I SA/Wa 791/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tarnowska (spr.) Sędziowie NSA Anna Łukaszewska-Macioch asesor WSA Przemysław Żmich Protokolant Joanna Grzyb po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2006 r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia [...] listopada 2005 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po rozpatrzeniu odwołania J. G., B. O., B. O., H. K., A. O., M. K., E. i B. K., B. O., S. O., W. O., E. O., decyzją z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...], utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia [...] listopada 2005 r., nr [...] ustalającą opłatę adiacencką w kwocie [...] zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości oznaczonej jako działki ewidencyjne nr [...],[...],[...],[...] z obrębu [...] o powierzchni [...] m², wywołanego zatwierdzeniem projektu podziału nieruchomości objętych KW [...] i KW [...] stanowiących działki nr [...] i [...] obrębu [...] o powierzchni [...] m² i zobowiązał właścicieli nieruchomości z daty podziału do wniesienia opłaty w ustalonych wysokościach. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że Prezydent Miasta W. decyzją z dnia [...] listopada 2005 r., wydaną na podstawie art. 98 lit. a ust. 1 oraz art. 148 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz uchwały Rady Gminy B. z dnia [...] marca 2000 r. nr [...] w sprawie ustalenia stawki procentowej opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w wyniku jej podziału - ustalił opłatę adiacencką w kwocie [...] zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, wywołanego zatwierdzeniem projektu podziału nieruchomości, i zobowiązał właścicieli nieruchomości z daty podziału do wniesienia opłaty w określonych wysokościach. Wskazał również, że opłata jednorazowa stanowi 50 % różnicy między wartością, jaką nieruchomość miała przed podziałem nieruchomości, a wartością, jaką nieruchomość ma po podziale nieruchomości. Opłatę adiacencką ustalono w wysokości 50 % wzrostu wartości przedmiotowej nieruchomości, której wycena sporządzona została zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa przez uprawnionych rzeczoznawców majątkowych. Po rozpatrzeniu odwołania wszystkich zobowiązanych do wniesienia opłaty, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. stwierdziło, że zgodnie z art. 98 a ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, jeżeli w wyniku podziału nieruchomości dokonanego na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego, który wniósł opłaty roczne za cały okres użytkowania tego prawa, wzrośnie jej wartość, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może ustalić w drodze decyzji, opłatę adiacencką z tego tytułu. Ustalenie opłaty adiacenckiej może nastąpić w terminie 3 lat od dnia, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne. Organ podał również, że z analizy akt rozpoznawanej sprawy wynika, że decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna dnia 27 sierpnia 2002 r. Zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości do stron postępowania zostało skierowane dnia 28 czerwca 2005 r. Zdaniem organu, wprawdzie wnoszący odwołanie nie zgadzają się z ustaloną przez uprawnionego rzeczoznawcę majątkowego wyceną rynkowej wartości nieruchomości gruntowej, jednakże wartość gruntu określono zgodnie z przepisami ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł B. K., twierdząc, że decyzje naruszają art. 98 a ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, poprzez przekroczenie terminu do wydania decyzji o ustaleniu opłaty adiacenckiej. Ponadto skarżący stwierdził, że "ustalenie opłaty adiacenckiej" odnosi się do wydania rozstrzygnięcia w postaci ustalenia wartości tej opłaty i wskazania podmiotów zobowiązanych do jej uregulowania, a rozpoczęcie postępowania administracyjnego zmierzającego do ustalenia tej opłaty nie jest równoznaczne ze stwierdzeniem wzrostu wartości nieruchomości. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Skarga jest zasadna, dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta W. z dnia [...] listopada 2005 r. naruszają prawo. Przedmiotem skargi jest opłata adiacencka ustalona na podstawie art. 98 a ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004, Nr 261, poz. 2603 z późn. zm.). Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte z urzędu. Zgodnie z art. 98 a ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, jeżeli w wyniku podziału nieruchomości dokonanego na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego, który wniósł opłaty roczne za cały okres użytkowania tego prawa, wzrośnie jej wartość, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może ustalić w drodze decyzji opłatę adiacencką z tego tytułu. Wysokość stawki procentowej opłaty adiacenckiej ustala rada gminy, w drodze uchwały, w wysokości nie większej niż 50 % różnicy wartości nieruchomości. Ustalenie opłaty adiacenckiej może nastąpić w terminie 3 lat od dnia, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale stało się prawomocne. Wartość nieruchomości przed podziałem i po podziale określa się według ceny na dzień wydania decyzji o ustaleniu opłaty adiacenckiej. Jeżeli w wyniku podziału nieruchomości wydzielono działki gruntu pod drogi publiczne lub poszerzenie istniejących dróg publicznych, do określenia wartości nieruchomości, zarówno według stanu przed podziałem jak i po podziale, powierzchnię nieruchomości pomniejsza się o powierzchnię działek gruntu wydzielonych pod te drogi lub pod ich poszerzenie. Przesłankami ustawowymi warunkującymi uprawnienia właściwego organu administracji publicznej do ustalenia opłaty adiacenckiej jest zatem ostateczna decyzja o podziale nieruchomości oraz wzrost wartości nieruchomości, który nastąpił w wyniku jej podziału. Wzrost wartości nieruchomości wykazany został na podstawie wykonanego przez rzeczoznawcę majątkowego w dniu [...] lipca 2005 r. operatu szacunkowego w celu naliczenia opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w wyniku podziału. Organ drugiej instancji ustalił, że Burmistrz Gminy B., na wniosek J. G., B. O., B. O., H. K., A. O., M. K., E. i B. K., B. O., S. O., W. O., E. O. - decyzją z dnia [...] lipca 2002 r. zatwierdził projekt podziału nieruchomości i decyzja ta stała się ostateczna w dniu 27 sierpnia 2002 r. Skoro zatem decyzja zatwierdzająca projekt podziału nieruchomości stała się ostateczna w dniu 27 sierpnia 2002 r., a Prezydent Miasta W. wydał decyzję ustalającą opłatę adiacencką w dniu [...] listopada 2005 r., to nastąpiło to po upływie ustawowego terminu do jej wydania, który upłynął w dniu 27 sierpnia 2005 r. Po upływie 3-letniego terminu uprawnienie organu do wydania tej decyzji wygasa. A zatem organy obu instancji naruszyły art. 98 a ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. Ustalenie opłaty adiacenckiej może nastąpić w terminie 3 lat od dnia, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale stało się prawomocne. Nie do zakceptowania jest twierdzenie organów pierwszej i drugiej instancji, że termin ustalenia opłaty adiacenckiej jest zachowany, ponieważ wszczęcie postępowania o ustalenie tej opłaty nastąpiło przed upływem 3 lat od dnia wydania ostatecznej decyzji o podziale nieruchomości. Przepis art. 98 a ust. 1 zdanie trzecie ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. nie budzi wątpliwości interpretacyjnych: "Ustalenie opłaty adiacenckiej może nastąpić w terminie 3 lat od dnia, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale stało się prawomocne.". Ustawodawca rozróżnia tutaj pojęcia "decyzja ostateczna", "orzeczenie prawomocne" oraz "ustalenie opłaty". Nie budzi wątpliwości fakt, że ustalenie opłaty następuje w formie decyzji administracyjnej. Ustawodawca w w zdaniu trzecim art. 98 a ust. 1 nie powiedział, że w terminie 3 lat można wszcząć postępowanie celem wydania decyzji ustalającej opłatę, ani też, że w terminie tym decyzja musi być ostateczna czy prawomocna, lecz przesądził, że decyzja ustalająca opłatę adiacencką może zostać wydana tylko w terminie 3 lat od dnia, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale stało się prawomocne. A zatem należy stwierdzić, że decyzja ustalająca opłatę musi zostać wydana w terminie 3 lat od dnia, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale stało się prawomocne. W świetle powyższych okoliczności należy uznać, że termin określony w ustawie o gospodarce nieruchomościami do wydania decyzji o ustaleniu opłaty adiacenckiej został przekroczony. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z póź. zm.) – Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.