I SA/Wa 797/15

WyrokWSA w Warszawie2015-08-12

Skład orzekający: Dariusz Chaciński, Iwona Kosińska, Gabriela Nowak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o odmowie uchylenia decyzji stwierdzającej naruszenie prawa, wydana w wyniku wznowienia postępowania, może zostać uchylona, jeśli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że zaskarżona decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie narusza prawa. Minister prawidłowo uchylił decyzję Wojewody z dnia 2013-01-xx, stwierdzając naruszenie prawa w decyzji z 2011-12-xx, ale odmówił jej uchylenia, ponieważ w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej, zgodnie z art. 146 § 2 k.p.a.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo [...] na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] marca 2015 r., która uchyliła decyzję Wojewody z dnia [...] stycznia 2013 r. i stwierdziła naruszenie prawa w decyzji Wojewody z dnia [...] grudnia 2011 r., ale odmówiła jej uchylenia. Decyzja Wojewody z 2011 r. stwierdzała nieważność orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w G. z 1952 r. w części dotyczącej przejęcia nieruchomości po A. F. Skarżące Nadleśnictwo podniosło zarzuty dotyczące błędu w ustaleniach faktycznych i przedwczesnego zastosowania art. 146 § 2 k.p.a.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Chaciński Sędziowie WSA Iwona Kosińska WSA Gabriela Nowak (spr.) Protokolant starszy referent Tomasz Noske po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 sierpnia 2015 r. sprawy ze skargi Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwa [...] na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji po wznowieniu postępowania oddala skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] marca 2015 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania Państwowego Gospodarstwa Leśnego - Lasy Państwowe Nadleśnictwo [...], uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] i stwierdził, że decyzja Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] wydana została z naruszeniem prawa, jednak odmówił jej uchylenia, ponieważ w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym: Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w G. orzeczeniem z dnia [...] kwietnia 1952 r. nr [...]: 1) uznało, że w gromadzie R. a) pozostały po osobach repatriowanych do ZSRR, b) nie znajdują się w faktycznym władaniu właścicieli przesiedlonych w ramach akcji "W" na ziemie zachodnie lub niewiadomych z miejsca pobytu - grunty o ogólnym obszarze [...] ha, 2) uznało jako opuszczone i niezajęte w związku z akcją repatriacyjną do ZSRR budynki mieszkalno-gospodarcze i gospodarcze po osobach wymienionych w tym orzeczeniu (m.in. po A. F.), 3) przejęło na własność Państwa, na podstawie art. 1, art. 2 i art. 3 dekretu z dnia 27 lipca 1949 r. o przejęciu na własność Państwa niepozostających w faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich, położonych w niektórych powiatach województwa białostockiego, lubelskiego, rzeszowskiego i krakowskiego (Dz. U. Nr 46, poz. 339), powoływanego dalej jako "dekret z dnia 27 lipca 1949 r.", nieruchomości wymienione w pkt 1, o ile należą do osób, o których mowa w pkt 1b, a w szczególności budynki po osobach wymienionych w orzeczeniu, 4) uznało, że w gromadzie R. przeszły na własność Państwa, zgodnie z art. 1 dekretu z dnia 5 września 1947 r. o przejściu na własność Państwa mienia pozostałego po osobach przesiedlonych do Z.S.R.R. (Dz. U. Nr 59, poz. 318 ze zm.), powoływanego dalej jako "dekret z dnia 5 września 1947 r.", grunty i zagrody wymienione w pkt 1, należące do osób repatriowanych do ZSRR. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r., po rozpatrzeniu wniosku J. F., E. F., W. P., S. F., P. F. i M. S., stwierdził nieważność orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w G. z dnia [...] kwietnia 1952 r. w części dotyczącej przejęcia na własność Skarbu Państwa nieruchomości stanowiącej w dacie przejęcia własność A. (A.) F. (poprzednika prawnego wnioskodawców). Organ podkreślił, że wskazanie w ww. orzeczeniu tylko ogólnej powierzchni przejmowanych gruntów w danej miejscowości, bez opisu konkretnych działek, oznaczało nieokreślenie przedmiotu postępowania, co w konsekwencji rażąco naruszało przepis § 3 ust. 1 lit. b) rozporządzenia Ministra Skarbu oraz Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 15 lipca 1948 r. wydanego w porozumieniu z Ministrem Administracji Publicznej w sprawie trybu orzekania o przejściu na własność Państwa mienia pozostałego po osobach przesiedlonych do Z.S.R.R. (Dz. U. Nr 37, poz. 271), powoływanego dalej jako "rozporządzenie z dnia 15 lipca 1948 r." Z kolei brak wskazania daty przejęcia tego mienia rażąco narusza przepis § 3 ust. 1 lit. c) tego rozporządzenia. Organ uznał jednocześnie, że przedmiotowe orzeczenie nie wywołało nieodwracalnych skutków prawnych. Wnioskiem z dnia 1 czerwca 2012 r. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r. wystąpił Skarb Państwa – Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo [...]. Wnioskodawca podniósł, że ww. decyzja wydana została z rażącym naruszeniem art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), powoływanej dalej jako "k.p.a.", gdyż postępowanie dotyczyło interesu prawnego Nadleśnictwa, jako aktualnego hipotecznego właściciela nieruchomości objętych decyzją Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w G. z dnia [...] kwietnia 1952 r. Podmiot ten nie brał jednak udziału w postępowaniu. Wojewoda [...] postanowieniami z dnia [...] października 2012 r. wstrzymał wykonanie decyzji z dnia [...] grudnia 2011 r., jak również wznowił postępowanie administracyjne w sprawie zakończonej tą decyzją. Następnie decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r., po rozpatrzeniu wniosku o wznowienie postępowania, Wojewoda [...] odmówił uchylenia własnej decyzji z dnia [...] grudnia 2011 r., podtrzymując stanowisko o rażącym naruszeniu prawa poprzez nieokreślenie nieruchomości, w tym mienia A. F., które przeszło na rzecz Skarbu Państwa, a winno być wskazane w orzeczeniu Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w G. z dnia [...] kwietnia 1952 r. W ocenie organu, istotnym było bowiem, by orzeczenie wydawane na podstawie przepisów dekretu z dnia 5 września 1947 r. konkretyzowało nacjonalizowaną nieruchomość w sposób odpowiadający przepisom prawa. Wprawdzie przepisy wymienionego dekretu nie wskazywały elementów składowych orzeczenia, to jednak konieczność dokładnego wskazania przedmiotu postępowania wynikała z przepisów rozporządzenia z dnia 15 lipca 1948 r. Również stosownie do treści art. 75 ust. 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnym (Dz. U. Nr 36, poz. 341 ze zm.), decyzja - obok innych elementów - powinna zawierać osnowę. W sytuacji zatem, gdy na podstawie wydanego orzeczenia, nastąpić miało ujawnienie w księgach wieczystych lub rejestrach publicznych przejście mienia na własność Państwa, to mienie to, zarówno ruchome, jaki i nieruchome, wymagało zidentyfikowania i opisu. W kontrolowanym w trybie nadzorczym orzeczeniu z dnia [...] kwietnia 1952 r. wskazano natomiast, że przejmowane są grunty o ogólnym obszarze [...] ha we wsi R. oraz budynki mieszkalno-gospodarcze i gospodarcze po wymienionych w tym orzeczeniu osobach. W tej sytuacji prawidłowo przyjął Wojewoda [...] w decyzji z dnia [...] grudnia 2011 r., że orzeczenie to rażąco naruszało przepis § 3 ust. 1 lit. b) i c) rozporządzenia z dnia 15 lipca 1948 r. Organ wskazał jednocześnie, że z uwagi na fakt, iż ww. orzeczenie nie określało przedmiotu przejęcia, organ prowadzący postępowanie nadzorcze nie był uprawniony do ustalania, jakie nieruchomości zostały na jego podstawie przejęte, a tym samym nie mógł ustalić aktualnego stanu prawnego nieruchomości należącej uprzednio do A. F., w tym również aktualnych właścicieli przejętych gruntów. Powyższe skutkowałoby bowiem wejściem przez organ nadzorczy w kompetencje organu, który wydał orzeczenie. W tej sytuacji nie było uprawnione przypisywanie aktualnemu właścicielowi nieruchomości wymienionych w kontrolowanym orzeczeniu, tj. Skarbowi Państwa Lasom Państwowym Nadleśnictwo [...], przymiotu strony postępowania w postępowaniu o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w G. Wobec powyższego organ stwierdził, że decyzja Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. oraz poprzedzające ją postępowanie administracyjne są prawidłowe i nie ma podstaw do uchylenia tej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, na skutek odwołania Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasów Państwowych Nadleśnictwa [...], decyzją z dnia [...] marca 2015 r. 1) uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2013 r., 2) stwierdził, że decyzja tego organu z dnia [...] grudnia 2011 r. wydana została z naruszeniem prawa, jednak odmówił jej uchylenia, ponieważ w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Organ wskazał, że wznowione postępowanie dotyczyło stwierdzenia nieważności orzeczenia z dnia [...] kwietnia 1952 r. w części dotyczącej nieruchomości stanowiącej własność A. F., który był właścicielem gruntu składającego się z szeregu parcel gruntowych zapisanych w wykazie hipotecznym [...]. Z wykazu zmian gruntowych sporządzonego w dniu 2 czerwca 2008 r. przez geodetę uprawnionego wynika, że ww. parcele weszły w skład aktualnych działek ew. nr [...] i [...]. Z kolei w księdze wieczystej prowadzonej dla pierwszej z ww. działek wynika, że jej właścicielem jest Skarb Państwa - Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo [...], na podstawie orzeczenia z dnia [...] kwietnia 1952 r. Niewątpliwie zatem postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności tego orzeczenia wpływa na zakres praw i obowiązków ww. podmiotu. Podmiot ten ma więc interes prawny, który pozwala mu przypisać przymiot strony w postępowaniu nadzorczym. Organ stwierdził również, że niewątpliwie lasy państwowe w postępowaniu tym nie brały udziału bez własnej winy, nie były im doręczane żadne pisma, nie skierowano do nich decyzji wydanej w sprawie. Wobec tego organ uznał, że zachodzi przesłanka wznowieniowa określona w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., co skutkowało uchyleniem decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. Minister podzielił jednocześnie stanowisko, że orzeczenie Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w G. z dnia [...] kwietnia 1952 r. rażąco naruszało przepis § 3 ust. 1 lit. b) rozporządzenia z dnia 15 lipca 1948 r., bowiem nie wskazywało księgi wieczystej prowadzonej dla przejmowanej nieruchomości małż. F. w R. Orzeczenie to nie podawało również daty przejścia tej nieruchomości na własność Państwa, naruszając nie tylko § 3 ust. 1 lit. c) ww. rozporządzenia, ale również art. 3 ust. 1 dekretu z dnia 5 września 1947 r. W tej sytuacji, wobec niewystąpienia w sprawie nieodwracalnych skutków prawnych, konieczne stało się stwierdzenie, na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., nieważności ww. orzeczenia. Wobec powyższego Minister uznał, że choć decyzja Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. wydana została z naruszeniem prawa z uwagi na pominięcie Skarbu Państwa – Nadleśnictwa [...] jako strony postępowania, brak jest podstaw do jej uchylenia, bowiem w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej treści decyzji dotychczasowej. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosło Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo [...] zaskarżając pkt 2 tej decyzji, zarzucając decyzji w zaskarżonej części błąd w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie, że decyzja Wojewody [...] nie może być uchylona ponieważ w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej treści decyzji dotychczasowej, skoro istnieją wątpliwości faktyczne i prawne dotyczące tej decyzji; niewłaściwe i przedwczesne zastosowanie przepisu art. 146 § 2 k.p.a. poprzez przyjęcie, że w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej, bez przeprowadzenia postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu skargi wskazano, że skoro orzeczenie Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w G., niezależnie od stopnia jego ogólności, wywołało skutek w postaci przejścia własności nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa, to dopuszczalna jest ocena zasięgu owych skutków prawnych w celu wyjaśnienia, komu przysługuje interes prawny w postępowaniu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z dnia 16 lipca 2015 r. uczestnicy postępowania – J. F., R. P., E. F., M. S., P. F. i D. P. wnieśli o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Rozpoznając przedmiotową sprawę według wskazanych wyżej kryteriów, Sąd doszedł do przekonania, że skarga podlega oddaleniu, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] marca 2015 r., którą w pkt 1) uchylono w całości decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. (na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.), zaś w pkt 2) stwierdzono, że decyzja Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. (którą stwierdzono nieważność orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w G. z dnia [...] kwietnia 1952 r.) wydana została z naruszeniem prawa, jednak odmówiono jej uchylenia, ponieważ w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej (art. 151 § 2 w zw. z art. 146 § 2 k.p.a. i art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.). Na wstępie wskazać należy, że instytucja wznowienia postępowania jest instytucją stwarzającą możliwość ponownego rozpoznania sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie w którym ją wydano, dotknięte było jedną z wad wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a. lub w przypadku określonym w art. 145a § 1 i art. 145b § 1 k.p.a. Stanowi tym samym wyjątek od reguły ostateczności załatwienia sprawy i dlatego powinna mieć zastosowanie tylko wtedy, gdy decyzja w sposób niewątpliwy dotknięta jest przynajmniej jedną z wad wymienionych we wskazanych wyżej przepisach. W niniejszej sprawie, we wniosku inicjującym postępowanie powołano się na podstawę wznowienia z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., zgodnie z którym, postępowanie administracyjne wznawia się, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Stroną jest natomiast każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek (art. 28 k.p.a.). W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości fakt, że Nadleśnictwo [...] nie brało udziału w postępowaniu zakończonym decyzją Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. Jak jednak wynika z akt administracyjnych (odpis księgi wieczystej oraz wykaz zmian gruntowych), część nieruchomości stanowiących poprzednio własność A. (A.) F. i M. F., aktualnie stanowi własność Skarbu Państwa i pozostaje w zarządzie Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasów Państwowych Nadleśnictwa [...]. W tej sytuacji prawidłowo Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi uznał, że Nadleśnictwo [...] ma interes prawny w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w G. z dnia [...] kwietnia 1952 r., gdyż posiada prawo zarządu do nieruchomości objętych tym orzeczeniem. W tej sytuacji prawidłowo Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. Powyższe skutkowało z kolei koniecznością dokonania ponownej kontroli decyzji z dnia [...] grudnia 2011 r. pod kątem prawidłowości stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w G. z dnia [...] kwietnia 1952 r. Orzeczenie to wydane zostało na podstawie art. 1 i 3 dekretu z dnia 5 września 1947 r. o przejściu na własność Państwa mienia pozostałego po osobach przesiedlonych do Z.S.R.R., przepisów rozporządzenia Ministra Skarbu oraz Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 15 lipca 1948 r. w sprawie trybu orzekania o przejściu na własność Państwa mienia pozostałego po osobach przesiedlonych do Z.S.R.R. oraz art. 1, art. 2 i art. 3 dekretu z dnia 27 lipca 1949 r. o przejęciu na własność Państwa nie pozostających we faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich, położonych w niektórych powiatach województwa białostockiego, lubelskiego, rzeszowskiego i krakowskiego. Stosownie do treści art. 1 ust. 1 dekretu z dnia 5 września 1947 r. wszelkie mienie ruchome i nieruchome osób przesiedlonych do Z.S.R.R. pozostałe na obszarze Państwa Polskiego przechodziło z mocy samego prawa z chwilą przesiedlenia tych osób na własność Państwa bez odszkodowania. Zgodnie natomiast z art. 3 ust. 1 tego dekretu, przejście nieruchomości ziemskich na własność Państwa i datę tego przejścia stwierdzały powiatowe władze administracji ogólnej, zaś procedura wydawania tych orzeczeń uregulowana została w rozporządzeniu Ministra Skarbu i Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 15 lipca 1948 r. (ust. 2). Rozporządzenie to w § 1 stanowiło, że przy orzekaniu o przejściu na własność Państwa mienia osób przesiedlonych do Z.S.R.R. mają zastosowanie przepisy rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnym. Zgodnie natomiast z § 3 ust. 1 rozporządzenia z dnia 15 lipca 1948 r. orzeczenie o przejęciu (które mogło obejmować mienie jednej lub więcej osób) winno określać: a) imię i nazwisko osoby przesiedlonej, b) określenie rodzaju mienia wraz z jego przynależnościami oraz miejsce jego położenia, a przy nieruchomościach, które mają urządzone księgi wieczyste, oraz przy wierzytelnościach i innych prawach majątkowych, wpisanych do księgi wieczystej - również określenie tego mienia według księgi wieczystej; przy wierzytelnościach i innych prawach majątkowych nie wpisanych do księgi wieczystej należy podać imię i nazwisko oraz miejsce zamieszkania osoby zobowiązanej, c) datę przejścia mienia na własność Państwa; za datę tę przyjmuje się chwilę faktycznego opuszczenia granic Państwa Polskiego, a jeżeli chwila ta nie jest znana - datę sporządzenia opisu mienia przez władze przesiedleńcze; (...). Z kolei dekret z dnia 27 lipca 1949 r. w art. 1 ust. 1 przewidywał możliwość przejęcia nieruchomości ziemskich położonych na wymienionych w nim terenach wówczas, gdy nie pozostawały we faktycznym władaniu właścicieli. Kontrolowanym w trybie nadzorczym orzeczeniem z dnia [...] kwietnia 1952 r. przejęto grunty o ogólnym obszarze [...] ha we wsi R. oraz budynki mieszkalno-gospodarcze i gospodarcze po wymienionych w tym orzeczeniu osobach (w tym A. (A.) F.). W tej sytuacji zgodzić się należy z Ministrem Rolnictwa i Rozwoju Wsi, że tak ogólne określenie przedmiotu postępowania rażąco narusza cytowane przepisy § 3 ust. 1 lit. b) i c) rozporządzenia z dnia 15 lipca 1948 r. Nie określa bowiem konkretnie ani rodzaju przejmowanego mienia według księgi wieczystej, ani też nie wskazuje daty jego przejęcia na własność Państwa (tj. daty faktycznego opuszczenia granic Państwa przez właściciela nieruchomości, a jeżeli chwila ta nie jest znana - daty sporządzenia opisu mienia przez władze przesiedleńcze). Powyższe pozostaje w oczywistej sprzeczności również z przepisem art. 3 ust. 1 dekretu z dnia 5 września 1947 r., z którego wprost wynika konieczność wskazania daty przejęcia nieruchomości. Wskazać ponadto należy, że choć przejęcie mienia w trybie dekretu z dnia 5 września 1947 r. następowało z mocy prawa, to jednak do potwierdzenia tego faktu wymagane było wydanie stosownego orzeczenia (art. 3 ust. 1). Z kolei przejmowanie mienia w trybie dekretu z dnia 27 lipca 1949 r. następowało nie z mocy prawa, ale wyłącznie na podstawie decyzji administracyjnych (art. 3 ust. 1). W tej sytuacji, w ocenie Sądu, koniecznym było, aby decyzje te określały nieruchomość przejmowaną w sposób odpowiadający przepisom prawa. Choć przepisy wspomnianych dekretów nie wymieniały z jakich części składać się ma decyzja o przejęciu nieruchomości, to musiała miała ona odpowiadać przepisom regulującym postępowanie administracyjne. Stosownie do treści art. 75 ust. 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnym, każda decyzja powinna zawierać, prócz innych elementów, osnowę decyzji. Przez osnowę należy rozumieć tę część decyzji, z której wynika ustalenie prawa lub obowiązku. Osnowa powinna być zatem tak skonstruowana, aby nie budziła żadnych wątpliwości co do tego, jakie jest w istocie rozstrzygniecie sprawy, w niej właśnie się zawierające. Ma to szczególne znaczenie w sytuacji gdy przedmiotem sprawy jest przejście nieruchomości na rzecz Państwa, poprzez odjęcie prawa własności dotychczasowemu właścicielowi, tym bardziej, że na podstawie takiej właśnie decyzji dokonywano stosownego wpisu w księdze wieczystej dotyczącego osoby właściciela. Mając zatem na uwadze treść art. 75 ust. 1 ww. rozporządzenia, koniecznym było dokładne określenie nieruchomości przejmowanej – jej właściciela, obszaru, oznaczenia (numery działek). Brak takiego oznaczenia nieruchomości w orzeczeniu o przejęciu, wydanym na podstawie art. 1 dekretu z dnia 5 września 1947 r., jak również dekretu z dnia 27 lipca 1949 r. naruszało zatem ww. art. 75 ust. 1 ww. rozporządzenia (tak również NSA w wyroku z dnia 18 grudnia 2013 r. sygn. akt I OSK 1350/12; https://cbois.nsa.gov.pl). Podsumowując wskazać należy, że Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, prawidłowo uznał, że choć decyzja Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. wydana została z naruszeniem prawa (pominięto bowiem Skarb Państwa – Nadleśnictwo [...] jako stronę postępowania – art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.), to jednak brak było podstaw do jej uchylenia, ponieważ w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej (art. (art. 151 § 2 w zw. z art. 146 § 2 k.p.a.). Wbrew przy tym zarzutom skargi, stwierdzeniu nieważności orzeczenia z dnia [...] kwietnia 1952 r. na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., nie stały na przeszkodzie okoliczności wskazane w art. 156 § 2 k.p.a., tj. wystąpienie nieodwracalnych skutków prawnych. Skarżące Nadleśnictwo takich skutków upatruje w tym, że orzeczenie to, niezależnie od stopnia jego ogólności, wywołało skutek w postaci przejścia nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa i stanowiło ono podstawę stosownego wpisu w księdze wieczystej. Nieodwracalne skutki prawne, o jakich mowa w art. 156 § 2 k.p.a., to jednak takie skutki, których wystąpienia nie może anulować organ administracji w ramach służących mu kompetencji, przy czym chodzi tu o skutki, które wywołało orzeczenie dotknięte wadą nieważności. Z akt sprawy nie wynika natomiast, aby orzeczenie z 1952 r. wywołało skutki inne aniżeli te, że nieruchomość A. (A.) F. przeszła na własność Państwa, zatem aby organy administracji w ramach swoich kompetencji i uprawnień nie mogły ich przezwyciężyć (tak również NSA w wyroku z dnia 18 grudnia 2013 r. sygn. akt I OSK 1350/12; https://cbois.nsa.gov.pl). Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło