I SA/Wa 794/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogdan Wolski Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Miernik (spr.) Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Protokolant Ilona Obara po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty za nieruchomość pozostawioną poza granicami RP oddala skargę Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania J. S., utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] o odmowie potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. W toku postępowania administracyjnego ustalono następujący stan faktyczny: J. S. wnioskiem z dnia 10 stycznia 2009 r. wystąpił do Wojewody [...] o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez J. i W. S. nieruchomości poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] odmówił wnioskodawcy potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej z powodu złożenia wniosku po terminie określonym w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418 ze zm.), czyli nie później niż do dnia 31 grudnia 2008 r. J. S. złożył odwołanie od powyższej decyzji, w którym wniósł o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o potwierdzenie prawa do rekompensaty. Minister Skarbu Państwa, po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...], utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] o odmowie potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że termin określony w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej jest terminem prawa materialnego i jako taki nie podlega przywróceniu. Oznacza to, że złożenie wniosku po dniu 31 grudnia 2008 r. musi skutkować odmową potwierdzenia prawa do rekompensaty. Skargę na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] kwietnia 2009 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł J. S. W skardze wskazał, że sprawą rekompensaty za mienie pozostawione poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej zajmował się jego brat, który obecnie nie żyje, a wnioskodawca nie był zdolny zajmować się tą sprawą ze względu na zły stan zdrowia. Do akt sprawy wpłynęło też pismo skarżącego z dnia 1 grudnia 2009 r., w którym skarżący wskazał, że stosowny wniosek został złożony przez jego brata, o czym świadczą akta sprawy o nr [...] znajdujące się w Urzędzie Wojewódzkim w R. Minister Skarbu Państwa w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie (art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Sąd uwzględnia skargę i uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie, stwierdza nieważność lub wydanie z naruszeniem prawa tego rozstrzygnięcia jedynie wówczas, gdy uzna, że w sprawie istnieją przesłanki określone w art. 145 § 1 powołanej ustawy. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418 ze zm.) potwierdzenie prawa do rekompensaty następuje na wniosek osoby ubiegającej się o potwierdzenie tego prawa, złożony nie później niż do dnia 31 grudnia 2008 r. Zgodzić się należy z organem, że termin określony w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej jest terminem prawa materialnego. Termin prawa materialnego jest terminem, który ogranicza w czasie dochodzenie lub inną realizację praw podmiotowych, a jego skuteczny upływ powoduje wygaśnięcie określonego prawa podmiotowego lub niemożliwość jego realizacji. Termin prawa materialnego podlega przywróceniu tylko wyjątkowo i jedynie wówczas, gdy taką możliwość przewidują przepisy określające dany termin (por. także: uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 października 1996 r., sygn. akt OPK 19/96, ONSA z 1997 r. z. 2, poz. 56). W cytowanej ustawie z dnia 8 lipca 2005 r. brak jest przepisu przewidującego taką możliwość. W tej sytuacji należy jednoznacznie stwierdzić, iż instytucja przywrócenia terminu znajduje zastosowanie wyłącznie w odniesieniu do terminów procesowych ustanowionych dla dokonywania czynności procesowych przez strony i innych uczestników postępowania. Charakteru przywracalnego nie mają natomiast terminy prawa materialnego (podobnie: R. Kędziora, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2005, teza 1. do art. 58 § 1 k.p.a. i cyt. tam m.in. wyrok NSA z dnia 23 maja 1995 r., sygn. akt SA/Wr 2337/94, niepublik.). W ustawie z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej ustawodawca zadecydował, że w przypadku niespełnienia wymogów, o których mowa w art. 2, art. 3 i art. 5 ust. 1 i 2, wojewoda wydaje decyzję o odmowie potwierdzenia prawa do rekompensaty (art. 7 ust. 2). W niniejszej sprawie stan faktyczny pozostaje niesporny. Skarżący wystąpił do Wojewody [...] o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez J. i W. S. nieruchomości poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 10 stycznia 2009 r., a więc po terminie określonym w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. W toku postępowania administracyjnego skarżący nie przedstawił dowodów potwierdzających fakt wcześniejszego złożenia wniosku o potwierdzenie prawa do rekompensaty przez jego brata W. S. W toku postępowania sądowoadministracyjnego w piśmie z dnia 1 grudnia 2009 r. skarżący wskazał na akta sprawy znajdujące się w Urzędzie Wojewódzkim w R., z których ma wynikać, że W. S. złożył wcześniej wniosek o potwierdzenie prawa do rekompensaty. Oznaczałoby to, że wniosek mógł być złożony w terminie, a postępowanie w sprawie potwierdzenia prawa do rekompensaty wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. powinno być prowadzone na podstawie jej przepisów. Jednakże okoliczność powyższa nie była znana organom rozpoznającym sprawę na podstawie określonego stanu faktycznego. Wobec powyższego należy uznać, że decyzja Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] o odmowie potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej jest zgodna z prawem. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), Sąd orzekł jak w sentencji.