I SA/Wa 806/10

Referendarz Sądowy Lucyna Picho Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 21 października 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. L. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] marca 2010 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość postanawia odmówić przyznania J. L. prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. J. L. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Infrastruktury z [...] marca 2010 r., nr [...], którą organ utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2009 r., nr [...] o ustaleniu odszkodowania w wysokości [...] zł za przejęcie z mocy prawa na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości położonej w gminie S., obręb S., oznaczonej jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha oraz wygaśnięcie hipoteki, którą obciążona była ww. nieruchomość. Wezwaniem z 29 kwietnia 2010 r. skarżąca została zobowiązana do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości [...] zł, wpis ten skarżąca opłaciła (k-14). W toku postępowania J. L. wniosła do Sądu na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy. W uzasadnieniu złożonego wniosku skarżąca wyjaśniła, że w dniu 19 maja i 5 czerwca 2010 r. w wyniku powodzi nieruchomość na której posadowiony jest jej dom została zalana. Woda utrzymywała się około 3 tygodni i zniszczyła dom oraz działkę. Skarżąca dodała, że w wyniku powodzi poniosła olbrzymie straty i znalazła się w bardzo trudnej sytuacji finansowej, dlatego zwróciła się z prośbą o zwolnienie od kosztów sądowych. W dalszej części formularza oświadczyła, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z synem, posiada majątek w postaci domu o powierzchni [...] m2 oraz mieszkanie o powierzchni 50,8 m2. Wnioskodawczyni ujawniła, że uzyskuje dochód miesięczny w wysokości [...] zł. Rozpoznając wniosek na wstępie należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przysługuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków, lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 1 i § 3 powołanej ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W ocenie referendarza sądowego przedstawiona przez J. L. sytuacja majątkowa nie daje podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku o zwolnienie jej od kosztów sądowych. Zauważyć należy, że przy ocenie zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy ustawodawca nakazuje stosowanie surowych kryteriów oceny. Strona domagając się uwzględnienia takiego wniosku w całości czy też w części musi wykazać, że znajduje się w wyjątkowo trudnej sytuacji, która w znaczący sposób odbiega od przeciętnej. Tylko zatem te osoby, które wykażą, iż ich sytuacja materialna jest ciężka mogą oczekiwać, że zostaną zwolnione z kosztów sądowych. Mając na uwadze całokształt okoliczności w sprawie uznać należało, że wnioskodawczyni nie wykazała, iż spełnia przesłanki do przyznania jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zauważyć należy, że wniosek o przyznanie prawa pomocy dotyczy kosztów sądowych. Z uwagi na charakter sprawy (przedmiotem oceny jest decyzja dotycząca ustalenia odszkodowania za nieruchomość) wpis ma charakter stosunkowy i został ustalony na kwotę [...] zł (por. § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 24 grudnia 2003 r., nr 221, poz. 2193). Kwestia poniesienia innych kosztów sądowych, np. opłat kancelaryjnych (m. in. opłat za wydanie kopii, czy odpisu dokumentu z akt sprawy – odpowiednio 2 lub 10 zł za każdą stronę dokumentu, opłaty za sporządzenie uzasadnienia wyroku -100 zł), czy wydatków (np. kosztów dojazdu do Sądu) będzie zależna od przebiegu sprawy. Z powyższego wynika więc, że spośród kosztów sądowych, które strona zobowiązana jest uiścić wpis od skargi jest najwyższą opłatą. Jak podkreślone zostało wcześniej skarżąca na wezwanie Sądu uiściła należny wpis od skargi. Mając na uwadze fakt, że wnioskodawczyni ma zapewnione potrzeby bytowe i uzyskuje dochód miesięczny w wysokości około [...] zł uznać należało, że wbrew treści wniosku może samodzielnie opłacić koszty sądowe. Podkreślić również należy, że referendarz sądowy wziął pod uwagę okoliczność na jaką powołała się skarżąca – to jest dotknięcie jej klęską powodzi, jednak – co jeszcze raz należy zaznaczyć, skarżąca mimo opisanej sytuacji wygospodarowała środki na opłacenie wpisu od skargi, który jest najwyższą opłatą w całym toku postępowania. Skoro więc mimo dotknięcia gospodarstwa domowego skutkami powodzi J. L. jest w stanie opłacić wpis od skargi to należy wnioskować jest w stanie opłacić pozostałe koszty sądowe skoro są one zdecydowanie niższe od wpisu. Na marginesie wspomnieć jedynie należy, że pozostałe koszty sądowe są rozłożone w czasie. Zatem nie wymaga się od skarżącej, aby opłaciła jednorazowo wszystkie koszty. Uwzględniając powyższe uzasadniona jest odmowa przyznania prawa pomocy na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.