I SA/Wa 807/18

WyrokWSA w Warszawie2018-11-14

Skład orzekający: Anna Wesołowska, Emilia Lewandowska, Dariusz Pirogowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Prezydent miasta, który nie wykonał wyroku sądu administracyjnego zobowiązującego go do rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania w określonym terminie, powinien zostać ukarany grzywną i czy jego bezczynność stanowi rażące naruszenie prawa?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny wymierzył Prezydentowi grzywnę za niewykonanie wyroku, stwierdzając jednocześnie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd uznał, że organ nie podjął wystarczających działań w celu uzyskania akt sprawy, które były niezbędne do rozpoznania wniosku o odszkodowanie, a wskazywane przez niego okoliczności (np. przekazanie akt innym organom) nie usprawiedliwiają niewykonania prawomocnego wyroku sądu.
Stan faktyczny
Strony wniosły skargę na niewykonanie przez Prezydenta wyroku sądu administracyjnego z 2015 r., który zobowiązywał organ do rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania w terminie dwóch miesięcy. Skarżące domagały się wymierzenia grzywny, stwierdzenia rażącego naruszenia prawa przez organ oraz zwrotu kosztów. Prezydent argumentował, że akta sprawy nie zostały mu zwrócone, co utrudniało postępowanie, jednak sąd uznał te argumenty za niewystarczające.
Rozstrzygnięcie
Wymierzono Prezydentowi grzywnę w wysokości 3000 zł, stwierdzono rażące naruszenie prawa przez bezczynność organu oraz zasądzono od Prezydenta na rzecz skarżących solidarnie kwotę 680 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Wesołowska Sędziowie WSA Emilia Lewandowska (spr.) WSA Dariusz Pirogowicz Protokolant specjalista Małgorzata Kulińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2018 r. sprawy ze skargi J. W., M. H. i U. N. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 lutego 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 499/14 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 3000 (trzy tysiące) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta [...] solidarnie na rzecz J. W., M. H. i U. N. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. J. W., M. H. i U. N. pismem z dnia 9 kwietnia 2018 r. wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 lutego 2015 r. sygn. akt I SAB/Wa 499/14, mocą którego Sąd uwzględnił skargę na bezczynność Prezydenta [...] i zobowiązał organ do rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], pochodzącą z dawnej nieruchomości hipotecznej "[...]"[...] - w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Skarżące wniosły o wymierzenie Prezydentowi [...] grzywny na podstawie art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302), dalej jako P.p.s.a., o stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu skargi skarżące podkreśliły, że termin na wykonanie wyroku upłynął oraz że pismem z dnia 22 marca 2018 r. wezwano organ do wykonania wyroku. Prezydent nie zastosował się do wezwania i uporczywie nie podejmuje żadnych czynności w sprawie. Skarga jest więc uzasadniona. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie wskazując, że akta sprawy zostały przesłane przy piśmie z dnia 25 sierpnia 2011 r. do Ministerstwa Infrastruktury, a następnie do [...] Urzędu Wojewódzkiego, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Do dnia dzisiejszego nie zostały one zwrócone. Brak akt w sposób istotny utrudnia możliwość przeprowadzenia analizy oraz przyczynia się do powstawania opóźnień w prowadzonym postępowaniu. Organ zaznaczył, że z dniem 15 grudnia 2016 r. zarządzeniem nr [...] wprowadzona została procedura postępowania w Biurze Spraw Dekretowych w zakresie rozpatrywania wniosków w trybie art. 215 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz że pełnomocnik stron otrzymywał do wiadomości wszelką korespondencję w sprawie, a zatem jest poinformowany o aktualnym stanie sprawy. Prezydent podkreślił ponadto, że z uwagi na brak akt, konieczność dokonania analizy zgromadzonej dokumentacji oraz ze względu na bardzo dużą ilością z zakresu odszkodowań nie było możliwości zakończenia sprawy w terminie określonym w/w wyroku. O kolejności rozpatrzenia spraw nie może też decydować aktywność procesowa stron i ilość składanych skarg. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Stosownie do treści art. 154 P.p.s.a., w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. W myśl art. 154 § 2 P.p.s.a Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z powołanego art. 154 § 1 P.p.s.a. wynikają dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę na podstawie art. 149 P.p.s.a. i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. Zdaniem Sądu w rozpoznawanej sprawie obie przesłanki zostały spełnione. W aktach sprawy znajduje się pismo skarżących z dnia 22 marca 2018 r., którym wezwano Prezydenta [...] do wykonania wyroku z dnia 10 lutego 2015 r. Kwestię terminu załatwienia sprawy po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu reguluje art. 286 § 2 P.p.s.a., zgodnie z którym termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi. Jak wynika z analizy akt odpis prawomocnego wyroku z dnia 10 lutego 2015 r. zobowiązującego organ do rozpoznania wniosku w przedmiocie ustalenia odszkodowania wraz z uzasadnieniem doręczony został organowi w dniu 20 maja 2015 r. W piśmie z dnia 28 maja 2015 r. poinformowano jednocześnie Prezydenta, że akta administracyjne zostaną zwrócone przez Wydział IV tut. Sądu po prawomocnym zakończeniu postępowania w sprawie o sygn. akt IV SA/Wa 457/15, co miało miejsce w październiku 2017 r. Co prawda akta zwrócone zostały do Ministra Infrastruktury i Budownictwa (tj. organu właściwego w sprawie IV SA/Wa 457/15). Z akt sprawy nie wynika jednak, aby Prezydent [...] podjął jakichkolwiek działania celem uzyskania przedmiotowych akt administracyjnych i załatwienia sprawy zgodnie z powołanym orzeczeniem z dnia 10 maja 2015 r. Do dnia 14 listopada 2018 r., tj. do dnia rozpoznania przez Sąd skargi w przedmiocie wymierzenia grzywny, sprawa odszkodowania za opisaną wyżej nieruchomość nie została rozstrzygnięta. Istotne przy tym jest, że po wydaniu wyroku z dnia 10 lutego 2015 r. organ nie podejmował czynności mających na celu zgromadzenie koniecznego materiału dowodowego. W sprawie spełnione zatem zostały przesłanki uzasadniające zastosowanie art. 154 § 1 P.p.s.a. i wymierzenie organowi grzywny. Stosownie natomiast do art. 154 § 6 P.p.s.a. grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Biorąc pod uwagę długość przekroczenia wyznaczonego wyrokiem z dnia 10 lutego 2015 r. terminu na załatwienie sprawy, a także mając na uwadze, że organ nie podejmował czynności w sprawie, Sąd uznał, że grzywna w wysokości 3000 zł jest adekwatną sankcją za niewykonanie przedmiotowego wyroku. Wymierzona kwota mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a., spełniając funkcję represyjno – dyscyplinującą. Sąd stwierdził przy tym, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku z dnia 10 lutego 2015 r. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Za takim stanowiskiem przemawia fakt, że po wpłynięciu prawomocnego wyroku, jak i po zwrocie akt administracyjnych Prezydent nie podejmował działań mających na celu zakończenie postępowania. Sprawa wniosku o przyznanie odszkodowania nie została przez organ załatwiona, a wyznaczony w wyroku z dnia 10 lutego 2015 r. termin został znacznie przekroczony. Przy czym podkreślić trzeba, że wskazywane w odpowiedzi na skargę okoliczności, tj. przekazanie akt do innych organów, nie stanowią usprawiedliwienia niewykonania prawomocnego wyroku sądu administracyjnego. Organ mógł bowiem podjąć stosowne działania celem uzyskania przedmiotowych akt, np. zwrócić się o ich wypożyczenie, czego w przedmiotowej sprawie nie uczyniono. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 154 § 1, § 2 i § 6 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach (na które składają się 200 zł wpisu od skargi oraz 480 zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika) orzeczono na mocy art. 200 P.p.s.a. § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło