I SA/Wa 81/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Nowicka Sędziowie Sędzia NSA Joanna Banasiewicz /spr./ Asesor WSA Przemysław Żmich Protokolant Michał Samoraj po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2007 r. sprawy ze skargi R. W. na decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] października 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia oddala skargę. Minister Transportu i Budownictwa, decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r., nr [...] działając na podstawie art. 157 § 3 kpa odmówił wszczęcia postępowania z wniosku R. W. w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] sierpnia 1952 r. o odmowie przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...], oznaczonej nr hip. [...], w części dotyczącej gruntu stanowiącego obecnie własność Skarbu Państwa. W uzasadnieniu organ powołał się na następujące okoliczności faktyczne i prawne wydanego rozstrzygnięcia. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] marca 2001 r., nr [...] odmówił wszczęcia postępowania z wniosku R. W. w sprawie stwierdzenia nieważności ww. orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] sierpnia 1952 r. Organ wskazał, że wnioskodawca jako udokumentowanie swojego prawa do występowania z takim wnioskiem przedstawił zaświadczenie [...] [...] Biura Statystycznego w [...] z dnia [...] listopada 1953 r., o zatwierdzeniu nazwiska rodowego W. dla M. W., świadectwo urodzenia M. W. z dnia [...] października 1953 r. oraz zaświadczenie Urzędu do spraw spadków Kantonu Miasta B. z dnia [...] lutego 2000 r. o spadku, w którym stwierdzono, iż spadkodawca M. W. zmarły [...] listopada 1979 r., na mocy testamentu pozostawił jedynego spadkobiercę syna R. W.. Z zaświadczenia Sądu Powiatowego w W. z dnia [...] września 1952 r. wynikało, że przedmiotowa nieruchomość stanowiła własność M. W.. Organ wskazał, że przedstawione przez wnioskodawcę w toku prowadzonego postępowania dokumenty nie pozwalają na przyjęcie, że M. W. to te same osoby. Zaznaczył również, powołując się na treść art. 1102 § 1 kpc, że nie przedstawiono postanowienia sądu polskiego o stwierdzeniu nabycia spadku po M. lub M. W., a rozstrzygnięcie postępowania spadkowego po cudzoziemcu, który był właścicielem nieruchomości położonej na terenie Polski, należy do wyłącznej jurysdykcji krajowej. Następnie decyzją z dnia [...] listopada 2001 r., nr [...] Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast utrzymał w mocy rozstrzygnięcie z dnia [...] marca 2001 r., podtrzymując argumentację wyrażoną we wcześniejszej decyzji. Na skutek wniesienia skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu [...] września 2003 r. zapadł wyrok (sygn. akt I SA 3409/01) uchylający zarówno decyzję pierwszej jak i drugiej instancji. W uzasadnieniu Sąd zaakcentował, że w sprawie, w której prowadzone było postępowanie administracyjne nie ma wyłącznej jurysdykcji sądu polskiego do stwierdzenia nabycia praw do spadku po byłym właścicielu nieruchomości [...]. Sąd zaznaczył też, że organ nie może żądać od skarżącego przedłożenia postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po byłym właścicielu wydanego przez sąd polski, bowiem do spadku po M. lub M. W. nie wchodzi ani prawo własności, ani żadne inne ograniczone prawo rzeczowe, prawem tym nie jest również "roszczenie" o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego o odmowie przyznania byłemu właścicielowi prawa własności czasowej. Sąd wskazał również, że skarżący zobligowany jest do wyjaśnienia kwestii związanych nie tylko ze zmianą nazwiska byłego właściciela, ale również jego imienia. Dopiero gdy wykaże, że M. W. jest tą sama osobą co M. lub M. W., organ będzie zobligowany ocenić złożony przez skarżącego dokument dotyczący jego praw do spadku. Mając na uwadze powyższe organ prowadzący postępowanie pismami z dnia [...] marca 2004 r. i z dnia [...] września 2005 r. zwrócił się do R. W. o nadesłanie dokumentów, które potwierdzałyby, że M. W. jest tą samą osobą co M. lub M. W.. Następnie decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r., nr [...] Minister Transportu i Budownictwa odmówił wszczęcia postępowania z wniosku R. W. w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] sierpnia 1952 r. odmawiającego przyznania prawa własności do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...], oznaczonej nr hip. [...], w części dotyczącej gruntu stanowiącego obecnie własność Skarbu Państwa. W uzasadnieniu organ podkreślił, że zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego R. W. był zobligowany do wyjaśnienia kwestii związanych nie tylko ze zmianą nazwiska byłego właściciela, ale również jego imienia. Minister Transportu i Budownictwa wskazując na fragment nadesłanego przez stronę w dniu [...] kwietnia 2004 r. tłumaczenia testamentu M. W., w którym stwierdzone zostało: "ja niżej podpisany M. W. (poprzednie nazwisko M. W. i M. W.)", podkreślił, że na potwierdzenie powyższych słów nie załączono żadnych dokumentów. W piśmie doręczonym organowi w dniu [...] października 2005 r. R. W. poinformował, że poza przesłanym wraz z załącznikami testamentem nie ma żadnych dalszych dokumentów. Mając na uwadze powyższe Minister Transportu i Budownictwa stwierdził, że R. W. nie udowodnił, że M. W. i M. lub M. W. to te same osoby, a skoro tak to przedwczesna jest ocena złożonego przez wnioskodawcę dokumentu, dotyczącego jego praw do spadku, która pozwoliłaby stwierdzić, czy ma on legitymację do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności ww. decyzji dekretowej i decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r., nr [...] i odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego z wniosku R. W.. Rozpatrując sprawę ponownie w wyniku wniosku R. W. Minister Transportu i Budownictwa wydał w dniu [...] października 2006 r., decyzję nr [...] utrzymującą w mocy decyzję z dnia [...] kwietnia 2006 r. Powołując się na treść art. 28 kpa Minister wskazał, że R. W. nie udokumentował swojego prawa do występowania w postępowaniu o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] sierpnia 1952 r., gdyż nie wykazał, że M. W. jest tą sama osobą co M. lub M. W., co uniemożliwiło organowi ocenę dokumentu dotyczącego jego praw do spadku po M. W. pod kątem posiadania legitymacji do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności ww. decyzji dekretowej. Podkreślił też, że dotychczasowe dokumenty złożone w sprawie również przez Naczelny Sąd Administracyjny zostały ocenione jako niewystarczające, a od chwili wydania w sprawie wyroku z dnia 9 września 2003 r. wnioskodawca nie przedstawił żadnych nowych dokumentów. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył R. W., wnosząc o jej uchylenie i o uchylenie decyzji wydanej w postępowaniu w pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu skarżący przyznając, że to na nim ciążył obowiązek wykazania interesu prawnego stwierdził, że ze swojej strony zrobił wszystko co było możliwe. Zarzucił, że organ nie uwzględnił warunków, w jakich zmuszony był działać. Podkreślił, że w celu wykazania, że M. W. jest tą samą osobą co M. lub M. W. posłużył się dokumentacją, która okazała się być wystarczająca dla władz [...]. Zaznaczył, że w swojej obecnej sytuacji nie ma on dostępu do akt księgi wieczystej. W jego ocenie to na organie prowadzącym postępowanie ciąży obowiązek wszechstronnego wyjaśnienia sprawy i zebrania dokumentów w sprawie w tym dokonania z urzędu przeglądu wszystkich dokumentów znajdujących się w księdze wieczystej. W odpowiedzi na skargę Minister Budownictwa wniósł o jej oddalenie wskazując, że podniesione w niej zarzuty są w istocie powtórzeniem zarzutów zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy do którego ustosunkowano się już w decyzji z dnia [...] października 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zarówno zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja pierwszoinstancyjna nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym uchylenie zapadłych rozstrzygnięć. Na wstępie podkreślić należy, że w sprawie niniejszej Wojewódzki Sąd Administracyjny i Minister związani są oceną prawną wyrażoną w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 września 2003 r., co wynika z art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.). Sąd stwierdził wówczas, że skarżący zobligowany jest do wyjaśnienia kwestii dotyczących zmiany nazwiska byłego właściciela nieruchomości, jak również zmiany jego imienia. Sąd stwierdził, że jeżeli strona wykaże, że M. W. jest tą samą osobą co M. lub M. W., to organ będzie zobowiązany ocenić złożony przez skarżącego dokument dotyczący jego praw do spadku. Z nadesłanych do Sądu akt administracyjnych sprawy wynika, że rozpatrując sprawę po wyroku Sądu Minister Transportu i Budownictwa dwukrotnie, to jest pismami z dnia [...] marca 2004 r. i z dnia [...] września 2005 r. zwracał się do R. W. o nadesłanie dokumentów potwierdzających, że M. W. jest tą samą osobą co M. W.. W odpowiedzi na te wezwania nadesłana została potwierdzona za zgodność z oryginałem kopia testamentu M. W. oraz jej tłumaczenie z języka [...] wykonane przez tłumacza przysięgłego. Treść tego dokumentu nie może być uznana za dowód dokumentujący zmianę imienia i nazwiska właściciela przedmiotowej nieruchomości. Przypomnieć zaś trzeba, że dotychczas złożone do akt sprawy dokumenty dotyczące omawianej kwestii uznane zostały przez Sąd za niewystarczające. W piśmie z dnia [...] października 2005 r. zainteresowany oświadczył, że poza testamentem swojego ojca nie ma żadnych dalszych dokumentów. Organ pozyskał do akt zaświadczenie z księgi hipotecznej pod nazwą "Nieruchomość w W. przy ulicy [...] pod nr [...]" w której w dziale II wykazu wpisem jawnym z dnia [...] lutego 1932 r. ujawniony był M. W., co do nieruchomości uregulowanej w niniejszej księdze na mocy aktu zdziałanego dnia [...] stycznia 1931 r. W dalszej treści zaświadczenia znajdują się wpisy dotyczące również osoby M. W.. Oceniając zgromadzone dokumenty Minister Transportu i Budownictwa uznał, że nie potwierdzają one, iż M. W. jest tą samą osobą co M. W., opinię tę potwierdził Minister Budownictwa w zaskarżonej decyzji. Stanowisko organów znajduje oparcie w materiale sprawy, obydwie decyzje uwzględniają ocenę prawną wyrażoną w wyroku Naczelnego Sadu Administracyjnego. Organy prowadziły postępowanie z zachowaniem zasad ogólnych postępowania, umożliwiły skarżącemu przedstawienie dowodów uzupełniających, czego nie uczynił, podając, że nie posiada już innych dokumentów. Zmiana imienia i nazwiska M. W. wystąpić miała niewątpliwie po dacie nabywania nieruchomości aktem z dnia [...] stycznia 1931 r. Stąd spełnienie żądania skarżącego, by organ dla wykazania zasadności jego twierdzeń zapoznał się z tym aktem i podpisem właściciela nie miałoby dla wyjaśnianej okoliczności znaczenia, zaś porównanie podpisów w testamencie i akcie kupna nie mogłoby zastąpić - czego oczekuje skarżący - złożenia dokumentów wykazujących dokonaną zmianę imienia i nazwiska właściciela nieruchomości. Natomiast uzyskane przez organ zaświadczenie hipoteczne nie zawiera żadnych danych w tym względzie. W ocenie Sądu zgromadzone w sprawie dowody nie dały podstaw do uznania, że zostało wykazane, iż M. W. jest tą samą osobą co M. W. i że to M. W. zmienił imię na M.. W konsekwencji uznać należało, że prawidłowo odmówiono R. W. wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] sierpnia 1952 r. o odmowie przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...], oznaczonej nr hip. [...], w części dotyczącej gruntu stanowiącego obecnie własność Skarbu Państwa. Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.