I SA/Wa 809/09

Referendarz Sądowy Dariusz Pirogowicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 8 lipca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J.S. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2009 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty adiacenckiej postanawia 1.przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi od kwoty ponad 500 (pięćset) złotych; 2.odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Wnioskiem z dnia 13 maja 2009 r. (dołączonym do skargi) J.S. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze swojej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Miasta K. z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] ustalającą opłatę adiacencką w wysokości [...] złotych z tytułu wzrostu wartości działek powstałych w wyniku podziału należącej do skarżącego, położonej w Kobyłce nieruchomości stanowiącej uprzednio działkę ewidencyjną nr [...]. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że jest obecnie w trakcie likwidacji własnej działalności gospodarczej, która nie przynosi żadnych dochodów. Utrzymuje się on z prac dorywczych. Nie posiada żadnych oszczędności. Gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z matką, która prowadzi własną działalność gospodarczą (nie przynoszącą obecnie żadnych dochodów). Wg oświadczenia matka skarżącego nie posiada żadnych oszczędności, ani przedmiotów wartościowych. Skarżący jest właścicielem domu o pow. [...] m2, nieruchomości rolnej o pow. [...] ha oraz lasu o pow. [...] ha. Wspólnie z matką są współwłaścicielami samochodu marki [...] o wartości ok. [...] złotych. Celem oceny rzeczywistego stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych skarżącego, pismem z dnia 8 czerwca 2009 r., referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wezwał J.S., w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) do nadesłania: wykazu i wyciągów z posiadanych przez wnioskodawcę oraz jego matkę rachunków bankowych, z ostatnich trzech miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku, zaświadczeń z Urzędu Skarbowego o wysokości dochodów uzyskiwanych w roku 2008 oraz dokumentów lub oświadczeń o wysokości ponoszonych w gospodarstwie domowym wydatków. Jednocześnie wobec niewykazania jakichkolwiek dochodów, referendarz sądowy wezwał skarżącego do wyjaśnienia z jakich środków skarżący oraz jego matka pokrywają swoje bieżące koszty utrzymania, w tym koszty utrzymania samochodu. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący w piśmie z dnia 22 czerwca 2009 r. oświadczył, iż prowadzona przez niego działalność gospodarcza nie przynosi dochodów (na potwierdzenie czego przedłożył zaświadczenie z Urzędu Skarbowego) w związku z czym poszukuje obecnie pracy i ma zamiar poddać swoją firmę likwidacji. Bieżące koszty utrzymania pokrywa z niewielkich zysków jakie udaje mu się wypracować dorywczo (sumy te nigdy nie przekraczają [...] złotych miesięcznie) oraz z pomocy jakiej udziela mu brat oraz siostra. Przy czym kwoty te przeznaczane są na artykuły pierwszej potrzeby. Ponieważ wraz z matka mają trudności w opłaceniu bieżących rachunków (czego dowodem jest wezwanie przedsądowe do zapłaty za gaz wystawione na zmarłego ojca) postanowili sprzedać posiadany samochód. Niestety sprzedaż się nie powiodła (na dowód czego przedłożył wydruk oferty ze strony internetowej allegro). Obecnie skarżący będzie próbował sprzedać samochód na giełdzie bądź w komisie. Skarżący podał ponadto, iż część kwot uzyskanych 3 i 2 lata temu ze sprzedaży należących do niego działek budowlanych przekazał darowizną siostrze i bratu na budowę ich domów, zaś pozostałą część przeznaczył na rozwinięcie firmy, która obecnie nie przynosi dochodów. Wyjaśnił jednocześnie, że jego siostra jest osobą bezrobotną i wraz ze swoim mężem spłaca kredyt hipoteczny w wysokości [...] złotych, zaś brat na początku bieżącego miesiąca stracił pracę. Oboje nie posiadają żadnych oszczędności w związku z powyższym nie mogliby mu pomóc w opłaceniu kosztów sądowych. Miesięczne wydatki wspólnego gospodarstwa domowego kształtują się na poziomie ok. [...] złotych. Do powyższego pisma skarżący dołączył, poza wskazanymi wyżej dokumentami, wyciągi z rachunków bankowych spółki cywilnej W. z W., oraz wyciągi z własnych rachunków bankowych. Z dokumentów tych wynikało, że skarżący w okresie od marca do maja bieżącego roku nie dokonywał na swoim rachunku żadnych operacji finansowych, a stan tego rachunku na koniec maja wynosił [...] złotych. Na rachunek firmy W. s.c. wpłynęła natomiast w okresie od lutego do maja 2009 r. łączna kwota [...] złotych, przy czym na koniec maja 2009 r. saldo tego rachunku wyniosło [...] złotych. W tym stanie rzeczy stwierdzono co następuje. Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej; p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Może być ono przyznane w zakresie całkowitym bądź częściowym (art. 245 § 1 p.p.s.a.) Przy czym prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje - stosownie do treści art. 245 § 3 ustawy - zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego z urzędu. W niniejszej sprawie J.S. wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych (tj. zwolnienia z opłat sądowych i wydatków), a więc o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w rozumieniu cyt. art. 245 § 3 ustawy. Warunkiem przyznanie prawa pomocy w powyższym zakresie jest, stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. wykazanie, przez osobę ubiegającą się o to prawo, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy). Ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia ww. pełnych kosztów postępowania sądowego spoczywa na wnioskodawcy, który winien wykazać zasadność złożonego wniosku oraz spełnienie ustawowych przesłanek. W przedmiotowej sprawie okoliczności takie zostały przez J.S. wykazane w stopniu uzasadniającym jedynie częściowe zwolnienie od wpisu sądowego. Zważyć bowiem należy, że mimo deklarowanych niskich dochodów dwuosobowej rodziny, potwierdzonych częściowo wyciągami z rachunków bankowych, oraz zaświadczeniami z Urzędu Skarbowego, nie można przyjąć, że sytuacja ekonomiczna skarżącego nie pozwala mu na zabezpieczenie w ramach posiadanych możliwości kwoty 500 złotych celem uiszczenia części należnego w niniejszej sprawie wpisu (pełny wpis w niniejszej sprawie wynosi [...] złotych) oraz ewentualnych opłat kancelaryjnych. Skarżący jako właściciel nieruchomości gruntowych, w tym m.in. objętych zaskarżoną decyzją 7 przeznaczonych pod budownictwo mieszkaniowe działek, których łączna wartość wynosi [...] złotych (wg. operatu szacunkowego nr [...]) jest w stanie, w ocenie orzekającego, pozyskać w ramach własnej zapobiegliwości środki finansowe umożliwiające mu częściowe opłacenie kosztów sądowych. Może je on bowiem uzyskać chociażby poprzez zaciągnięcie kredytu, którego zabezpieczeniem będą posiadane nieruchomości. Skoro zaś ma on możliwość uzyskanie dodatkowych środków pieniężnych pozwalających na częściowe opłacenie wpisu do skargi, to nie ma usprawiedliwionych podstaw do przyznania mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, tj. całkowitego zwolnienia z kosztów sądowych. Należy podkreślić, iż celem instytucji prawa pomocy jest umożliwienie skorzystania z drogi sądowej osobom o znikomych dochodach, znajdujących się na skraju ubóstwa, wobec których konieczność poniesienia kosztów sądowych mogłaby spowodować uszczerbek w koniecznym utrzymaniu. Skarżący ani jego matka do takich osób niewątpliwie nie należą. Niemniej mając na uwadze to, że skarżący nie dysponuje obecnie, w świetle przedstawionej dokumentacji, regularnymi dochodami które by umożliwiły mu samodzielne pokrycie kosztów prowadzonego postępowania sądowego w pełnej wysokości oraz uwzględniając konstytucyjne prawo skarżącego do sądu, zasadne było przyznanie mu prawa pomocy w zakresie, określonym w niniejszym postanowieniu. Mając powyższe na uwadze, w oparciu o art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.