I SA/Wa 792/18
WyrokWSA w Warszawie2018-11-07
Skład orzekający: Emilia Lewandowska, Elżbieta Sobielarska, Przemysław Żmich
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, która powstała po 5 grudnia 1990 r. i nie została wyposażona w prawa do nieruchomości w drodze odrębnej czynności prawnej, może skutecznie ubiegać się o potwierdzenie nabycia z mocy prawa prawa użytkowania wieczystego tej nieruchomości na podstawie art. 200 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jeśli w dniu 5 grudnia 1990 r. nieruchomość ta znajdowała się w zarządzie jej poprzednika prawnego?Ratio decidendi
Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, która powstała po 5 grudnia 1990 r. i nie została wyposażona w prawa do nieruchomości w drodze odrębnej czynności prawnej, nie może skutecznie ubiegać się o potwierdzenie nabycia z mocy prawa prawa użytkowania wieczystego tej nieruchomości. Niezbędną przesłanką nabycia prawa użytkowania wieczystego w trybie art. 200 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest pozostawanie gruntu w zarządzie jednostki organizacyjnej istniejącej w dniu 5 grudnia 1990 r. Skoro spółka nie istniała w tym dniu i nie nabyła praw do nieruchomości w drodze odrębnej czynności prawnej, nie może być uwłaszczona.Stan faktyczny
Spółka T. sp. z o.o. wniosła o potwierdzenie nabycia z mocy prawa prawa użytkowania wieczystego nieruchomości Skarbu Państwa. Organ pierwszej instancji odmówił, a organ odwoławczy utrzymał tę decyzję w mocy. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego. Spółka powstała w 2008 r., podczas gdy nieruchomość była w zarządzie poprzednika prawnego w 1990 r., jednakże majątek likwidowanego zakładu budżetowego przekazano na stan Urzędu Miasta, a nie bezpośrednio spółce.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) Sędziowie WSA Elżbieta Sobielarska WSA Przemysław Żmich Protokolant referent Marcin Sieradzki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2018 r. sprawy ze skargi "[...]" Sp. z o. o. w [...] na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego nieruchomości oddala skargę.
Minister Inwestycji i Rozwoju, decyzją z [...] lutego 2018 r. nr [...], utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] kwietnia 2012 r. nr [...] odmawiającą potwierdzenia, że T. sp. z o.o. z siedzibą w S. nabyła z mocy prawa, z dniem 5 grudnia 1990 r., prawo użytkowania wieczystego nieruchomości Skarbu Państwa położonej w [...] przy ul. [...], stanowiącej działkę nr [...] o pow. [...] ha, obręb ewidencyjny [...] oraz prawo własności zabudowań posadowionych na tej nieruchomości.
Z ustaleń organu wynika, że spółka T. sp. z o.o. z siedzibą w S. wystąpiła z wnioskiem z [...] czerwca 2011 r., na podstawie art. 200 ust. 1 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami o stwierdzenie nieodpłatnego nabycia na rzecz T. sp. z o.o. w S. prawa użytkowania wieczystego nieruchomości Skarbu Państwa szczegółowo opisanej w komparycji decyzji oraz prawa własności zabudowań posadowionych na tej nieruchomości.
Wojewoda [...] decyzją z [...] kwietnia 2012 r. odmówił potwierdzenia tego prawa przez wnioskującą spółkę. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, decyzją z [...] września 2013 r. uchylił decyzję Wojewody i umorzył postępowanie prowadzone przed organem I instancji. W wyniku rozpoznania skargi spółki T. sp. z o.o., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 21 sierpnia 2014 r. sygn. akt I SA/Wa 2746/13 uchylił zaskarżoną decyzję a Naczelny Sąd Administracyjny, wyrokiem z 14 października 2016 r. sygn. akt I OSK 3033/14, oddalił skargę kasacyjną Ministra Infrastruktury i Rozwoju od wyroku WSA z 21 sierpnia 2014 r.
Ponownie rozpatrując sprawę organ odwoławczy przytoczył treść art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, który stanowi podstawę prawną zaskarżonej decyzji i wskazał, że stwierdzenie prawa zarządu do nieruchomości następuje na podstawie co najmniej jednego z dokumentów wymienionych enumeratywnie w § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. nr 23, poz. 120). Organ odwoławczy stwierdził także, że działka nr [...] w dniu 5 grudnia 1990 r. stanowiła własność Skarbu Państwa, co potwierdza odpis z księgi wieczystej nr [...]. Zarządzeniem Prezydenta Miejskiej Rady Narodowej w S. z [...] grudnia 1950 r. zostało utworzone przedsiębiorstwo państwowe pod nazwą [...] Zakłady [...] w S. Nazwa ta została zmieniona uchwałą Prezydium Rady Narodowej z 6 grudnia 1952 r. na [...] Przedsiębiorstwo [...]. Przedsiębiorstwo to zostało wpisane do księgi wieczystej nr [...] jako zarządca i użytkownik nieruchomości Skarbu Państwa na podstawie zaświadczenia Prezydium PRN Wydział [...] [....] i [...] w [...] z [...].10.1968 r. i decyzji z [...].10.1968 r. o przekazaniu w użytkowanie przedmiotowej działki, na której zlokalizowany jest budynek wczasowy " [...].".
Wojewoda [...] decyzją z [...].09.1975 r. nr [...] przekształcił z dniem [...] stycznia 1976 r. dotychczasowe przedsiębiorstwo pod nazwą [...] Przedsiębiorstwo [...] w przedsiębiorstwo o nazwie Wojewódzkie Przedsiębiorstwo [...][...] w S., które zostało wpisane do księgi rejestrowej przedsiębiorstw państwowych pod nr [...].
Zgodnie z art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości grunty państwowe będące w dniu wejścia w życie ustawy o użytkowaniu państwowych jednostek organizacyjnych przeszły w zarząd tych jednostek Zarządzeniem nr [...] z [...] kwietnia 1991 r. Wojewoda [...] zatwierdził podział Wojewódzkiego Przedsiębiorstwa [...][...] w S. z dniem [...] kwietnia 1991 r. na trzy przedsiębiorstwa m.in. na Wojewódzkie Przedsiębiorstwo [...][...] z siedzibą w S. jako komunalną osobę prawną, które przejęło m.in. prawa do przedmiotowej działki nr [...] w [...]. Następnie przedsiębiorstwo to zostało przekształcone uchwałą Rady Miejskiej w S. z [...] kwietnia 1991 r. w zakład budżetowy pod nazwą Miejski Zakład Komunikacyjny w S. Uchwałą Rady Miasta S. z [...] listopada 2008 r. nr [...] zlikwidowano zakład budżetowy pod nazwą Miejski Zakład [...] w S. zaś zarządzeniem Prezydenta Miasta S. a z [...].10.2008 r. nr [...] majątek likwidowanego zakładu budżetowego przekazany został na stan Urzędu Miasta S. Przejęty przez Urząd Miasta S. majątek wyszczególniony jest w załącznikach nr [...] do zarządzenia. Z załącznika nr [...] wynika, że przedmiotem przekazania był m.in. Ośrodek Wczasowy "[...]" w [...], zlokalizowany na działce nr [...].
Aktem notarialnym z [...] grudnia 2008 r. Rep. [...] została zawiązana spółka komunalna działająca pod firmą T. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. Z aktu notarialnego nie wynika aby Spółka została wyposażona w prawa do działki nr [...] w [...].
Mając na uwadze powyższe ustalenia organ doszedł do wniosku, że jeżeli mocą zarządzenia Prezydenta Miasta S. z [...] października 2008 r. przekazano przedmiotową nieruchomość z majątku zakładu budżetowego Miejski Zakład [...] w S. na stan Urzędu Miasta S. to zakład ten w dniu podjęcia uchwały o jego likwidacji tj. [...] listopada 2008 r. nie miał na stanie swojego majątku tej nieruchomości. Ponadto z aktu notarialnego z [...].12.2008 r. o zawiązaniu spółki nie wynika aby przedmiotowa nieruchomość została wniesiona do majątku spółki T. sp. z o.o. Mając to na uwadze organ uznał, że spółka T. sp. z o.o. siedzibą w S. w stosunku do przedmiotowej nieruchomości nie weszła w prawa i obowiązki poprzedzającego jej byt zakładu budżetowego Miejskiego Zakładu [...][...]. W konsekwencji organ odmówił potwierdzenia, że spółka nabyła z mocy prawa , z dniem 5 grudnia 1990 r. prawo użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], stanowiącej działkę nr [...] oraz prawo własności zabudowań posadowionych na tej nieruchomości.
W skardze na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju, T. Sp. z o.o. w S. zarzuciła:
-naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie:
a) art. 200 ust.1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami,
art. 22 ust. 1 oraz 23 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej (Dz. U. z 2017 r., poz. 827, ze zm.).
- naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na zebraniu, rozpatrzeniu oraz dokonaniu przez ten organ oceny materiału dowodowego wbrew regułom wynikającym z art. 7, 77 § 1 oraz art. 80 – wszystkie Kodeksu postępowania administracyjnego.
Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i zobowiązanie na podstawie art. 145a § 1 Ministra Inwestycji i Rozwoju do wydania decyzji uchylającej decyzję organu I instancji oraz orzeczeniu o nabyciu przez Skarżącą prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] i przekazanie sprawy temu organowi do ponownego rozpoznania, a ponadto o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Minister Inwestycji i Rozwoju wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga jest nieuzasadniona.
Z treści art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2014 r., poz. 518 ze zm.) wynika, że stwierdzenie nabycia z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego gruntów oraz własności budynków, innych urządzeń i lokali przez jednostki organizacyjne wymienione w tym przepisie następuje wtedy, gdy jednostki te posiadały w dniu 5 grudnia 1990 r. grunty w zarządzie. Bezsprzecznie zatem pozostawanie gruntu w zarządzie jednostki organizacyjnej w dniu 5 grudnia 1990 r. stanowi niezbędną przesłankę nabycia przez tę jednostkę prawa użytkowania wieczystego tego gruntu stosownie do powołanego art. 200 ust. 1 u.g.n. Wymóg pozostawania gruntu w zarządzie w dniu 5 grudnia 1990 r podmiotu ubiegającego się o uwłaszczenie wskazuje niezbicie, że uwłaszczenie w tym trybie może dotyczyć tylko tych podmiotów, które istniały w dacie 5 grudnia 1990 r.
W rozpoznawanej sprawie T. Sp. z o.o. w S. wystąpiła w dniu [...] czerwca 2011 r. o stwierdzenie nabycia przez tę Spółkę w trybie art. 200 ust. 1 u.g.n., z mocy prawa, z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego nieruchomości Skarbu Państwa położonej w [...] przy ul. [...], stanowiącej działkę nr [...] o pow. [...] ha oraz prawa własności zabudowań posadowionych na tej nieruchomości.
Z materiału dokumentacyjnego sprawy wynika, że T. Sp.z o.o. w S. nie istniała 5 grudnia 1990 r. gdyż została zawiązana [...] grudnia 2008 r. co potwierdza akt notarialny z tej daty Rep. [...]. Z tego względu Spółka nie może być uwłaszczona objętą wnioskiem nieruchomością. Dlatego prawidłowo zaskarżoną decyzją odmówiono potwierdzenia uwłaszczenia tej Spółki. Natomiast w dniu 5 grudnia 1990 r. prawo zarządu nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] w [...] przysługiwało Wojewódzkiemu Przedsiębiorstwu [...][....] w S. Rozważenia więc wymaga czy skarżąca Spółka jako następca prawny Wojewódzkiego Przedsiębiorstwa [...][...] w S. nabyła roszczenie o uwłaszczenie tego przedsiębiorstwa przedmiotową nieruchomością.
Prawomocnym wyrokiem z 21 sierpnia 2014 r. sygn. akt I SA/Wa 2746/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z [...] września 2013 r., którą umorzono postępowanie z wniosku Spółki T. Sp. z o.o. w S. o uwłaszczenie. Sąd nie podzielił stanowiska organu wyrażonego w uchylonej decyzji o braku po stronie Spółki legitymacji do wystąpienia z wnioskiem o uwłaszczenie i uznał, że Spółka ma interes prawny w uzyskaniu merytorycznej decyzji potwierdzającej bądź negującej nabycie z mocy prawa użytkowania wieczystego nieruchomości będącej w dniu 5 grudnia 1990 r. w zarządzie jej poprzednika prawnego.
Rozpoznając wniosek o uwłaszczenie, zdaniem Sądu wyrażonym w uzasadnieniu powołanego wyroku, należy ocenić czy w stosunku do spornej nieruchomości Spółka weszła w prawa i obowiązki poprzedzającego jej byt podmiotu.
Wracając więc do stanu faktycznego i prawnego dotyczącego przedmiotowej nieruchomości w dniu 5 grudnia 1990 r. to znajdowała się ona w zarządzie Wojewódzkiego Przedsiębiorstwa [...][...] w S., co jest bezsporne. Zarządzeniem nr [...] z [...] kwietnia 1991 r. Wojewoda [...] zatwierdził podział tego przedsiębiorstwa na trzy jednostki, z których wyodrębnione Wojewódzkie Przedsiębiorstwo [...][...] z siedzibą w S. przejęło m.in. prawa do działki nr [...] w [...]. Natomiast ta komunalna osoba prawna została przekształcona w zakład budżetowy pod nazwą Miejski Zakład [...] w S. na podstawie uchwały Rady Miejskiej w S. z [...] lipca 1991 r. nr [...]. Z kolei ten zakład budżetowy został zlikwidowany uchwałą Rady Miasta S. z [...] listopada 2008 r. nr [...]. Majątek likwidowanego zakładu budżetowego został przekazany na stan Urzędu Miasta S. zarządzeniem nr [...] Prezydenta Miasta S. z [...] października 2008 r. nr [...]. Z załącznika nr 1 do tego zarządzenia wynika, że przedmiotem przekazania był m.in. Ośrodek Wczasowy "[...]" zlokalizowany na działce nr [...] w [...]. Aktem notarialnym z [...] grudnia 2008 r. Rep. [...] została zawiązana Spółka T. Spółka z o. o. w S. W akcie wskazano majątek, którym wyposażono nowo utworzoną Spółkę komunalną. Nie wynika z aktu by Spółka została wyposażona w jakiekolwiek prawa do działki nr [...]. Wynika więc, że skarżącej Spółce przy jej powołaniu nie przekazano żadnych praw do przedmiotowej nieruchomości.
Skarżąca Spółka powstała w trybie art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. 2011 r. nr 45, poz. 236 ze zm.). Jak wynika z art. 23 w.w ustawy składniki mienia samorządowego zakładu budżetowego przekształconego w spółkę stają się majątkiem spółki (ust.1), a prawo zarządu gruntem samorządowego zakładu budżetowego przekształconego w spółkę staje się prawem użytkowania wieczystego spółki (ust. 2). Jednocześnie spółka powstała w wyniku przekształcenia wstępuje we wszystkie prawa i obowiązki związane z działalnością samorządowego zakładu budżetowego (art. 23 ust. 3). Trzeba jednak mieć na uwadze to, że określone w art. 23 powołanej ustawy prawa majątkowe związane z działalnością zakładu nie przechodzą na rzecz spółki ex lege, lecz są przekazywane spółce dopiero w wyniku osobnej czynności prawnej, a konkretnie są wnoszone jako wkład jednostki samorządu terytorialnego na pokrycie kapitału zakładowego spółki, ewentualnie jako wkład zasilający inne kapitały bądź funduszu spółki.
Ponieważ skarżąca Spółka nie została wyposażona w żadne prawa związane z przedmiotową działką nr [...] to jako następca prawny nie uzyskała również roszczenia do żądania uwłaszczenia poprzednika prawnego.
Zatem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, co czyni zarzuty skargi naruszenia tak prawa procesowego jak i materialnego bezzasadnymi.
Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło