I SA/Wa 791/09

PostanowienieWSA w Warszawie2009-11-17

Skład orzekający: Referendarz Sądowy Dariusz Pirogowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego może być rozpoznany merytorycznie, gdy został złożony po prawomocnym odrzuceniu skargi, ale przed rozpoznaniem zażalenia na postanowienie o odrzuceniu?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego może być rozpoznany merytorycznie, nawet jeśli został złożony po prawomocnym odrzuceniu skargi, pod warunkiem, że postępowanie sądowe nadal trwa w związku z wniesionym zażaleniem na postanowienie o odrzuceniu. Osoba fizyczna może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny.
Stan faktyczny
Wnioskodawca W.K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego w sprawie, w której jego skarga na pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego została odrzucona, a następnie odrzucono jego skargę kasacyjną i zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Wnioskodawca podał, że jego sytuacja materialna jest trudna, utrzymuje się z niskiej renty, mieszka w zadłużonym mieszkaniu i ma dług alimentacyjny. Sąd rozpoznał wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych w W.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Dariusz Pirogowicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku W.K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi W.K. na pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [..] maja 2009 r., nr [...] w przedmiocie odpowiedzi na pismo postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych w W. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym postanowieniem z dnia 9 czerwca 2009 r. odrzucił skargę W. K. na pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] stanowiące odpowiedź organu na pismo skarżącego. Postanowieniem z dnia 15 lipca 2009 r. Sąd odrzucił wniesioną przez W. K. skargę kasacyjną na powyższe postanowienie, a postanowieniem z dnia 27 sierpnia 2009 r. odrzucił zażalenie skarżącego na postanowienie z 15 lipca 2009 r. Pismem z dnia 14 października 2009 r. W. K. wniósł zażalenie na postanowienie z 27 sierpnia 2009 r. , w którym zawarł wniosek o przyznanie mu prawa pomocy. W dniu 12 listopada 2009 r. do Sądu wpłynął, złożony na urzędowym druku, formularz wniosku o przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie z kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. W formularzu wniosku skarżący podał, że zamieszkuje w zadłużonym mieszkaniu i prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Ciąży na nim także dług alimentacyjny. Zgodnie z oświadczeniem, jego źródłem utrzymania jest renta w wysokości [...] złotych. Nie posiada oszczędności, ani przedmiotów wartościowych. Nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym. W tym stanie rzeczy stwierdzono co następuje. Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Na wstępie wyjaśnić należy, iż wprawdzie wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy został wniesiony po prawomocnym odrzuceniu jego skargi, jednakże postępowanie sądowe nadal jest w toku (w związku z wniesionym zażaleniem na postanowienie z 27 sierpnia 2009 r.), co umożliwia merytorycznie rozpoznanie ww. wniosku. W myśl art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2). W świetle przedstawionej przez wnioskodawcę sytuacji materialnej i rodzinnej stwierdzić należy, że znajduje się on w sytuacji kwalifikującej do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie w sprawie radcy prawnego. Niewątpliwie skarżący, systematycznie korzystający ze świadczeń z Ośrodka Pomocy Społecznej (fakt ten znany jest referendarzowi sądowemu z urzędu), należy do osób ubogich, a z uzyskiwanych dochodów w kwocie [...] złotych miesięcznie, nie jest w stanie z całą pewnością zabezpieczyć środków niezbędnych do ustanowienie w sprawie radcy prawnego z wyboru, bez uszczerbku koniecznego dla siebie utrzymania. Tym samym spełniona została przesłanka przyznania prawa pomocy określona w art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy. Jednocześnie wskazać należy, że podejmując niniejsze rozstrzygnięcie nie orzekano w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, bowiem skarżący zwolniony jest z obowiązku ich uiszczania z mocy ustawy. Zwolnienie to wynika z przepisu art. 239 pkt 1 lit. "a" powołanej wyżej ustawy, w myśl którego strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Wprawdzie przedmiotem zaskarżenie jest pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego stanowiące odpowiedź na pismo skarżącego, w którym zarzucał on szereg nieprawidłowości różnym organom administracji samorządowej, niemniej mając na uwadze to, że w treści skargi W.K. wskazuje na nieprawidłowości, jakie jego zdaniem miały miejsce przy wypłacaniu zasiłków celowych, nie budzi wątpliwości orzekającego, że niniejsza sprawa mieści się w kategorii szeroko rozumianych sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło