I SA/Wa 814/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Sędziowie: WSA Dariusz Chaciński WSA Agnieszka Miernik (spr.) Protokolant Ewa Czarnota po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 października 2010 r. sprawy ze skargi W. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [..] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego oddala skargę. Wojewoda [...] decyzją z dnia [..] lutego 2010 r. nr [...], po rozpoznaniu odwołania W. B., utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...] W. z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] o odmowie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] ozn. hip. jako "działka [...] z terenu b.[...]", wchodzącej w skład działki ewidencyjnej Nr [...] z obrębu [..]. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym. Nieruchomość położona przy ul.[...], oznaczona hip. jako "[...]", stanowiła własność K. B.. Na podstawie art. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279) nieruchomości [..], w tym grunt przedmiotowej nieruchomości, przeszły z dniem 21 listopada 1945 r. tj. z dniem wejścia w życie ww. dekretu na własność gminy m. st. Warszawy, a od 1950 r., z chwilą likwidacji gmin, na własność Skarbu Państwa. Zgodnie z art. 7 ust. 1 i 2 dekretu dotychczasowi właściciele lub ich następcy prawni będący w posiadaniu gruntu, względnie osoby prawa ich reprezentujące - uprawnieni byli w ciągu sześciu miesięcy od dnia objęcia gruntu w posiadanie przez gminę, do złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej za czynszem symbolicznym lub prawa zabudowy za opłatą symboliczną (obecnie prawa użytkowania wieczystego). Gmina miała obowiązek uwzględnienia wniosku, jeżeli korzystanie z gruntu przez dotychczasowych właścicieli dało się pogodzić z przeznaczeniem tych gruntów określonym w planie zabudowania. Grunt przedmiotowej nieruchomości został objęty w posiadanie przez Gminę [..] W. w dniu [...] sierpnia 1948 r., tj. z dniem ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Nr [...] Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego w [...] W. K. B.- były właściciel przedmiotowej nieruchomości w dniu [..] listopada 1948 r. złożył wniosek o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu przedmiotowej nieruchomości z zachowaniem terminu określonego w art. 7 ust. 2 cyt. dekretu. Wniosek ten podlega rozpoznaniu w niniejszej sprawie administracyjnej. Następstwo prawne po K. B. W. B. udokumentowała postanowieniem Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] października 1990 r. sygn. akt [...]. Prezydent [...] W. ustalił, że przedmiotowa nieruchomość wchodzi w skład działki ewidencyjnej nr [..] z obrębu [....], która jest własnością U. [...] oraz działki ewidencyjnej nr [..] z obrębu [...] stanowiącej własność Miasta [..] W. Organ wskazał, że w odniesieniu do działki nr [..] wniosek dekretowy będzie rozpoznany odrębną decyzją. W odniesieniu zaś do działki nr [...], Prezydent [...] W. wskazał, że skoro nie stanowi ona własności Skarbu Państwa ani Miasta [...] W., to tym samym nie może być oddana w użytkowanie wieczyste. Od decyzji Prezydenta [...] W. z dnia [...] marca 2009 r. nr [..] o odmowie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości położonej W. przy ul. [...] odwołanie wniosła W. B. W odwołaniu zarzuciła decyzji przedwczesność, tj. podjęcie jej bez przeprowadzenia postępowania umożliwiającego przyznanie dekretowego tytułu czyli likwidującego z obrotu prawnego bezprawne orzeczenia stojące na przeszkodzie uwzględnienia wniosku. W ocenie odwołującej się, skoro decyzje stwierdzające nabycie tytułu przez U. [..] do przedmiotowej działki naruszają prawa właściciela dekretowego, to organ miał obowiązek z urzędu wyeliminować z obrotu owe decyzje, ewentualnie – tworząc uprawnionemu interes prawny w rozumieniu art. 189 k.p.c. – zobowiązać do wszczęcia takich kroków wnioskodawczynię. Wojewoda [..] decyzją z dnia [..] lutego 2010 r. nr [..], po rozpoznaniu odwołania W. B, utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...] W. z dnia [..] marca 2009 r. nr [...] o odmowie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, iż z uwagi na fakt, iż przedmiotowa nieruchomość została rozdysponowana w sposób trwały na rzecz osób trzecich, brak jest możliwości ustanowienia prawa użytkowania wieczystego gruntu na rzecz spadkobiercy byłego właściciela, a tym samym pozytywnego rozpatrzenia wniosku dekretowego z dnia [...] listopada 1948 r. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ, powołując się na orzecznictwo sądowe, wskazał, iż rozstrzygnięcie odmowne w przedmiocie wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego, nie ma wpływu na dopuszczalność drogi sądowej w sprawie o ustalenie, ze dana uczelnia publiczna nie nabyła prawa użytkowania wieczystego gruntu. W. B., działająca przez pełnomocnika adwokat A. P., wniosła na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżąca podniosła argumenty zbieżne z tymi, które zostały przedstawione w odwołaniu od decyzji Prezydenta [...] W., a ponadto wskazała, że niemożność ustanowienia prawa użytkowania wieczystego z przyczyn wskazanych w decyzji może być powodem umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego, a nie podstawą wydania decyzji merytorycznej w sprawie. Nie zamknęłoby to skarżącej drogi do żądania ponownego rozpoznania wniosku dekretowego, po usunięciu przeszkody w postaci nieprawnego tytułu U. [..] do gruntu. Wojewoda [..] w odpowiedzi na skargę podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżonej decyzji, jak i decyzji Prezydenta [..] W. nie można zarzucić naruszenia prawa. W ocenie Sądu prawidłowe jest stanowisko organów orzekających w sprawie, iż okoliczność, że nieruchomość będąca przedmiotem wniosku byłego właściciela nie stanowi własności [...] W. ani Skarbu Państwa, a stanowi własność osoby trzeciej, zwalnia Prezydenta [...] W. z obowiązku rozpatrzenia tego wniosku w oparciu o przesłanki określone w art. 7 dekretu. Jak wskazano w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 marca 2010 r. sygn. akt I OSK 1428/08 zasady wykładni prawa nie ograniczają organów stosujących prawo do skorzystania wyłącznie z wykładni dosłownej (językowej). W doktrynie i judykaturze przyjęte zostało, że oprócz wykładni językowej w następnej kolejności zastosowanie mają wykładnia systemowa oraz wykładnia funkcjonalna (celowościowa). Należy dostrzec znaczenie, koniecznej w okolicznościach niektórych spraw, wykładni systemowej i podstawowej dyrektywy tej wykładni, która zakazuje wykładni prowadzącej do sprzeczności norm wewnątrz systemu prawa. Zważyć zaś należy, że zgodnie z art. 232 k.c. prawo użytkowania wieczystego może być ustanowione wyłącznie na gruncie stanowiącym własność Skarbu Państwa albo własność jednostki samorządu terytorialnego. W rozpoznawanej sprawie zastosowanie art. 7 ust. 2 dekretu w jego dosłownym rozumieniu oznaczałoby ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do gruntu ani nie będącego własnością Skarbu Państwa ani własnością jednostki samorządu terytorialnego. Organy stosujące prawo są obowiązane do dokonywania wykładni tekstu prawnego w taki sposób i z takim skutkiem, aby przyjęty przez nie sposób rozumienia normy prawnej nie prowadził do sprzeczności systemowej. A zatem przekazanie nieruchomości na własność U. [...] jest okolicznością mającą prawną doniosłość w rozumieniu art. 7 ust. 2 dekretu, przy rozpoznaniu wniosku poprzedniego właściciela. Bezprzedmiotowe jest w tym stanie badanie wymaganej przepisem art. 7 ust. 2 dekretu przesłanki zgodności korzystania z gruntu z jego przeznaczeniem według planu zagospodarowania przestrzennego, gdyż nawet w przypadku stwierdzenia istnienia tej przesłanki nie mogłaby być wydana decyzja, o jakiej mowa w art. 7 ust. 2 dekretu, tj. decyzja uwzględniająca prawidłowo złożony wniosek o przyznanie prawa własności czasowej do przedmiotowej nieruchomości. Odnosząc się do zarzutów skargi, wskazać należy, że usunięcie przeszkód w ustanowieniu na rzecz skarżącej prawa użytkowania wieczystego do przedmiotowej nieruchomości w postaci tytułu U. [...], może stanowić okoliczność, dającą podstawę do wznowienia - zgodnie z art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. - postępowania zakończonego decyzją o odmowie przyznania skarżącej prawa użytkowania wieczystego. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - orzekł jak w sentencji.