I SA/Wa 816/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Gdesz Sędziowie: Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędzia WSA Przemysław Żmich (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego na dziecko 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po rozpatrzeniu odwołania A. K., decyzją z dnia [...] lutego 2013 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...] odmawiającą przyznania prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego na dziecko K. K. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy. A. K. wnioskiem z dnia 25 października 2012 r. wystąpiła o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego na okres zasiłkowy 2012/2013, dla małoletniego K. K., gdyż egzekucja alimentów od ojca R. K. jest bezskuteczna, co potwierdza stosowne zaświadczenie z dnia 9 października 2012 r. Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym [...] W. W. Prezydent W. decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...] odmówił przyznania prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego na dziecko K. K. W uzasadnieniu organ wskazał, że świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują, gdy dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 725,00 zł. W roku 2011 dochód w tej rodzinie wyniósł w przeliczeniu na osobę [...] zł, zatem przekroczył kryterium ustawowe. Ustalając dochód rodziny organ pierwszej instancji wziął pod uwagę zarobki wnioskodawczyni wykazane w zaświadczeniu Urzędu Skarbowego W. W roku 2011 A. K. uzyskała dochód w wysokości [...] zł, pomniejszony o składki na ubezpieczenia społeczne w wysokości [...] zł oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne w kwocie [...] zł. Organ pierwszej instancji uwzględnił dochód z oświadczenia skarżącej o dochodzie niepodlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, osiągniętym w roku kalendarzowym 2011 w łącznej kwocie [...] zł. Do miesięcznego dochodu rodziny doliczono dochód skarżącej na podstawie zaświadczenia pracodawcy z dnia 27 czerwca 2012 r. o dochodzie netto z miesiąca następującego po miesiącu, w którym dochód został osiągnięty, tj. z lutego 2012 r. w kwocie [...] zł. Miesięczny dochód rodziny wynosi [...] zł, który w przeliczeniu na osobę wynosi [...] zł i przekracza kryterium dochodowe o kwotę [...] zł na osobę. Od powyższej decyzji A. K. złożyła odwołanie kwestionując rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] lutego 2013 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...]. W uzasadnieniu organ podniósł, że rozstrzygnięcie zawarte w decyzji organu pierwszej instancji nie budzi zastrzeżeń, ponieważ jest zgodne z regulacją zamieszczoną w ustawie z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2009 r. Nr 1, poz. 7 ze zm.) – zwanej dalej "ustawą" oraz w przepisach rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 7 lipca 2010 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania, sposobu ustalania dochodu oraz wzorów wniosków, zaświadczeń i oświadczeń o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego (Dz. U. z 2010 r. Nr 123, poz. 836 ze zm.). Kolegium zaznaczyło, że zarzuty odwołania nie są zasadne, ponieważ organ pierwszej instancji ustalając prawo do świadczenia był zobowiązany do uwzględnienia dochodu rodziny uzyskanego w 2011 r., gdyż ten właśnie rok poprzedzał okres świadczeniowy 2012/2013. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że ponownie przeliczył dochód rodziny A. K. na podstawie przedłożonej dokumentacji, w szczególności na podstawie zaświadczenia o dochodach z właściwego Urzędu Skarbowego oraz oświadczenia skarżącej o dochodzie niepodlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, osiągniętym w roku kalendarzowym 2011. Ujęte są tam łączne dochody za rok poprzedzający datę złożenia wniosku o przyznanie świadczenia. Dalej Kolegium wskazało, że kryterium dochodowe wskazane w art. 9 ust. 2 ustawy wynosi 725,00 zł w przeliczeniu na osobę w rodzinie. Tym samym organ stwierdził, że nie jest możliwe uwzględnienie żądania odwołującej się uchylenia zaskarżonej decyzji i przyznania wnioskowanego świadczenia, gdyż nie zostały spełnione przesłanki wskazane w tym przepisie. Organ odwoławczy podniósł także, że przepisy ustawy określają przesłanki przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Są to w szczególności dochody na osobę w rodzinie o odpowiedniej wysokości, określonej w art. 9 ust. 2 ustawy oraz bezskuteczność egzekucji prowadzonej na podstawie tytułu wykonawczego pochodzącego od sądu lub przez sąd zatwierdzonego. Zdaniem organu odwoławczego, obliczony na podstawie przepisów ustawy i rozporządzenia dochód na osobę w rodzinie A. K. przekracza kryterium określone w ustawie, wynoszące 725,00 zł, wobec czego świadczenie z funduszu alimentacyjnego nie jest jej należne. Kolegium poinformowało jednocześnie, że dochód osiągnięty przez odwołującą się w roku 2012 może posłużyć do obliczeń w kolejnym okresie świadczeniowym, czyli 2013/2014. Reasumując organ odwoławczy stwierdził, że organy administracji publicznej nie mogą dowolnie interpretować obowiązujących przepisów prawa zależnie od woli i żądania stron postępowania. Mają obowiązek stosować je wprost. Niespełnienie warunków wskazanych w ustawie skutkuje brakiem możliwości uwzględnienia wniosku strony, a decyzja o przyznaniu świadczenia z funduszu alimentacyjnego nie ma charakteru uznaniowego. Od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2013 r. A. K. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji podnosząc, że Kolegium nie wzięło pod uwagę wyjaśnień przedstawionych przez nią w kwestii złożonego oświadczenia członka rodziny o dochodzie niepodlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, osiągniętym w 2011 r. poprzedzającym okres świadczeniowy. Skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji błędne i nierzetelne obliczenie dochodu oraz podniosła, że w oświadczeniu z dnia 25 października 2012 r. podała błędne wyliczenie uzyskanego dochodu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie i podtrzymało prezentowane dotychczas stanowisko. Kolegium podniosło, że przy rozpatrzeniu odwołania opierało się m. in. na oświadczeniu z dnia 25 października 2012 r. złożonym przez A. K., które zawierało klauzulę "Jestem świadomy/świadoma odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia." Strona skarżąca w piśmie z dnia 24 stycznia 2013 r. podtrzymała swoje stanowisko, dołączyła oświadczenie napisane własnoręcznie, podpisane przez R. K. o przekazaniu w 2011 r. kwoty [...] zł na poczet alimentów. Kolegium zwróciło uwagę, że A. K. nie jest w stanie potwierdzić tego faktu, ponieważ pieniądze otrzymywała w różnych kwotach i terminach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest uzasadniona, choć nie wszystkie zarzuty zasługują na uwzględnienie. Sąd podziela stanowisko A. K., że w niniejszej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. błędnie obliczyło dochód rodziny skarżącej w przeliczeniu na osobę w rodzinie i w konsekwencji organ odwoławczy wadliwie przyjął, że skarżąca nie spełniła kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 9 ust. 2 ustawy. Jak wynika z zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia 3 lipca 2012 r. w 2011 r. A. K. uzyskała dochód w kwocie [...] zł na który składał się przychód A. K., o którym mowa w art. 3 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych ([...] zł), pomniejszony o składki na ubezpieczenia społeczne ([...] zł), a także składki na ubezpieczenie zdrowotne ([...] zł – oświadczenie skarżącej parafowane przez pracodawcę z dnia 24 października 2012 r.). Jak wynika z oświadczeń skarżącej z dnia 25 października 2012 r. K. K. uzyskał w 2011 r. dochód w kwocie [...] zł z tytułu otrzymanych przez A. K. alimentów, o których mowa w art. 3 pkt 1 lit. c tiret 14 tej ustawy, od ojca dziecka R. K. W 2011 r. przeciętny miesięczny dochód członka rodziny, o którym mowa w art. 2 pkt 5a ustawy wyniósł więc: [...] zł – jeżeli chodzi o A. K. oraz [...] zł – jeżeli chodzi o K. K. Dochód rodziny za 2011 r. w rozumieniu art. 3 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych wynosił zatem [...] zł. Wobec tego, że na rodzinę skarżącej, w rozumieniu art. 2 pkt 12, ustawy składają się dwie osoby (matka i syn) dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie ([...] zł/2 os.) wyniósł [...] zł. Wbrew temu co twierdzi SKO w W., skarżąca spełnia zatem kryterium dochodowe, o którym mowa w art. 9 ust. 2 ustawy, ponieważ dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w jej rodzinie nie przekroczył w 2011 r. kwoty 725 zł. Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie nie miały zastosowania przepisy art. 9 ust. 3 i 4a ustawy. Z akt niniejszej sprawy wynika, że A. K. od dnia 16 marca 2011 r. do dnia 31 grudnia 2011 r. była zatrudniona w firmie [...] M. J., a od 1 stycznia 2012 r., co najmniej do 15 listopada 2012 r. (data wystawienia zaświadczenia) w firmie [...] D. B. (zaświadczenia pracodawców z dnia 20 listopada 2012 r. i 15 listopada 2012 r.). Z umów o pracę znajdujących się w aktach sprawy i oświadczenia skarżącej z dnia 6 listopada 2012 r. wynika, że praca była wykonywana w tym samym miejscu: W. ul. [...]. W takiej sytuacji – w ocenie Sądu – przy obliczaniu kryterium dochodowego nie można było stosować przepisów o utracie i uzyskaniu dochodów. Z przepisów art. 2 pkt 17 lit. c i pkt 18 lit. c wynika, że powodem utraty dochodu jest utrata zatrudnienia, natomiast uzyskanie dochodu spowodowane jest uzyskaniem zatrudnienia. Przepisy te nie wskazują, że chodzi o utratę i uzyskanie zatrudnienia u konkretnego pracodawcy. Wobec tego w niniejszej sprawie A. K., ani nie utraciła dochodu, ani go nie uzyskała w rozumieniu ustawy, ponieważ skarżąca pozostawała we wskazanym wyżej okresie czasu w ciągłości zatrudnienia. Zmiana pracodawcy – zdaniem Sądu – nie miała w tym przypadku znaczenia. Znaczenie miałaby przerwa czasowa pomiędzy jednym, a drugim zatrudnieniem, a taka w niniejszej sprawie nie wystąpiła. Rację ma natomiast Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy dawał podstawę, aby przyjąć, że w 2011 r. A. K. otrzymała faktycznie od R. K. tytułem alimentów kwotę [...] zł. W niniejszej sprawie wiarygodnym dowodem były dwa oświadczenia skarżącej złożone Prezydentowi W. w dniu 25 października 2012 r. w których skarżąca, pouczona o odpowiedzialności karnej za zeznawanie nieprawdy lub zatajanie prawdy (art. 233 § 1 i 2 Kodeksu karnego), wyraźnie wskazała, że w 2011 r. otrzymała tytułem alimentów kwotę [...] zł. Takiej wiarygodności nie miały już późniejsze oświadczenia skarżącej z dnia 21 grudnia 2012 r., 21 stycznia 2013 r., 24 stycznia 2013 r. w których twierdziła, że kwota [...] zł obejmuje kwotę [...] zł tytułem zapłaconych alimentów za 2011 r. oraz kwoty wypłacone skarżącej w 2012 r. przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym [...] W. oraz oświadczenie R. K. z dnia 24 stycznia 2013 r. o wypłacie w 2011 r. tytułem alimentów na rzecz syna kwoty [...] zł . Sąd zwraca uwagę, że zmiana stanowiska skarżącej i ojca K. K. nastąpiła już po wydaniu decyzji przez Prezydenta W. z dnia [...] grudnia 2012 r. z której skarżąca dowiedziała się, że wskazane przez nią dochody w 2011 r. są za wysokie i skutkują przekroczeniem kryterium dochodowego uprawniającego K. K. do świadczenia alimentacyjnego. Nowe stanowisko skarżącej odnośnie uzyskania w 2011 r. niższych dochodów z tytułu alimentów jest mało wiarygodne także z tego powodu, że nie może być w żaden sposób zweryfikowane przez organ, ponieważ skarżąca, jak oświadczyła, otrzymywała kwoty od ojca dziecka "do ręki", a zatem rodzice K. K. nie dysponują żadnym obiektywnymi dowodami (np. przekazami pocztowymi, wyciągami z rachunku bankowego), potwierdzającymi otrzymanie przez skarżącą z tytułu alimentów kwoty [...] zł w 2011 r. Przedłożone przez skarżącą dokumenty sądowego organu egzekucyjnego - zajęcie wierzytelności z dnia 21 marca 2012 r. i zaświadczenie o dokonanych wpłatach z dnia 22 stycznia 2013 r. nie pozwalają na obiektywne ustalenie jaka kwota alimentów została faktycznie wypłacona skarżącej w 2011 r. Dokumenty komornicze wskazują na zaległości alimentacyjne w kwocie [...] zł (zajęcie) i wyegzekwowane kwoty w różnej wysokości w okresie od 12 kwietnia 2012 r. do 13 grudnia 2012 r. - w sumie [...] zł (zaświadczenie), jednakże nie wiadomo jakiego okresu dotyczy zaległość alimentacyjna, a dokonane wpłaty dotyczą roku 2012, a nie 2011 r. Wobec tego, że w niniejszej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. błędnie obliczyło dochód A. K. na kwotę [...] zł i wadliwie uznało, że skarżąca przekroczyła ustawowe kryterium dochodowe, to Sąd uznał, że organ odwoławczy naruszył przepisy prawa materialnego – art. 9 ust. 2, ust. 3 i ust. 4a w zw. z art. 2 pkt 17 lit. c i pkt 18 lit. c ustawy, a naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy. W ponownie prowadzonym postępowaniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. weźmie pod uwagę zaprezentowaną w niniejszym wyroku ocenę prawną i ponownie rozpatrzy odwołanie skarżącej z dnia 21 grudnia 2012 r. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. ) orzekł, jak w sentencji.