I SA/Wa 80/12

Referendarz Sądowy Lucyna Picho Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie rzeczoznawcy w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] listopada 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji postanawia odmówić przyznania J. K. prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie rzeczoznawcy. J. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] listopada 2011 r., nr [...], którą organ utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2011 r., nr [...] o odmowie zmiany decyzji Wojewody Warmińsko – Mazurskiego z dnia 23 lipca 2007 r. potwierdzającej J. K. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. W następstwie wniesionej skargi J. K. nadesłał do Sądu złożony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy. W oświadczeniu tym wyjaśnił, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i synem. Ujawnił, że posiada majątek w postaci mieszkania o powierzchni 46 m2, jak również środki pieniężne zgromadzone na książeczce mieszkaniowej w wysokości 50 tys. złotych i na książeczce oszczędnościowej w wysokości 23 tysięcy złotych. Dodał również, że zgromadzone oszczędności są przeznaczone na wkład dla wnucząt. Źródłem utrzymania skarżącego jest emerytura w wysokości 2492,28 zł, emerytura jego matki w wysokości 1170,69 zł oraz renta inwalidzka syna w wysokości 872,45 zł. Wnioskodawca ujawnił, że opłaca stancje dla wnuczek w wysokości 600 zł miesięcznie. Zaznaczyć również należy, że wnioskodawca zażądał przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie go od kosztów sądowych oraz ustanowienie rzeczoznawcy. Rozpoznając wniosek na wstępie należy zaznaczyć, że stosownie do treści art. 244 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Z powyższego wynika więc, że powyższy przepis nie przewiduje przyznania pomocy w postaci rzeczoznawcy. A skoro tak, to w tej części wniosek J. K. musi być rozpoznany odmownie. Rozpatrując natomiast strony wniosek w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych należy uznać, że skarżący nie wykazał, iż spełnia przesłanki do jego uwzględnienia. Stosownie do treści przepisu art. 246 § 2 prawo pomocy osobie fizycznej przysługuje w zakresie częściowym jeśli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślić przy tym należy, że przy ocenie zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy ustawodawca nakazuje stosowanie surowych kryteriów oceny. Strona domagając się uwzględnienia takiego wniosku w całości czy też w części musi wykazać, że znajduje się w wyjątkowo trudnej sytuacji, która w znaczący sposób odbiega od przeciętnej. Tylko zatem te osoby, które wykażą, iż ich sytuacja materialna jest ciężka mogą oczekiwać, że zostaną zwolnione z kosztów sądowych. Dodatkowo wspomnieć należy, że na obecnym etapie postępowania zasadniczym składnikiem kosztów jest wpis od skargi, którego wysokość z uwagi na charakter decyzji wyniesie 200 zł (por. § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 24 grudnia 2003 r., nr 221, poz. 2193). Kwestia poniesienia innych kosztów sądowych, np. opłat kancelaryjnych (m. in. opłat za wydanie kopii, czy odpisu dokumentu z akt sprawy – odpowiednio 2 lub 10 zł za każdą stronę dokumentu, opłaty za sporządzenie uzasadnienia wyroku -100 zł), czy wydatków (np. kosztów dojazdu do Sądu) będzie zależna od przebiegu sprawy. Nie ulega jednak wątpliwości, że w sprawie niniejszej wpis jest najwyższą spośród opłat. Podkreślić również należy, że koszty sądowe są rozłożone w czasie. Nie wymaga się zatem od skarżącego, aby opłacił jednocześnie wpis od skargi, opłatę za doręczenie uzasadnienia wyroku czy pozostałe koszty. Fakt ów niewątpliwie zmniejsza dolegliwość jaką jest opłacenie kosztów postępowania sądowego. Uwzględniając powyższe, jak również mając na uwadze informacje ujawnione w treści urzędowego formularza referendarz sądowy uznał, że sytuacja majątkowa wnioskodawcy nie może być uznana za tak trudną, iż dawałaby podstawy do zwolnienia go od kosztów sądowych. Z oświadczenia strony wynika, że ma on zapewnione potrzeby bytowe, ponadto co miesiąc trzyosobowa rodzina ma do dyspozycji kwotę około 4500 zł. Dodatkowo, jak wynika z treści urzędowego formularza, Jerzy Kuszelewicz ujawnił, że posiada zgromadzone na koncie oszczędności w wysokości ponad 73 tys. złotych (lokaty na książeczce mieszkaniowej i książeczce oszczędnościowej). Nie można zatem uznać, że ze wsparcia Państwa powinna korzystać również osoba, która ujawniła, iż posiada oszczędności w takiej wysokości. Reasumując nie można uznać, że sytuacja materialna skarżącego sytuuje go w grupie osób ubogich, co uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.