I SA/Wa 810/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk Sędziowie: WSA Jolanta Dargas WSA Joanna Skiba (spr.) Protokolant referent Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 września 2013 r. sprawy ze skargi Związku [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości oddala skargę. Decyzją z dnia [...] lutego marca 2013 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...], orzekającą o odmowie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w W. przy ul. [...] w prawo własności. Zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego została wydana w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne. Użytkowanie wieczyste zabudowanej nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], stanowiącej działkę gruntu nr [...], z obrębu [...] o powierzchni [...] m2 zostało ustanowione zostało na rzecz Związku [...] aktem notarialnym rep. nr [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. w wykonaniu ostatecznej decyzji z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...], wydanej na podstawie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy . W dniu 7 października 2011 r. Związek [...], działając przez osoby uprawnione do reprezentacji , złożył wniosek o nieodpłatne przekształcenie prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej działki w prawo własności na podstawie art. 5 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz.U. Nr 175, poz. 1459 ze zm.). Decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...] Prezydent W. orzekł o odmowie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności zabudowanej nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], stanowiącej działkę gruntu nr [...], z obrębu [...] o powierzchni [...] m2, ujawnionej w księdze wieczystej KW Nr [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy dla W. – [...] Wydział Ksiądz Wieczystych na rzecz Związku [...]. Po rozpatrzeniu odwołania Związku [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...]. W uzasadnieniu Kolegium powołało treść art. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. (Dz.U. Nr 175, poz. 1459 ze zm.). Dalej Kolegium wskazało, że sytuacja osób fizycznych i osób prawnych, które uzyskały prawo użytkowania wieczystego na podstawie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. jest zróżnicowana przez kształt przepisów art. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. uznało, że organ I instancji prawidłowo ustalił obowiązujące przepisy i dokonał ich prawidłowej subsumpcji . Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. złożył Związek [...] zarzucając jej naruszenie art. 1 ust. 1 a pkt 2 w zw. z art. 1 ust. 4 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r., poprzez błędną jego interpretację, naruszenie przez niezastosowanie art. 5 ust. 1 ww. ustawy , naruszenie procedury przez niekompletne zebranie materiału dowodowego , a przez to wadliwe ustalenie , że wnioskodawca jest były właścicielem dekretowym , w sytuacji , gdy jest następcą prawnym przeddekretowego właściciela. W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji ewentualnie także decyzji organu I instancji w całości i zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Na wstępie wskazać należy, że podstawę materialnoprawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. Nr 175, poz. 1459 ze zm.). Zgodnie z art. 1 ust. 1 powołanej ustawy osoby fizyczne i prawne będące w dniu 13 października 2005 r. (tj. w dniu wejścia w życie ustawy) użytkownikami wieczystymi nieruchomości mogą wystąpić z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego tych nieruchomości w prawo własności. W myśl art. 1 ust. 1a ustawy, z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości mogą wystąpić również osoby fizyczne będące w dniu 13 października 2005 r. użytkownikami wieczystymi nieruchomości, jeżeli użytkowanie wieczyste uzyskały: 1) w zamian za wywłaszczenie lub przejęcie nieruchomości gruntowej na rzecz Skarbu Państwa na podstawie innych tytułów, przed dniem 5 grudnia 1990 r.; 2) na podstawie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Stosownie do art. 1 ust. 2 tej ustawy z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, o którym mowa w ust. 1, w prawo własności nieruchomości, mogą również wystąpić: 1) osoby fizyczne i prawne będące właścicielami lokali, których udział w nieruchomości wspólnej obejmuje prawo użytkowania wieczystego; 2) spółdzielnie mieszkaniowe będące właścicielami budynków mieszkalnych lub garaży. Zgodnie zaś z art. 1 ust. 3 wskazanej ustawy, z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości mogą również wystąpić osoby fizyczne i prawne będące następcami prawnymi osób, o których mowa w ust. 1 i 1a oraz osoby fizyczne i prawne będące następcami prawnymi osób, o których mowa w ust. 2. Ust. 3 tego artykułu dodatkowo stanowi, że przepisy ust. 1 1a pkt 2 i ust. 2 pkt 1 stosuje się również do osób, które prawo użytkowania wieczystego albo udział w tym prawie uzyskały po dniu 13 października 2005 r. Z treści powołanych wyżej przepisów ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. wynika zatem, że możliwość przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości przysługuje co do zasady wyłącznie tym użytkownikom wieczystym, których prawo istniało już w dniu wejścia w życie ustawy, tj. w dniu 13 października 2005 r., ewentualnie następcom prawnym użytkowników wieczystych szczegółowo określonych w art. 1 ust. 3 ustawy. Wyjątki od powyższej zasady przewiduje natomiast przepis art. 1 ust. 4, zgodnie z którym przepisy ust. 1a pkt 2 i ust. 2 pkt 1 stosuje się również do osób, które prawo użytkowania wieczystego albo udział w tym prawie uzyskały po dniu 13 października 2005 r. Stosownie do art. 4 tej ustawy przekształcenie prawa następuje co do zasady odpłatnie. Wyjątek od tej zasady przewidziany został w art. 5, który stanowi, iż przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości na rzecz użytkowników wieczystych, o których mowa w art. 1 ust. 1a, albo ich następców prawnych, następuje nieodpłatnie. Zgodnie zaś z art. 1 ust. 1a ustawy z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości mogą wystąpić również osoby fizyczne będące w dniu wejścia w życie ustawy użytkownikami wieczystymi nieruchomości, niezależnie od jej przeznaczenia, jeżeli użytkowanie wieczyste uzyskały: 1) w zamian za wywłaszczenie lub przejęcie nieruchomości gruntowej na rzecz Skarbu Państwa na podstawie innych tytułów, przed dniem 5 grudnia 1990 r.; 2) na podstawie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Z art. 4 powołanej wyżej ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. wynika, że przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności następuje odpłatnie. Z kolei zgodnie z art. 5 tej ustawy istnieją dwie kategorie użytkowników wieczystych, które wymagają potraktowania w sposób szczególny. Powyższy przepis daje tym podmiotom prawo do przekształcenia użytkowania wieczystego we własność bez ponoszenia opłaty za przekształcenie. Jest to swoista rekompensata dla tych użytkowników wieczystych za utratę prawa własności i uzyskanie w ramach odszkodowania słabszego prawa użytkowania wieczystego. Istota sporu w niniejszej sprawie polega na ustaleniu czy skarżącemu jako osobie prawnej przysługuje prawo przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności na podstawie ww. ustawy w sytuacji , gdy prawo użytkowania wieczystego zostało ustanowione aktem notarialnym rep. nr [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. , w wykonaniu ostatecznej decyzji z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...], wydanej na podstawie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy . Ustawa uwłaszczeniowa przewiduje kryterium daty , dając prawo do przekształcenia osobom będącym w dniu wejścia jej w życie tj. 13 października 2005 r. użytkownikami wieczystymi . Wyjątek od zasady , że użytkowanie wieczyste musiało być ustanowione w dniu 13 października 2005 r. przewiduje art. 1 ust. 4. Przepis ust. 4 wyłącza cezurę czasową w odniesieniu do właścicieli lokali oraz nieruchomości oddanych w użytkowanie wieczyste w trybie art. 7 dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy . Przepis art. 1 ust. 4 nie może być jednak odczytywany bez odniesienia się do treści art. 1 ust. 1a pkt 2 , który wyraźnie stanowi , że dotyczy on jedynie osób fizycznych . Wyłączenie osób prawnych z kręgu podmiotów uprawnionych do skorzystania z uwłaszczenia w sytuacji jego ustanowienia po dniu 13 października 2005 r. nie narusza - zdaniem sądu – konstytucyjnej zasady równości wobec prawa (art. 32 Konstytucji RP). Z zasady tej wynika bowiem nakaz jednakowego traktowania podmiotów prawa w obrębie określonej grupy. Wszystkie podmioty prawa, charakteryzujące się w równym stopniu daną cechą istotną (relewantną), powinny być traktowane równo, a więc według jednakowej miary, bez zróżnicowań zarówno dyskryminujących, jak i faworyzujących. Takiej cechy relewantnej brak natomiast w odniesieniu do osób fizycznych i prawnych. Wskazany w art. 1 ust. 1a powołanej ustawy katalog sytuacji, w których możliwe jest przekształcenie prawa użytkowania wieczystego gruntu w prawo własności powstałe po dniu 13 października 2005 r. jest wyjątkiem od ogólnej zasady, że prawo do przekształcenia przysługuje jedynie tym użytkownikom wieczystym , których prawo istniało w dniu 13 października 2005 r. Jako wyjątek od generalnej zasady , przepisy określające przesłanki przekształcenia w zakresie terminu winny być interpretowane w sposób ścisły. Należy zwrócić również uwagę , że prawo do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności osobom prawnym zostało wprowadzone dopiero ustawą z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych ustaw , która weszła w życie z dniem 9 października 2011 r. Dopiero od tej daty otrzymał nowe brzmienia art. 1 ust. 1 ustawy, który rozszerzył zakres podmiotowy ustawy na wszystkich użytkowników wieczystych tj. osoby prawne . Ten fakt również przemawia za uznaniem za prawidłowe stanowisko zaprezentowane przez organy obu instancji. W niniejszej sprawie bezspornie z akt sprawy wynika, że skarżący Związek [...] uzyskał prawo użytkowania wieczystego do przedmiotowej nieruchomości w wykonaniu decyzji Prezydenta W. z dnia [...] listopada 2010 r. o ustanowieniu prawa użytkowania wieczystego do przedmiotowej działki w trybie art. 7 dekretu czyli po dniu 13 października 2005 r. W związku z powyższym nie można uznać, aby spełniona została przesłanka wynikająca z art. 1 ust. 4 w związku z art. 1 ust. 1a pkt 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. Tym samym brak jest również podstaw do uznania, by istniały podstawy nieodpłatnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego. Z powyższych względów orzeczono jak w wyrok na podstawie art. 151 ppsa .