I SA/Wa 815/24
WyrokWSA w Warszawie2024-10-30
Skład orzekający: Magdalena Durzyńska, Jolanta Dargas, Anna Falkiewicz-Kluj
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o naliczeniu opłat za zarząd gruntem może stanowić samodzielną podstawę do stwierdzenia nabycia z mocy prawa prawa użytkowania wieczystego na podstawie art. 200 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jeśli nie nawiązuje do decyzji o ustanowieniu prawa zarządu?Ratio decidendi
Decyzja o naliczeniu opłat za zarząd gruntem, sama w sobie, nie jest wystarczającym dowodem na prawne ustanowienie prawa zarządu, które jest warunkiem stwierdzenia nabycia z mocy prawa prawa użytkowania wieczystego na podstawie art. 200 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Taka decyzja może stanowić podstawę jedynie wyjątkowo, gdy nawiązuje do zaginionej lub zniszczonej decyzji o ustanowieniu prawa zarządu. Brak innych dokumentów potwierdzających ustanowienie zarządu uniemożliwia uwzględnienie wniosku o uwłaszczenie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Polskich Kolei Państwowych S.A. na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody Śląskiego odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa prawa użytkowania wieczystego gruntu. Skarżąca spółka wywodziła swoje prawo z decyzji o ustaleniu opłaty rocznej z tytułu zarządu gruntem, jednak organy obu instancji uznały, że nie stanowi to wystarczającego dowodu na prawne ustanowienie zarządu w dniu 5 grudnia 1990 r. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów KPA oraz art. 200 u.g.n. i § 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia wykonawczego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Magdalena Durzyńska, Sędziowie sędzia WSA Jolanta Dargas (spr.), sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, Protokolant starszy referent Agata Szczepanik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 października 2024 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 24 stycznia 2024 r. nr DO-II.7610.216.2023.AK w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia 24 stycznia 2024 r. nr DO-11.7610.216.2023.AK Minister Rozwoju i Technologii utrzymał w mocy decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 27 października 2017 r. nr NWIV.752.46.7.2017 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego.
W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny:
Wojewoda Śląski, działając na podstawie art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2023 r., poz. 344, dalej jako: "u.g.n."), § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. Nr 23, poz. 120 ze zm.), decyzją
z dnia 27 października 2023 r. znak NWIV.752.46.7.2017 odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa, z dniem 5 grudnia 1990 r. przez Polskie Koleje Państwowe
w Warszawie, prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w [...], obręb [...], oznaczonego jako działki nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...], uregulowane w księdze wieczystej nr [...] wraz z prawem własności fragmentów linii kolejowej oraz urządzeń znajdujących się na tym gruncie.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyły Polskie Koleje Państwowe S.A.
w Warszawie.
Minister rozpatrując sprawę wskazał, że decyzja Wojewody została wydana między innymi na podstawie art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, zgodnie z którym grunty stanowiące własność Skarbu Państwa lub gminy, będące w dniu 5 grudnia 1990 r. w zarządzie państwowych i komunalnych osób prawnych oraz Banku Gospodarki Żywnościowej stają się z tym dniem z mocy prawa przedmiotem użytkowania wieczystego, a budynki, inne urządzenia i lokale znajdujące się na tych gruntach stają się własnością tych osób. Decyzja uwłaszczeniowa ma charakter decyzji deklaratoryjnej i odnosi się do stanu istniejącego w dniu 5 grudnia 1990 r. W myśl art. 200 ust. 4 tej ustawy, uwłaszczenie nie może naruszać praw osób trzecich.
Wojewoda w toku prowadzonego postępowania uwłaszczeniowego stwierdził, że w dniu 5 grudnia 1990 r. prawo własności przedmiotowej nieruchomości przysługiwało Skarbowi Państwa.
Powyższych ustaleń organ wojewódzki dokonał w oparciu o treść ksiąg wieczystych nr [...] oraz nr [...], w których uprzednio uregulowane były przedmiotowe działki. Prawo własności Skarbu Państwa zostało ujawnione w księdze wieczystej nr [...], na podstawie zaświadczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] z dnia 22 listopada 1960 r. znak [...] i art. 1 dekretu z dnia 8 sierpnia 1946 r. - przepisano
z zamkniętego Wykazu Tom III Wykaz [...], a w księdze wieczystej nr [...], na podstawie orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia 7 lipca 1956 r. znak [...].
Obecnie przedmiotowe działki uregulowane są w księdze wieczystej nr [...], w której dziale II jako użytkownik wieczysty ujawniona jest spółka PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. w Warszawie, na podstawie decyzji Wojewody Śląskiego z dnia 11 maja 2021 r. znak IFXIII.747.34.2020 o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej.
Kolejną przesłanką uwłaszczenia w trybie art. 200 u.g.n. jest pozostawanie nieruchomości w dniu 5 grudnia 1990 r. w zarządzie uwłaszczanego przedsiębiorstwa.
Minister zauważył, iż zarząd to prawna forma władania nieruchomością. Obowiązująca w dniu 5 grudnia 1990 r. ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1985 r. Nr 22, poz. 99) przewidywała powstanie zarządu do gruntu w ściśle określony sposób.
Zgodnie z art. 38 ust. 2 ww. ustawy państwowe jednostki organizacyjne uzyskują grunty państwowe w zarząd na podstawie decyzji terenowego organu administracji państwowej albo na podstawie zawartej, za zezwoleniem tego organu, umowy o przekazaniu nieruchomości między państwowymi jednostkami organizacyjnymi bądź umowy o nabyciu nieruchomości. Ponadto na podstawie art. 87 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. grunty państwowe będące w dniu wejścia ww. ustawy tj. dnia 1 sierpnia 1985 r., w użytkowaniu państwowych jednostek organizacyjnych, które to zostało ustanowione między innymi na podstawie ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz. U. z 1961 r. Nr 32, poz. 159) przechodzą w zarząd tych jednostek.
Wobec powyższego Minister uznał, że zarząd nieruchomości był ustanawiany nie
w sposób ogólny, lecz tylko dla ściśle określonych składników mienia. Jednocześnie zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, istnienia zarządu nie można w żadnym przypadku domniemywać (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 czerwca 1998 r., sygn. akt I SA 1989/97 LEX nr 45054,
z dnia 5 listopada 1999 r., sygn. akt I SA 2240/98 LEX nr 47386, z dnia 2 lutego 2006 r., sygn. akt I OSK 1295/05 LEX nr 194864). W orzecznictwie przyjmuje się również, że decyzja o oddaniu nieruchomości w zarząd powinna określać jej położenie, powierzchnię, mieć załączoną mapę sytuacyjną oraz wskazywać sposób i cel korzystania z niej (zob. uchwałę składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 23 września 1993 r., sygn. akt III CZP 81/93, OSNC z 1994/2/27 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 929/09, publ. CBOSA).
Stwierdzenie prawa zarządu do nieruchomości następuje na podstawie co najmniej jednego z dokumentów wymienionych enumeratywnie w § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczania osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas
w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. z 1998 r., Nr 23, poz. 120 ze zm.).
Zgodnie z kolejnymi ustępami § 4 ww. rozporządzenia, jeżeli właściwy organ nie dysponuje dokumentami, o których wyżej mowa, może wezwać państwowe i komunalne osoby prawne do ich dostarczenia w wyznaczonym terminie. Jeżeli nie zachowały się dokumenty, o których mowa w ust. 1, stwierdzenia dotychczasowego prawa zarządu do nieruchomości można dokonać na podstawie zeznań świadków lub oświadczeń stron złożonych zgodnie z art. 75 Kodeksu postępowania administracyjnego, potwierdzających przekazanie nieruchomości państwowym i komunalnym jednostkom organizacyjnym. Dokumenty stanowiące podstawę stwierdzenia dotychczasowego prawa zarządu wskazuje się w uzasadnieniu decyzji, o której mowa w art. 200 ust. 1 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Przechodząc do oceny spełnienia w niniejszej sprawie przesłanki pozostawania przedmiotowego gruntu w dniu 5 grudnia 1990 r. w zarządzie Polskich Kolei Państwowych Minister wskazał, iż wnioskodawczyni wywodzi prawo zarządu do przedmiotowej nieruchomości z decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w [...] z dnia 30 stycznia 1987 r. znak
[...] oraz znak [...] o ustaleniu na rzecz [...] Dyrekcji Okręgowej Kolei Państwowych w [...] opłaty rocznej z tytułu zarządu gruntem.
Minister podniósł, iż decyzja określona w § 4 ust. 1 pkt 6 ww. rozporządzenia niewątpliwie stanowi dowód na istnienie po stronie przedsiębiorstwa prawa zarządu. Jednakże w orzecznictwie sądowo administracyjnym wskazuje się, że tego rodzaju rozstrzygnięcie (mające charakter faktyczny) nie jest wystarczającym dowodem ustanowienia zarządu w sensie prawnym, który mógł powstać jedynie zgodnie
z przywołanymi już wcześniej art. 38 ust. 2 oraz art. 87 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985r. Oznacza to, iż decyzja o naliczeniu i aktualizacji opłat może być uznana za podstawę stwierdzenia istnienia prawa użytkowania (zarządu) jedynie wyjątkowo, gdy była wydana w nawiązaniu do decyzji o ustanowieniu tego prawa, która zaginęła lub uległa zniszczeniu. Zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 22 listopada 1999 r. sygn. akt U 6/99 (OTK 1999/7/159) z decyzji o opłatach powinien wynikać w sposób jednoznaczny tytuł prawny ich wnoszenia: ustanowione mocą konkretnej decyzji administracyjnej prawo użytkowania na rzecz podmiotu wnoszącego opłatę.
Treść obu ww. decyzji z dnia 30 stycznia 1987 r. znak [...] oraz znak
[...] nie wskazuje na podstawie jakiego dokumentu przedmiotowe działki miałyby znajdować się w zarządzie [...] Dyrekcji Okręgowej Kolei Państwowych
w [...].
Wobec powyższego Wojewoda pismem z dnia 5 lipca 2017 r. znak [...] zwrócił się do Starosty [...] z prośbą o udzielnie informacji czy ww. decyzje o ustaleniu na rzecz [...] Dyrekcji Okręgowej Kolei Państwowych w [...] opłaty rocznej były poprzedzona przekazaniem przedmiotowego gruntu w użytkowanie/zarząd w formie prawem przewidzianej i przedłożenie dokumentu potwierdzającego taką okoliczność.
Starosta [...] w piśmie z dnia 19 stycznia 2018 r. znak [...] wskazał, że nie dysponuje dokumentem świadczącym o przekazaniu przedmiotowego gruntu w użytkowanie/zarząd.
Ponadto pismem z dnia 28 sierpnia 2023 r. znak [...] organ wojewódzki zwrócił się do wnioskodawczyni o nadesłanie dokumentów świadczących
o przekazaniu przedmiotowego gruntu w zarząd, w formie prawem przewidzianej. Jednakże PKP S.A. nie przedłożyła stosownego dokumentu.
Wobec powyższego Minister uznał, że Wojewoda w zaskarżonej decyzji prawidłowo stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie została spełniona przesłanka posiadania przez wnioskodawczynię w dniu 5 grudnia 1990 r., prawa zarządu do gruntu położonego w [...], obręb [...], oznaczonego jako działki nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...], uregulowane w księdze wieczystej nr [...].
Skargę na decyzję Ministra do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Warszawie wniosły Polskie Koleje Państwowe S.A. w Warszawie zarzucając jej:
1. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 oraz art. 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm.; dalej: KPA) poprzez brak podjęcia działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy,
2. naruszenie prawa materialnego, tj.
i. art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 344; dalej: UGN) poprzez bezzasadne przyjęcie, iż Polskie Koleje Państwowe S.A. nie nabyły z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego Nieruchomości;
ii. § 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r.
w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczania osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz.U. z 1998 r., Nr 23, poz. 120 ze zm.) poprzez uznanie, że wykazanie zarządu przy pomocy dokumentów w postaci decyzji dotyczących naliczenia opłat za zarząd gruntem może stanowić podstawę stwierdzenia przez właściwy organ dotychczasowego prawa zarządu wyłącznie wyjątkowo i to tylko wtedy, gdy spełniają ściśle określone wymogi, mimo że takie ograniczenia nie wynikają z tego przepisu.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej i zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną,
z zastrzeżeniem art. 57a.
Rozpoznając sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów skargę należy uznać za niezasadną.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody Śląskiego stanowiły przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U z 2020 r., poz. 65, dalej: "u.g.n."). Zgodnie z art. 200 ust. 1 pkt 2 u.g.n. w sprawach stwierdzenia nabycia, z mocy prawa, na podstawie ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami
i wywłaszczaniu nieruchomości, z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego gruntów oraz własności budynków, innych urządzeń i lokali przez państwowe i komunalne osoby prawne oraz Bank Gospodarki Żywnościowej, które posiadały w tym dniu grunty w zarządzie, niezakończonych przed dniem wejścia
w życie niniejszej ustawy, nabycie prawa użytkowania wieczystego oraz własności stwierdza w drodze decyzji wojewoda - w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa lub wójt, burmistrz albo prezydent miasta - w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność gminy. W dniu 10 lutego 1998 r. zostało wydane rozporządzenie przez Radę Ministrów w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. z 1998 r. Nr 23, poz. 120 ze zm.). Zgodnie z § 4 i § 5 ww. rozporządzenia właściwy organ z urzędu stwierdza dotychczasowe prawo zarządu państwowych i komunalnych osób prawnych do nieruchomości, według stanu na dzień 5 grudnia 1990 r. Podstawą do stwierdzenia istnienia dotychczasowego prawa zarządu jest wykazanie się przez wnioskodawcę lub też odszukanie z urzędu przez organ co najmniej jednego z następujących dokumentów: decyzji o przekazaniu nieruchomości w zarząd, decyzji o przekazaniu nieruchomości w użytkowanie, jeżeli została wydana przed dniem 1 sierpnia 1985 r., umowy między państwowymi jednostkami organizacyjnymi o przekazaniu prawa zarządu do nieruchomości, zawartej za zgodą organu, umowy, zawartej w formie aktu notarialnego przed dniem 1 lutego 1989 r. przez państwowe jednostki organizacyjne, o nabyciu nieruchomości od osób innych niż Skarb Państwa, odpisu z księgi wieczystej, stwierdzającej prawo zarządu lub prawo użytkowania nieruchomości, decyzji o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu zarządu nieruchomością, decyzji o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu użytkowania nieruchomości, jeżeli została wydana przed dniem 1 sierpnia 1985 r., uchwały, zarządzenia lub decyzji wydanych w sprawie podziału, łączenia, likwidacji i utworzenia państwowych i komunalnych jednostek organizacyjnych oraz podejmowanych na ich podstawie uchwał komisji powoływanych w tych sprawach, jeżeli treść tych dokumentów zawiera oznaczenie nieruchomości, protokołu przekazania nieruchomości, sporządzonego między państwowymi jednostkami organizacyjnymi przed dniem
1 sierpnia 1985 r., umowy o przekazaniu nieruchomości lub protokołu przekazania nieruchomości, sporządzonych przed dniem 22 października 1961r. między organizacjami społeczno-zawodowymi, politycznymi lub spółdzielczymi a państwowymi jednostkami organizacyjnymi.
Jeżeli właściwy organ nie dysponuje dokumentami, o których mowa wyżej może wezwać państwowe osoby prawne do ich dostarczenia w wyznaczonym terminie (ust. 2 § 4 rozp.). Jeżeli natomiast wskazane wyżej dokumenty nie zachowały się, stwierdzenia dotychczasowego prawa zarządu do nieruchomości można dokonać na podstawie zeznań świadków lub oświadczeń stron złożonych zgodnie z art. 75 k.p.a., potwierdzających przekazanie nieruchomości państwowym i komunalnym jednostkom organizacyjnym (ust. 3 § 4 rozp.).
Analizując akta sprawy w kontekście przywołanych wyżej przepisów Sąd uznał, że zaskarżona decyzja Ministra i poprzedzająca ją decyzja Wojewody nie naruszają prawa.
Należy zgodzić się z organami obu instancji, że żaden ze zgromadzonych
w sprawie dowodów nie potwierdził istnienia w dniu 5 grudnia 1990 r. prawa zarządu przysługującego poprzednikowi prawnemu skarżącej spółki do przedmiotowych nieruchomości.
Z materiału dowodowego wynika, że w postępowaniu uwłaszczeniowym, mimo wezwania skarżącego (pismo z dnia 28 sierpnia 2023 r.), skarżący nie wykazał, że jego poprzednik prawny legitymował się w stosunku do przedmiotowego gruntu, jednym
z dokumentów, o których mowa w § 4 ust. 1 rozporządzenia. Poszukiwania stosownych dokumentów przez Wojewodę we własnym zakresie również nie dały pozytywnego rezultatu (pismo z dnia 5 lipca 2023 r.).
Skarżąca spółka powołuje się na decyzję Kierownika Wydziału Geodezji
i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w [...] z dnia 30 stycznia 1987 r. znak [...] oraz znak [...] o ustaleniu na rzecz [...] Dyrekcji Okręgowej Kolei Państwowych w [...] opłaty rocznej z tytułu zarządu gruntem. Natomiast tak organ pierwszej instancji jak i organ drugiej instancji stanęły na stanowisku, że nawet legitymowanie się przez wnioskodawcę decyzją o naliczeniu opłaty z tytułu zarządu nie jest wystarczającym dowodem potwierdzającym istnienie tego uprawnienia, jeżeli w takiej decyzji nie ma żadnej informacji o ustanowieniu tego prawa zarządu na rzecz danego podmiotu.
Sąd przychyla się do argumentacji organów administracji, jednocześnie wskazując, że jest to pogląd ugruntowany zarówno w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego jak i w orzecznictwie sądów administracyjnych. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 22 listopada 1999 r. sygn. akt U 6/99 (opub. w OTK 1999 r., nr 7, poz. 159) i w wyroku z dnia 9 kwietnia 2002 r. sygn. akt U 10/00 (opub. w OTK 2001 r., nr 3, poz. 55) stwierdził, że decyzja o naliczeniu i aktualizacji opłat może być uznana za podstawę stwierdzenia istnienia prawa zarządu jedynie wyjątkowo, gdy była wydana
w nawiązaniu do decyzji o ustanowieniu tego prawa, która zaginęła lub uległa zniszczeniu. Inne rozumienie przepisów rozporządzenia w powyższym zakresie oznaczałoby niezgodność rozporządzenia z delegacją ustawową zawartą w art. 200 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a tym samym z art. 92 ust. 4 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Z kolei Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia
3 kwietnia 2008 r. sygn. akt I OSK 570/07 (opub. w LEX nr 505282) zawarł stanowisko, że pogląd wyrażony przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 22 listopada 1999 r., sygn. akt U 6/99, który dotyczył stwierdzenia prawa użytkowania nieruchomości na rzecz spółdzielni, należy odnieść jako prawidłowy także do warunków stwierdzenia prawa zarządu państwowych i komunalnych osób prawnych. To stanowisko Sąd uważa za trafne i dlatego należy przyjąć, że ponieważ decyzja z dnia 11 grudnia 1986 r. ustalająca opłatę za zarząd w żaden sposób nie powołuje się, ani nie nawiązuje do jakiejkolwiek innej decyzji o ustanowieniu prawa zarządu, nie może stanowić podstawy do stwierdzenia istnienia prawa zarządu. Takie stanowisko, jakie prezentuje w tej sprawie skład orzekający, zawarte zostało także w wyrokach: NSA z dnia 26 kwietnia 2012 r. sygn. akt I OSK 651/11, NSA z dnia 10 września 2014 r. sygn. akt I OSK 204/13 oraz WSA w Warszawie z dnia 7 września 2010 r., sygn. akt I SA/Wa 1288/10, WSA w Warszawie z dnia 1 czerwca 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 2098/05 dostępne na: www.orzeczeniansa.gov.pl.
Jak zasadnie wskazał organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, zgodnie
z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, istnienia zarządu nie można domniemywać. Istotne jest również, że decyzja o oddaniu nieruchomości
w zarząd powinna określać jej położenie, powierzchnię, mieć załączoną mapę sytuacyjną oraz wskazywać sposób i cel korzystania z niej. Wskazać należy, że skarżąca nie przedstawiła żadnego dokumentu, który potwierdzałby przekazanie przedmiotowej nieruchomości w zarząd jej poprzednikowi prawnemu. Jak już wyżej wskazano zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych (...), podstawą do stwierdzenia istnienia dotychczasowego prawa zarządu jest wykazanie się przez wnioskodawcę lub też odszukanie z urzędu przez organ co najmniej jednego z wymienionych w tym przepisie dokumentów.
Nie jest również zasadny zarzut naruszenia przez organy administracji art. 7 i 8 k.p.a. W ocenie Sądu organy administracji z urzędu podjęły wszelkie niezbędne czynności dla wyjaśnienia, czy zachowała się jakakolwiek decyzja ustanawiająca prawo zarządu dla skarżącej. Dokonały ustaleń także w pozostałym zakresie sprawy i nie ma żadnych podstaw do kwestionowania prawidłowości tych ustaleń. Przeprowadzona przez organy ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego, nie ma cech dowolności i nie narusza zasady pogłębionego zaufania do władzy publicznej. Przyjęte przez organy stanowisko zostało należycie uzasadnione, poprzez wskazanie dowodów, na których oparły swoje rozstrzygnięcie oraz przyczyn, dla których nie podzieliły podnoszonej przez skarżącą argumentacji, wyjaśniając również przy tym podstawę prawną wydanych decyzji.
W tej sytuacji, skoro po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, nie uzyskano dowodu potwierdzającego zarząd gruntem, to zarówno organ pierwszej instancji jak i Minister trafnie wywiedli, że nie było podstaw do uwzględnienia wniosku uwłaszczeniowego.
Sąd nie podziela poglądu wyrażonego przez Naczelny Sąd Administracyjny
w powołanym w skardze wyroku. Jest to pogląd odosobniony, któremu przeczy treść wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego wyżej powołanych.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło