organu było zatem przede wszystkim skonfrontowanie jej z obowiązującymi w tej materii przepisami prawa (co do przyjętego podejścia, metody techniki szacowania oraz wymaganych elementów operatu), a ponadto dokonanie jej oceny pod kątem spójności przyjętych założeń, ich logiczności, ewentualnych niejasności czy braków. Tego rodzaju oceny operatu, sporządzonego na potrzeby postępowania odszkodowawczego prowadzonego w sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją, organy obu instancji wprawdzie dokonały. Jednakże, zdaniem Sądu, nie była ona przeprowadzona w sposób kompletny, w konsekwencji czego wyprowadzone przez organy konkluzje okazały się błędne. Uszły bowiem ich uwadze istotne nieprawidłowości jakich dopuściła się rzeczoznawca majątkowy szacując wartość przejętych nieruchomości, co dyskwalifikowało przydatność sporządzonej przez nią opinii z 16 lutego 2017 r. Przede wszystkim godzi się zwrócić uwagę, że już tylko sama wycena nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym (działki nr [...]) oparta był na wadliwych złożeniach. Wyceniając ją bowiem, rzeczoznawcę majątkowy A. O., jako podstawę wyceny przyjęła wartość metra powierzchni użytkowej budynku, ustaloną w oparciu o dane z rynku obrotu nieruchomościami zabudowanymi, którą następnie zestawiła z powierzchnią użytkową budynku posadowionego na działce wycenianej, co finalnie (w efekcie przemnożenia ceny metra2 powierzchni użytkowej budynku przez powierzchnię użytkową budynku znajdującego się na działce nr [...]) miało stanowić o wartości nieruchomości. Jednocześnie na żadnym z etapów szacowania (tak przy ustalaniu cech rzutujących na wartość rynkową nieruchomości i przyporządkowywania im odpowiednich wag, jak i przy ostatecznym wyliczeniu) nie uwzględniała ona powierzchni szacowanej nieruchomości, ani powierzchni działek porównywanych. Prowadzić to musi do wniosku, że efektem tych wyliczeń nie było w istocie ustalenie wartości "nieruchomości", a więc wartości jaką ma określona część powierzchni ziemskiej, stanowiąca odrębny przedmiot własności (grunt) wraz z posadowionym na gruncie budynkiem i innymi obiektami budowlanymi trwale z nim związanymi, ale wartości samego "budynku". Przyjęcie odmiennego zapatrywania byłoby w tym wypadku o tyle nielogiczne, że przy zastosowanej przez rzeczoznawcę metodologii, zabudowana działka, ze względu li tylko na kubaturę posadowionego na niej budynku, zawsze przedstawiałaby tę samą wartość, niezależnie od tego czy jej powierzchnia wynosiłaby 1000, 5000 czy 10 000 m2. Powyższe z kolei oznacza, że w odniesieniu do tej części przejętej pod inwestycję drogową nieruchomości, rzeczoznawca majątkowy nie ustaliła jej wartości, do czego obligował ją art. 156 ust. 1 u.g.n., a co za tym idzie wykonany przezeń operat już tylko z tych względów, nie mógł być przyjęty jako wiarygodny dowód w sprawie, mogący posłużyć ustaleniu odszkodowania.
Niezależnie od powyższego także sposób wyceny pozostałych działek w oparciu o rynek transakcji nieruchomościami drogowymi winien wzbudzić wątpliwości organów orzekających w sprawie, co do zgodności z obowiązującymi w tej materii przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz.U. Nr 207, poz. 2109 ze zm.),w tym w szczególności jego § 36. Ma to natomiast o tyle znaczenie, że przepis ten - jak podkreśla się w orzecznictwie - jest przepisem szczególnym, regulującym kompleksowo kwestie określania wartości rynkowej gruntów przeznaczonych lub zajętych pod drogi publiczne i ma w tym względzie charakter lex specialis w odniesieniu do pozostałych unormowań odnoszących się do wyceny wywłaszczonych nieruchomości (por. wyrok NSA z dnia 9 lutego 2017 r., sygn. akt I OSK 823/15, Lex nr 2299212).
W rozpoznawanej sprawie poza sporem jest, że przejęte działki nr [...] i [...] w dacie wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, w obowiązującym wówczas miejscowym polanie zagospodarowania przestrzennego, zatwierdzonego uchwałą Rady Miasta R. z [...] maja 2012 r. nr [...] nie były przeznaczone pod drogi lecz zieleń nieurządzoną. Przeznaczenie nieruchomości jest z kolei jedną z cech, które musi brać pod uwagę rzeczoznawca majątkowy w procesie wyceny. Wynika to wprost z ust. 1 § 36 rozporządzenia Rady Ministrów z 21 września 2004 r., zgodnie z którym wartość rynkową nieruchomości dla potrzeb ustalenia odszkodowania za nieruchomości wywłaszczone lub przejęte z mocy prawa na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych określa się przyjmując stan nieruchomości z dnia wydania decyzji, ceny nieruchomości z dnia ustalenia odszkodowania, a przeznaczenie nieruchomości zgodnie z art. 154 ustawy o gospodarce nieruchomościami bez uwzględnienia ustaleń ww. decyzji.
Uzasadniając w niniejszej sprawie wycenę ww. działek w oparciu o rynek nieruchomości drogowych rzeczoznawca odwoływała się do unormowanej w art. 134 ust. 4 u.g.n. zasady korzyści, wedle której w przypadku gdy przeznaczenie nieruchomości zgodne z celem wywłaszczenia, powoduje zwiększenie jej wartości, wartość nieruchomości dla celów odszkodowania ustala się według alternatywnego sposobu użytkowania wynikającego z tego przeznaczenia. Reguła ta jednak w procesie szacowania gruntów przejętych w trybie specustawy drogowej (nie przeznaczonych w planie pod drogi) ma zastosowanie wyłącznie przy ustalaniu procentowego wzrostu wartości wycenianej nieruchomości, według zasad określonych w § 36 ust. 3 ww. rozporządzenia. Przepis ten przewiduje mianowicie, że w sytuacji, w której przeznaczenie nieruchomości, zgodne z celem wywłaszczenia, powoduje zwiększenie jej wartości, wartość rynkową nieruchomości określa się w następujący sposób:
1) wartość działek gruntu wydzielonych pod nowe drogi publiczne albo pod poszerzenie dróg istniejących stanowi iloczyn wartości 1 m2 gruntów, z których wydzielono te działki gruntu, i ich powierzchni,
2) wartość nieruchomości zajętych pod drogi publiczne stanowi iloczyn wartości 1 m2 gruntów o przeznaczeniu przeważającym wśród gruntów przyległych i ich powierzchni
- powiększony, na podstawie badania rynku nieruchomości, nie więcej niż o 50%.
Oczywistym jest przy tym, że ustalone w ustawie o gospodarce nieruchomościami oraz rozporządzeniu Rady Ministrów przywileje nie mogą być stosowane łącznie. Jeśli zatem, jak w rozpoznawanej sprawie, przeznaczenie wynikające z decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej powodowało wzrost wartości przedmiotowej nieruchomości (przeznaczonej w dacie wydania tej decyzji w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod zieleń nieurządzoną) to wykluczona była możliwość ustalania jej wartości w oparciu o analizę transakcji nieruchomości nabywanymi pod drogi, jak wynikałoby to z art. 134 ust. 4 u.g.n. W takim bowiem wypadku wino to nastąpić według transakcji nieruchomościami przeznaczonymi pod zieleń urządzoną (a więc o tożsamym przeznaczeniu jak grunt wyceniany), przy powiększeniu ustalonej na bazie tego rodzaju reprezentatywnej próbki ich wartości o nie więcej niż 50%. A więc na zasadach określonych w § 36 § ust. 3 pkt 1 rozporządzenia. To natomiast o jaki konkretnie procent wartość ma ta zostać zwiększona, ustala się właśnie w oparciu o dane dotyczące transakcji nieruchomościami drogowymi. Co ważne, nie znajduje w takiej sytuacji także zastosowania przywoływany w operacie § 36 ust. 4 powyższego rozporządzenia, przewidujący możliwość uwzględniania w procesie wyceny cen transakcyjnych "nieruchomości drogowych". Mógłby on bowiem stanowić podstawę szacunku jedynie wówczas gdyby przedmiotowa nieruchomość na dzień wydania decyzji skutkującej wywłaszczeniem była przeznaczona w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod drogę publiczną. Okoliczność ta jest bowiem warunkiem koniecznym do jego zastosowania (por. wyrok NSA z 21 lutego 2019 r. I OSK 691/17, Lex nr 2639352). Taka zaś sytuacji w rozpoznawanej sprawie nie miała miejsca. Powyższe dyskwalifikuje zatem opartą na ww. regulacji, a także wprost zastosowanej przewidzianej w art. 134 ust. 4 u.g.n. zasadzie korzyści, wycenę ww. działek, jako miarodajny dowód w sprawie.
Z tych względów ustalenie na jej podstawie odszkodowania powoduje, że podjęta w tej materii ostateczna decyzja Ministra Inwestycji i Rozwoju oceniana być musi jako wydana z istotnym naruszeniem ww. przepisów prawa materialnego, co prowadzić musi do jej uchylenia, jak też uchylenia utrzymanej przez nią w mocy decyzji Wojewody [...] . Naruszenie tych przepisów było z kolei wynikiem wadliwej oceny ww. dowodu i naruszenia tym samym art. 80 k.p.a.
Krańcowo wyjaśnić należy, że wniosek o przeprowadzenie dowodów wskazanych w skardze, nie mógł być uwzględniony, gdyż zakres okoliczności jaki miąłby być za ich pomocą dowodzony, nie był niezbędny do wyjaśnienia istotnych wątpliwości co do poprawności ustalonego przez organ stanu faktycznego, a część oczekiwanych przez skarżących czynności jakie miałby podjąć Sąd (przesłuchanie stron, wezwanie wskazanej w skardze osoby do przedłożenia kontroperatu) wykracza poza granice postępowania dowodowego, o którym mowa w 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.).
Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 202 § 2 tej ustawy.
Rozpatrując ponownie sprawę organ zleci wycenę przejętych nieruchomości innemu rzeczoznawcy majątkowemu, a po jej sporządzeniu umożliwi zapoznanie się z nią stronom postępowania. Na bazie zaś tak poszerzonego materiału dowodowego, ocenionego zgodnie za zasadą swobodnej oceny dowodów, podejmie w sprawie stosowne rozstrzygniecie, którego treści skład orzekający obecnie nie przesądza.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło