I SA/Wa 786/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie Sędzia WSA Iwona Kosińska Sędzia WSA Monika Nowicka (spr.) Protokolant Ewa Nieora po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 października 2009 r. sprawy ze skargi Z. B. i J. B. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie przekazania wniosku według właściwości 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego J. M. prowadzącej Kancelarię [...] przy ul. [...] w W. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych stanowiącą 22% podatku VAT i tytułem poniesionych niezbędnych wydatków kwotę 17 (siedemnaście) złotych. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] lipca 2009 r., nr [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 127 § 3 k.p.a. po rozpatrzeniu wniosku Z. i J. B. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] kwietnia 2007 r., [...] przekazujące według właściwości do Prezydenta Miasta L. wniosek Z. i J. B. w przedmiocie zwrotu nieruchomości położonej w L. przy ul. [...]. Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym: Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L. decyzją z dnia [...] września 1971 r., nr [...] wywłaszczyło na rzecz Skarbu Państwa, na podstawie przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1961 r., nr 18, poz. 94), nieruchomość o powierzchni [...] ha położoną w N., pow. L., oznaczoną nr działki [...], stanowiącą własność Z. i J. B. Wnioskiem z dnia 3 stycznia 2007 r. byli właściciele nieruchomości wystąpili do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi o jej zwrot. Organ pierwszej instancji rozpatrując wniosek powołał się na art. 19 k.p.a., który to przepis nakłada na organy administracji państwowej obowiązek przestrzegania z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej i przyjął, że właściwym do rozpoznania wniosku o zwrot nieruchomości będzie Prezydent Miasta L. W związku z powyższym Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...], na podstawie art. 65 § 1 k.p.a. przekazał według właściwości do Prezydenta Miasta L. wniosek Z. i J. B. w sprawie zwrotu nieruchomości położonej w L. przy ul. [...]. Od ww. postanowienia z dnia [...] kwietnia 2007 r. Z. i J. B. wystąpili do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi rozpoznając wniosek w trybie art. 127 § 3 k.p.a. wskazał, że nieruchomość będąca przedmiotem postępowania została wywłaszczona na rzecz Państwa z przeznaczeniem na eksploatację kruszywa, zgodnie z przepisem art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. W myśl przepisu art. 142 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r., Nr 261, poz. 2603) o zwrocie wywłaszczonych nieruchomości, zwrocie odszkodowania, w tym także nieruchomości zamiennej oraz o rozliczeniach z tytułu zwrotu i terminach zwrotu orzeka starosta, wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej. Ponieważ zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 7 sierpnia 1998 r. w sprawie utworzenia powiatów (Dz. U., nr 103, poz. 652) L. jest miastem na prawach powiatu, to Prezydent Miasta L. wykonuje zadania starosty (por. art. 91 i 92 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2001 r., nr 142, poz. 1592). Reasumując Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi uznał, że organ naczelny orzekający w pierwszej instancji słusznie przyjął, że właściwym do rozpoznania wniosku o zwrot nieruchomości jest Prezydent Miasta L. Wobec powyższego Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi postanowieniem z [...] lipca 2008 r., nr [...] utrzymał w mocy postanowienie wydane w dniu [...] kwietnia 2007 r., nr [...]. Od postanowienia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lipca 2008 r. Z. i J. B. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący zakwestionowali legalność wydanego orzeczenia. W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi oświadczył, że nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonego postanowienia i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga jako niezasadna podlega oddaleniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje, w zakresie swojej właściwości kontrolę – pod względem zgodności z prawem – zaskarżonych aktów lub czynności organów administracji publicznej, przy czym kontrola Sądu sprowadza się do zbadania, czy organy administracyjne w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie, niezależnie od oceny legalności postanowień w ich całokształcie, kluczowym zagadnieniem jest rozważenie czy organy orzekające w sprawie słusznie przyjęły, że właściwym do rozpoznania wniosku skarżących o zwrot nieruchomości jest Prezydent Miasta L. Oceniając we wskazanym wyżej zakresie postanowienia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] kwietnia 2007 r., i z dnia [...] lipca 2008 r. w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie, po rozważeniu podniesionych przez skarżących zarzutów Sąd uznał, że nie dają one podstaw do podważenia legalności zaskarżonego postanowienia i postanowienia utrzymanego nim w mocy, bowiem oba rozstrzygnięcia nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. W pierwszej kolejności wskazać należy, że obowiązkiem każdego organu administracji do którego strona składa podanie jest ustalenie czy jest on właściwy do rozpoznania sprawy. Ustalenie tej przesłanki jest o tyle istotne, że gdyby okazało się, że organ uchybił obowiązkowi o którym mowa w art. 19 k.p.a., wydana w takim postępowaniu decyzja oraz postanowienie będą dotknięte wadą dającą podstawy do stwierdzenia ich nieważności (art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.). W literaturze prawa administracyjnego akcentuje się również, że organy właściwe w sprawie nie mogą swojej właściwości przekazać innemu organowi zarówno niższego jak i wyższego stopnia (por. B. Adamiak i J. Borkowski, Kodeks Postępowania Administracyjnego, Komentarz, wydawnictwo C.H.Beck, str. 125). Z drugiej jednak strony gdyby okazało się, że organ administracji do którego wpłynęło podanie nie byłby właściwy do rozpoznania sprawy powinien niezwłocznie przekazać je do organu właściwego (art. 65 § 1 k.p.a.). Zgodzić się należy z Ministrem Rolnictwa i Rozwoju Wsi, że w sprawie objętej skargą o właściwości Prezydenta Miasta L. do rozpoznania wniosku o zwrot nieruchomości położonej w L. przy ul. [...], przesądził przepis art. 142 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r., Nr 261, poz. 2603). Przewiduje on, że w sprawach o zwrot wywłaszczonych nieruchomości rolę organu prowadzącego postępowanie ustawodawca powierzył staroście (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 października 2007 r., Lex nr 504539). Powtórzyć również należy za organem, że dla ustalenia właściwości należy uwzględnić zapisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 sierpnia 1998 r. w sprawie utworzenia powiatów (Dz. U., nr 103, poz. 652) z którego wynika, że L. jest miastem na prawach powiatu, i dlatego Prezydent Miasta L. wykonuje zadania starosty (por. art. 91 i 92 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2001 r., nr 142, poz. 1592). W świetle powyższego uznać należało, że Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi przeprowadził postępowanie wyjaśniające zgodnie z powołanymi wyżej zasadami wynikającymi z kodeksu postępowania administracyjnego i cytowanymi wcześniej ustawami i prawidłowo przekazał wniosek Z. i J. B. o zwrot nieruchomości położonej w L. do rozpatrzenia Prezydentowi Miasta L. uznając, że nie jest organem właściwym do jego rozpoznania. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd – z mocy przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – orzekł jak w sentencji. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej Sąd orzekł na podstawie art. 250 powołanej ustawy.