I SA/Wa 798/11

Referendarz Sądowy Aneta Wirkowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J.W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J.W. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] lutego 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. J.W. wnioskiem z dnia 3 czerwca 2011 r. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J.W. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] lutego 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i uzyskiwanych dochodach zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawczyni prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z mężem J. Źródłem utrzymania rodziny są świadczenia emerytalne wnioskodawczyni i jej męża w łącznej wysokości [...] zł miesięcznie. Posiadany majątek to mieszkanie o powierzchni [...] m² oraz działka o powierzchni [...] ha. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podkreśliła, że wraz z mężem są osobami w podeszłym wieku, bardzo schorowanymi i nie jest ona w stanie ponieść kosztów sądowych w sprawie. Wnioskodawczyni zaznaczyła ponadto, że koszty utrzymania mieszkania to [...] zł miesięcznie, zaś koszty leczenia to ponad [...] zł miesięcznie. W tym stanie sprawy stwierdzono, co następuje: W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2). Podkreślić należy, że instytucja przyznania prawa pomocy jest rozwiązaniem szczególnym. Udzielenie prawa pomocy powinno sprowadzać się do przypadków, gdy sytuacja majątkowa strony jest wyjątkowo ciężka, gdy strona pozbawiona jest środków do życia lub posiadane środki są tak niewielkie, że zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Instytucja powyższa ma na celu umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem osobom najuboższym. Każdy wnoszący sprawę do Sądu powinien zaś liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów postępowania zgodnie z przepisami obowiązującego prawa. Występując natomiast z wnioskiem o zwolnienie z obowiązku ponoszenia tych kosztów musi uprawdopodobnić okoliczności przemawiające za uwzględnieniem złożonego w tym przedmiocie wniosku. Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznać należy, że wnioskodawczyni nie wykazała, iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej ją do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika co prawda, że wnioskodawczyni oraz jej mąż to osoby podeszłym wieku, ponoszące wydatki związane z leczeniem. Zauważyć jednak należy, że skarżąca uzyskuje wraz z mężem stały, stosunkowy wysoki dochód miesięczny – [...] zł. Nie można zatem uznać, że wnioskodawczyni jest osobą ubogą, pozbawioną środków do życia, co uzasadniałoby ewentualne uwzględnienie złożonego wniosku. Wysokość uzyskiwanego dochodu pozwala na przyjęcie, że skarżąca jest w stanie – bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny – ponieść koszty sądowe w sprawie. Zwłaszcza, że wraz z mężem nie mają nikogo na swoim utrzymaniu i uzyskiwany dochód przeznaczają wyłącznie na potrzeby własne. Sytuacji majątkowej wnioskodawczyni nie można utożsamiać z sytuacją osób pozbawionych zupełnie środków do życia lub posiadających środki niewielkie, wystarczające jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Zdaniem referendarza sądowego nawet przy uwzględnieniu wydatków związanych z utrzymaniem i leczeniem ([...] zł miesięcznie), skarżąca jest w stanie z uzyskiwanego dochodu ([...] zł) wygospodarować środki na poniesienie kosztów sądowych w sprawie. W świetle powyższego stwierdzić należy, że w sprawie nie zaistniały przesłanki uzasadniające uwzględnienie złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.