I SA/Wa 81/19

WyrokWSA w Warszawie2019-06-27

Skład orzekający: Joanna Skiba, Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, Dariusz Chaciński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Prezydent miasta, który nie wykonał prawomocnego wyroku zobowiązującego go do rozpoznania wniosku o odszkodowanie w terminie, powinien zostać ukarany grzywną i czy jego bezczynność stanowi rażące naruszenie prawa?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Prezydent miasta, który przez ponad rok i sześć miesięcy nie wykonał prawomocnego wyroku zobowiązującego go do rozpoznania wniosku o odszkodowanie, pozostaje w stanie rażącej bezczynności naruszającej prawo. W związku z tym wymierzył mu grzywnę w wysokości 2000 zł i stwierdził, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd oddalił natomiast żądanie przyznania skarżącej sumy pieniężnej, uznając, że skarżąca nie wykazała poniesienia krzywdy na skutek bezczynności organu, a wyjaśnienie wątpliwości dotyczących nazwiska poprzedniczki prawnej jest kluczowe dla zakończenia postępowania.
Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na niewykonanie przez Prezydenta miasta wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 22 maja 2017 r., który zobowiązywał organ do rozpoznania wniosku o odszkodowanie w terminie. Pomimo upływu terminu i wezwania do wykonania wyroku, organ pozostawał bezczynny. Skarżąca domagała się wymierzenia grzywny, stwierdzenia rażącego naruszenia prawa, przyznania sumy pieniężnej oraz zwrotu kosztów. Organ wniósł o oddalenie skargi, wskazując na skomplikowany charakter sprawy i potrzebę przeprowadzenia dodatkowych czynności.
Rozstrzygnięcie
1. Wymierzył Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 2000 złotych. 2. Stwierdził, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. 3. Oddalił skargę w pozostałej części (w zakresie żądania przyznania sumy pieniężnej). 4. Zasądził od Prezydenta [...] na rzecz M. T. kwotę 680 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba (spr.) Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska WSA Dariusz Chaciński Protokolant sekretarz sądowy Justyna Kobylarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi M.T. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 maja 2017 r., sygn. akt I SAB/Wa 254/17 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 2000 (dwa tysiące) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałej części; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz M. T. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia [...] grudnia 2018 r. M. T. (dalej jako: skarżąca) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 maja 2017 r. sygn. akt I SAB/Wa 254/17. Wyrokiem tym Sąd zobowiązał Prezydenta [...] (dalej jako: organ/Prezydent) do rozpoznania w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, złożonego w trybie art. 215 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 r., poz. 2147 ze zm.), wniosku z [...] maja 2016 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położną w [...] przy ul. [...] ( d. ul. [...] i ul. [...]). Jednocześnie Sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W związku z dalszym niepodejmowaniem przez organ rozstrzygnięcia w sprawie, skarżąca pismem z 3 grudnia 2018 r. wezwała Prezydenta [...] do wykonania prawomocnego wyroku z 22 maja 2017 r., a następnie wniosła opisaną na wstępie skargę, w której domaga się: wymierzenia Prezydentowi [...] grzywny w wysokości 20 000 zł, stwierdzenia , że bezczynność organu miała charakter rażącego naruszenia prawa, przyznania na jej rzecz od organu sumy pieniężnej w wysokości 2000 zł oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania sądowego. W motywach skargi przedstawiono dotychczasowy stan sprawy i wskazano, że pomimo upływu zakreślonego przez Sąd terminu organ nie wydał decyzji. Uzasadniając przyznanie sumy pieniężnej wskazała, że jest osobą niezamożną i ewentualne odszkodowanie stanowiłoby dla niej wsparcie finansowe. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Podał, że w sprawie koniczne jest przeprowadzenie szeregu czynności m.in. skontrolowanie dokumentów stwierdzających nabycie spadku i skontrolowanie dokumentów przenoszących roszczenia. Organ wskazał, że według dokumentów własnościowych pierwotni właściciele przedmiotowej nieruchomości nosili nazwisko M. i J. T., natomiast w aktach sprawy znajduje się postanowienie o stwierdzenie nabycia spadku po J. T.. Dodatkowo wskazał jako przyczynę zwłoki dużą ilość korespondencji wpływającej do Biura, a dotyczącej spraw odszkodowawczych. Waga zaś tych spraw, stopień skomplikowania oraz złożoność okoliczności, które winny być ustalone w toku tych postępowań, nie pozwala na dotrzymanie ustawowych terminów przewidzianych na ich rozpatrzenie. Dodatkowo Prezydent [...] odwoływał się do wpływu aktywności procesowej stron na powstanie opóźnienia w realizacji wniosków odszkodowawczych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga jest zasadna. Przedmiotowa skarga wniesiona została w trybie art. 154 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018r., poz. 1302), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a." Przepis ten w § 1 stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Grzywnę, o której mowa w tym przepisie, stosownie do § 6 art. 154 p.p.s.a., wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, na podstawie odrębnych przepisów. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 2 art. 154). Uwzględniając skargę sąd, w myśl § 7 art. 154 p.p.s.a., może ponadto przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie poza sporem jest, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 22 maja 2017 r. sygn. akt I SAB/Wa 254/17 zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy wniosku z wniosku z [...] maja 2016 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położną w [...] przy ul. [...] ( d. ul. [...] i ul. [...]). Akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu wpłynęły do organu w dniu 17 sierpnia 2017 r. i od tej daty, zgodnie z art. 286 § 2 p.p.s.a., rozpoczął swój bieg termin wyznaczony wyrokiem w jakim sprawa, w której organ pozostawał bezczyny, winna być rozpoznana. W konsekwencji upłynął on 17 grudnia 2017 r. Niekwestionowaną okolicznością jest przy tym, że do dnia wydania niniejszego orzeczenia, mimo uprzedniego wezwania przez stronę do wykonania powyższego wyroku, organ ów zawisłej przed nim sprawy administracyjnej nie rozstrzygnął. Oznacza to, że od ponad roku i sześciu miesięcy organ pozostaje przy wykonywaniu powyższego wyroku w stanie bezczynności, która w tych okolicznościach przybiera postać kwalifikowaną, a więc rażąco narusza prawo, w tym przede wszystkim narusza w ten sposób przepisy art. 153 p.p.s.a. i art. 286 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 12 k.p.a. Nie sposób bowiem usprawiedliwić tak znacznej zwłoki w wykonaniu prawomocnego wyroku tylko i wyłącznie skomplikowanym charakterem spraw dotyczących przyznania odszkodowania. Poza tym aktywność organu miała miejsce dopiero po złożeniu niniejszej skargi, bowiem dopiero w dniu 9 stycznia 2019 r. organ zwrócił się do różnych jednostek o nadesłanie szeregu dokumentów oraz zwrócił się do strony o sprostowanie postanowienia o stwierdzenie nabycia spadku w zakresie nazwiska poprzedniczki prawnej skarżącej (T. lub T.). To z kolei czyni zasadnym żądanie wymierzenia organowi z tytułu niewykonywania prawomocnego wyroku kolejnej grzywny w kwocie 2000 złotych. Jej wysokość uwzględnia okres zwłoki w wykonaniu wyroku dotyczącego bezczynności. Mimo jednak stwierdzenia, że bezczynność organu miała charakter rażącego naruszenia prawa sąd uznał, że brak jest podstaw do uwzględnienia żądania przyznania skarżącej sumy pieniężnej. Przepis art. 154 § 7 p.p.s.a. nie precyzuje charakteru przyznawanej kwoty pieniężnej, stanowiąc jedynie o "sumie pieniężnej". Kwota ta, poza funkcją represyjną i prewencyjną ma też znaczenie kompensacyjne. Oznacza to, iż ma ona na celu zadośćuczynienie za krzywdę, jaką strona poniosła wskutek wadliwie działającej administracji publicznej. Użycie przez ustawodawcę w treści tego przepisu słowa "może" oznacza, że rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania sumy pieniężnej ma charakter fakultatywny. Podkreślić trzeba, że przyznanie stronie od organu określonej sumy pieniężnej ma niejako zrekompensować stratę, jaką poniosła na skutek bezczynności organu. W związku z tym wniosek o przyznanie sumy pieniężnej powinien zawierać uzasadnienie, w którym skarżąca powinna nawiązać do krzywdy wywołanej bezczynnością lub przewlekłością postępowania. Aktywność sądu jest w takiej sytuacji uwarunkowana wskazaną argumentacją (por. wyrok NSA z 16 V 2017 r., sygn. akt OSK 2934/16). Przenosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy należy stwierdzić, że ze zgromadzonego materiału dowodowego ani z treści skargi nie wynika, aby skarżąca doznała na skutek nierozpoznania wniosku krzywdy, którą należałoby zrekompensować. Uzasadnienie przyznania sumy pieniężnej jest bardzo enigmatyczne. Poza tym z akt sprawy wynika również, że różnie jest podawane nazwisko poprzedniczki prawnej skarżącej w dokumentach własnościowych oraz w dokumentach dotyczących następstwa prawnego. Ta kwestia ma bardzo istotne znaczenie w sprawie i brak jej wyjaśnienia w sposób obiektywny nie pozwala na zakończenie postępowania. Mając na uwadze powyżej przedstawione okoliczności, Sąd w tej części skargę oddalił na podstawie art. 151 P.p.s.a. (pkt 3 sentencji wyroku). Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 154 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w punktach 1-2 wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 §2 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło