I SA/Wa 786/16

PostanowienieWSA w Warszawie2016-06-16

Skład orzekający: Justyna Wtulich

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni, będącej jedynym opiekunem niepełnosprawnego syna, utrzymującej się z renty, zasiłku pielęgnacyjnego i alimentów, posiadającej współwłasność domu i samochodu, ale niezdolnej do ich sprzedaży z powodu nieznanego miejsca pobytu ojca dziecka, który od lat nie wywiązuje się z obowiązku alimentacyjnego, może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmujące ustanowienie adwokata i zwolnienie od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Wnioskodawczyni wykazała, że jej sytuacja materialna kwalifikuje ją do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, ponieważ nie jest w stanie ponieść kosztów profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i syna. Postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych zostało umorzone, ponieważ strona skarżąca w sprawach z zakresu pomocy społecznej jest ustawowo zwolniona z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych.
Stan faktyczny
Wnioskodawczyni złożyła do WSA wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się ustanowienia adwokata i zwolnienia od kosztów sądowych. Wnioskodawczyni jest jedynym opiekunem niepełnosprawnego syna, utrzymuje się z renty, zasiłku pielęgnacyjnego i alimentów. Posiada współwłasność domu i samochodu, ale nie może ich sprzedać. Jej dochody są niewystarczające na pokrycie bieżących potrzeb i kosztów leczenia syna.
Rozstrzygnięcie
I. Przyznano J.D. prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata. II. Umorzono postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Justyna Wtulich po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi J.D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego postanawia : I. przyznać J.D. prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata, II. umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął w dniu 15 czerwca 2016 r. (data stempla biura podawczego) formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wnioskodawczyni wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że we wspólnym gospodarstwie domowym z wnioskodawczynią pozostaje syn. Wnioskodawczyni wraz z synem utrzymuje się z renty w wysokości [...] zł, zasiłku pielęgnacyjnego w wysokości [...] zł oraz alimentów wypłacanych przez Fundusz Alimentacyjny na rzecz syna w wysokości [...] zł. Łącznie dochód wnioskodawczyni wynosi [...] zł netto miesięcznie. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawczyni podała, że jest jedynym opiekunem niepełnosprawnego w stopniu znacznym syna. Wskazała, że ze względu na chorobę syna nie ma możliwości podjęcia pracy. Wyjaśniła, że razem z synem grzecznościowo mieszka u swoich rodziców. Oznajmiła, że otrzymywane środki wystarczają tylko na bieżące potrzeby i wydatki, w tym opłaty za media i zakup żywności. Wnioskodawczyni podała, że razem z ojcem dziecka jest współwłaścicielką domu o powierzchni około [...] m ² o wartości około [...] zł oraz samochodu osobowego marki [...] rok produkcji [...]. Zaznaczyła, że nie może sprzedać nieruchomości, gdyż nie wie gdzie przebywa ojciec dziecka, a najprawdopodobniej wyjechał za granicę. Dodała, że ojciec dziecka od 4 lat nie wywiązuje się z obowiązku alimentacyjnego i jego miejsce pobytu nie jest znane. Wnioskodawczyni oświadczyła, że innych nieruchomości, zasobów pieniężnych, oszczędności, czy przedmiotów o wartości powyżej 5.000,00 zł nie posiada. Podała, że jej miesięczne koszty stałe wynoszą z tytułu opłat za media ok. [...] zł, koszty leczenia syna – [...] zł oraz koszty wizyt lekarskich około [...] zł. Łącznie miesięczne wydatki stałe wnioskodawczyni wynoszą około [...] zł. W tym stanie sprawy zważono, co następuje: Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej "P.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie z art. 245 § 1 - 3 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2). Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznać należy, że wnioskodawczyni wykazała, iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej ją do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Sytuacja majątkowa wnioskodawczyni jest na tyle trudna, że nie jest ona w stanie bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Z tego względu, przyznano wnioskodawczyni prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata z urzędu. Jednocześnie ze względu na ustawowe zwolnienie wnioskodawczyni, na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a., od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych zbędne stało się rozpoznawanie wniosku wnioskodawczyni w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Stosownie do treści art. 239 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej (a taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie) nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Zgodnie z treścią art. 249 a P.p.s.a. jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Z tego względu, umorzono postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 249 a i 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło