I SA/Wa 787/06

WyrokWSA w Warszawie2006-11-15

Skład orzekający: Elżbieta Sobielarska, Anna Łukaszewska-Macioch, Iwona Kosińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo umorzył postępowanie w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, opierając się na art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami, mimo braku jednoznacznego dowodu na ujawnienie praw nabywcy w księdze wieczystej przed wejściem w życie tej ustawy?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzając, że organ administracji nie wykazał, iż prawa nabywcy nieruchomości zostały ujawnione w księdze wieczystej przed wejściem w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami. Brak tego dowodu uniemożliwił ocenę zgodności z prawem decyzji o umorzeniu postępowania zwrotowego, co skutkowało koniecznością uchylenia decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c PPSA.
Stan faktyczny
J. K. złożyła wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. Starosta K. odmówił zwrotu, a Wojewoda [...] decyzją z marca 2006 r. uchylił decyzję Starosty i umorzył postępowanie pierwszej instancji, uznając, że nieruchomość została oddana w użytkowanie wieczyste Spółdzielni Mieszkaniowej przed wejściem w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami, a prawa nabywcy zostały ujawnione w księdze wieczystej. J. K. złożyła skargę do WSA, kwestionując decyzję Wojewody.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty K.; stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; zasądzono od Wojewody na rzecz J. K. zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska /spr./ Sędziowie NSA Anna Łukaszewska-Macioch Asesor WSA Iwona Kosińska Protokolant referendarz sądowy Aneta Trochim -Tuchorska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2006 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2006 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty K. z dnia [...] grudnia 2005 r., nr [....]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz J. K. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] marca 2006 r., nr [...] Wojewoda [...] po rozpatrzeniu odwołania J. K. od decyzji Starosty K. z dnia [...] grudnia 2005 r., nr [...] orzekającej o odmowie zwrotu nieruchomości położonej w K. oznaczonej nr działek [...] i [...] o pow. [...] m- uchylił decyzję powyższą i umorzył postępowanie pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ przedstawił następująco stan faktyczny: Starosta K. decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r. orzekł o odmowie zwrotu nieruchomości położonej w K. przy ul. [...], oznaczonej numerami działek [...] i [...] o pow. [...] m- wywłaszczonej od właścicielki J. K. na rzecz Skarbu Państwa na potrzeby Spółdzielni Mieszkaniowej w K. decyzją Naczelnika Miasta i Gminy w K. z dnia [...] grudnia 1980 r., nr [...]. Od decyzji Starosty K. z dnia [...] grudnia 2006 r. odwołanie do Wojewody [...] złożyła J. K. żądając jej uchylenia. Przedmiotowa nieruchomość po odnowie ewidencji gruntów operatem ewidencyjnym zarejestrowanym za nr [...] i po przeprowadzonych następnie podziałach weszła w skład działek nr [...] i [...]. Wnioskiem z dnia 9 sierpnia 2004 r. J. K. wystąpiła o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. Na podstawie art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r., Nr 261, poz. 2603 ze zm.) wszczęte zostało postępowanie administracyjne w tej sprawie. W toku postępowania stwierdzono, że nieruchomość została oddana w użytkowanie wieczyste Spółdzielni Mieszkaniowej w K. na podstawie aktu notarialnego Rep. "A" nr [...] z dnia [...] marca 1982 r., tj. przed dniem wejścia w życie powyższej ustawy, a prawa nabywcy zostały ujawnione w księdze wieczystej KW nr [...]. Opierając się na przepisie art. 229 ustawy z 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, z którego wynika, że roszczenie nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie tej ustawy nieruchomość została sprzedana albo oddana w użytkowanie wieczyste osobie trzeciej, a prawo nabywcy zostało ujawnione w księdze wieczystej, organ rozpatrujący odwołanie uznał, że żądanie zwrotu takiej nieruchomości przez dawnego właściciela nie mogło skutkować wszczęciem postępowania zwrotowego. Skoro już postępowanie zostało wszczęte, to jako bezprzedmiotowe powinno zostać umorzone na podstawie art. 105 § 1 kpa. Od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2006 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła J. K. wnosząc o jej uchylenie w całości. W uzasadnieniu podniosła, że część wywłaszczonego gruntu nigdy nie była wykorzystana zgodnie z celem wywłaszczenia i powinna zostać zwrócona poprzedniemu właścicielowi. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, chociaż z innych powodów niż w niej podniesiono. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny dokonuje kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest do zbadania, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa materialnego lub procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Przy czym dokonuje tego w oparciu o materiał dokumentacyjny znajdujący się w aktach sprawy. Podstawę materialnoprawną decyzji stanowi art. 229 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, z którego w sposób bezsporny wynika, że roszczenie o zwrot nieruchomości wywłaszczonej nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie tej ustawy nieruchomość została sprzedana albo oddana w użytkowanie wieczyste osobie trzeciej, a prawa nabywcy zostały ujawnione w księdze wieczystej. Obie te przesłanki musiały istnieć w dacie z przed wejścia w życie ustawy. Tymczasem z materiału dowodowego przedmiotowej sprawy wynika, że spełniona została jedna z przesłanek - aktem notarialnym z dnia [...] marca 1982 r. Rep "A" nr [...] wywłaszczona nieruchomość została oddana w użytkowanie wieczyste Spółdzielni Mieszkaniowej w K.. Wbrew twierdzeniom organu z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy nie wynika, kiedy prawa nabywcy zostały ujawnione w księdze wieczystej. W aktach znajduje się wprawdzie odpis z księgi wieczystej nr KW [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy Wydział [...] Ksiąg Wieczystych w K. przedstawiający stan prawny na dzień 18 października 2005 r., ale dotyczy on działek o innych niż wymienione w zaskarżonych decyzjach numerach ewidencyjnych ([...],[...]). Wobec braku istotnego dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy dokumentu, a mianowicie odpisu z księgi wieczystej dotyczącej działek o nr [...] i [...] i dacie ujawnienia tego prawa w księgach wieczystych sąd nie mógł ocenić zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło