I SA/Wa 795/17
PostanowienieWSA w Warszawie2017-06-09
Skład orzekający: Justyna Wtulich
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego może zostać uwzględniony, gdy wnioskodawca wykaże trudną sytuację materialną i życiową, a wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych stał się zbędny z uwagi na ustawowe zwolnienie?Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, uznając, że trudna sytuacja materialna i życiowa wnioskodawcy uzasadnia przyznanie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Jednocześnie umorzono postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, ponieważ stało się ono zbędne na mocy przepisów P.p.s.a. dotyczących zwolnienia z kosztów w sprawach z zakresu pomocy społecznej.Stan faktyczny
Wnioskodawca A. K. złożył do WSA w Warszawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Wnioskodawca przedstawił swoją trudną sytuację materialną i życiową, wskazując na brak majątku, niskie dochody z prac dorywczych, problemy rodzinne, toczące się postępowania egzekucyjne i liczne zobowiązania finansowe. Wniosek dotyczył sprawy ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych.Rozstrzygnięcie
I. Przyznano A. K. prawo pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego. II. Umorzono postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Justyna Wtulich po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych postanawia : I. przyznać A. K. prawo pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego, II. umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął wraz ze skargą w dniu 26 maja 2017 r. (data stempla biura podawczego) formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wnioskodawca wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego.
Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca samodzielne prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Źródłem utrzymania wnioskodawcy jest dochód uzyskiwany z tytułu wykonywanych prac dorywczych o max wysokości [...] zł netto miesięcznie. Wnioskodawca podał, że nie posiada żadnego majątku w tym nieruchomości, zasobów pieniężnych, oszczędności, papierów wartościowych, czy przedmiotów wartościowych o wartości powyżej 5.000 zł. Jako posiadane wierzytelności wskazał kwotę ok. [...] zł tytułem niewyegzekwowanych alimentów od swojego ojca, objętych bezskuteczną egzekucją komorniczą.
W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca podał, że w lutym 2014 r. zlikwidował działalność gospodarczą wskutek pomówień byłego klienta. Wskazał, że toczący się długoletni proces ostatecznie zakończył się uniewinnieniem go, jednak doprowadził do całkowitej utraty płynności finansowej. Dodał, że w ślad za kłopotami finansowymi pojawiły się problemy rodzinne. Podał, że żona założyła sprawę o rozwód i uzyskała alimenty na córkę w wysokości [...] zł miesięcznie. Podniósł, że utrata zaufania potrzebna do wykonywania zawodu oraz utrata prawo jazdy przyczyniły się do tego, że nie może znaleźć pracy najemnej w swojej okolicy, a stan zdrowia uniemożliwia najęcie się do ciężkich prac. Z tego względu podjął próby poszukiwania pracy w stolicy.
Wnioskodawca zaznaczył, że toczą się wobec niego postępowania egzekucyjne, na potwierdzenie czego dołączył stosowne dokumenty. Wskazał, że posiada liczne zobowiązania finansowe, w tym komornicze na kwotę około [...]–[...] zł, z tytułu płatności alimentów w wysokości [...] zł miesięcznie plus kwoty zaległych alimentów, tytułem kosztów sądowych w wysokości [...] zł oraz tytułem pożyczek u rodziny na kwotę około [...] zł. Dodał, że rodzina pomaga mu doraźnie. Wnioskodawca dołączył do wniosku dokumenty przedstawiające jego sytuację finansową i życiową, w tym m.in. postanowienie Komornika sądowego z dnia 19 lutego 2016 r. o umorzeniu toczącego się wobec niego postępowania egzekucyjnego z powodu bezskuteczności egzekucji, wezwanie z Krajowego Rejestru Długów do zapłaty kwoty wierzytelności wymagalnych z tytułu kredytu gotówkowego, które na dzień 25 listopada 2015 r. wynosiły [...] zł.
W tym stanie sprawy stwierdzono, co następuje:
Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz.718 t.j.) zwanej dalej "P.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku.
Zgodnie z art. 245 § 1 - 3 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2).
Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznać należy, że wnioskodawca wykazał, iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego. Uznano, że sytuacja majątkowa i życiowa wnioskodawcy jest na tyle trudna, że nie jest on w stanie bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Z tego względu, przyznano wnioskodawcy prawo pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego z urzędu.
Jednocześnie ze względu na ustawowe zwolnienie wnioskodawcy, na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a., od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w sprawie zbędne stało się rozpoznawanie wniosku w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Stosownie do treści art. 239 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej (a taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie) nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Zgodnie z art. 249 a P.p.s.a. jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Z tego względu, umorzono postępowanie w zakresie wniosku wnioskodawcy
o zwolnienie od kosztów sądowych.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 249 a i art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło