I SA/Wa 818/10

WyrokWSA w Warszawie2010-11-15

Skład orzekający: Gabriela Nowak, Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, Agnieszka Miernik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości na cele budowy rurociągu ropy naftowej może zostać wydana bez zgody właściciela, jeśli inwestycja jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i przeprowadzono rokowania z właścicielem?
Ratio decidendi
Decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości na podstawie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest dopuszczalna, gdy nieruchomość znajduje się na obszarze przeznaczonym w miejscowym planie na cele publiczne, a właściciel nie wyraził zgody mimo przeprowadzonych rokowań. Kwestia odszkodowania za szkody powstałe w trakcie inwestycji jest rozstrzygana w odrębnym postępowaniu.
Stan faktyczny
M.P. i J.P. są właścicielami nieruchomości, na których Starosta N. wydał decyzję o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości w celu budowy rurociągu ropy naftowej i kabla światłowodowego. Inwestycja była zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonym przez Radę Gminy Z. Rokowania z właścicielami nie przyniosły zgody na inwestycję. Wojewoda utrzymał decyzję Starosty w mocy, a skarżący zaskarżyli ją do WSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę M.P. i J.P. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) Sędziowie: WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska WSA Agnieszka Miernik Protokolant Zbigniew Dzierzęcki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2010 r. sprawy ze skargi M.P. i J.P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oddala skargę. I SA/Wa 818/10 UZASADNIENIE Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania M. i J. małżonków P. od decyzji Starosty N. nr [...] z dnia [...] listopada 2006r. orzekającej o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, stanowiącej własność J.P. oraz M.P., obejmującej działkę nr [...] o pow. [...] ha w części dotyczącej [...] ha, położonej w obrębie ewidencyjnym [...] gmina Z., działkę nr [...] o pow. [...] ha w części dotyczącej [...] ha, położonej w obrębie ewidencyjnym [...] gmina Z., działkę nr [...] o pow. [...] ha w części dotyczącej [...] ha, położonej w obrębie ewidencyjnym [...] gmina Z., poprzez udzielenie zezwolenia Przedsiębiorstwu [...] S.A. w P. na realizację budowy rurociągu ropy naftowej - III Nitka Rurociągu "[...]" i kabla światłowodowego – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Przedmiotowa decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym: N. Spółka z o.o. w W. , wystąpiła do Starosty N. w dniu 4 sierpnia 2006 r. z wnioskiem o wydanie decyzji o czasowe ograniczenie sposobu korzystania z części nieruchomości gruntowej , położonej w obrębie [...] gmina Z. oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków : Nr działki [...] o pow. [...] ha , Nr działki [...] o pow. [...] ha i Nr [...] o pow. [...] ha , stanowiącej własność J.P. oraz jego żony M.P. pod budowę rurociągu ropy naftowej ( III Nitka Rurociągu " [...]") . Rada Gminy Z. Uchwałą Nr [...] z dnia [...] lutego 2005 r. zatwierdziła Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego Gminy Z. w terenach przewidzianych do urbanizacji oraz terenach, przez które przebiega rurociąg "[...]" . Granice obszarów objętych przedmiotowym planem zostały określone w załączniku Nr 1 do uchwały , który stanowi integralną część tej uchwały . Starosta N. ustalił, że nieruchomości położone w obrębie [...] gmina Z., w tym część nieruchomości stanowiąca własność M. i J. P. objęta jest przedmiotowym planem. Z właścicielami prowadzone były rokowania w sprawie wejścia na przedmiotowy teren w celu realizacji inwestycji, lecz nie dały one rezultatu. Starosta N. wskazał, ze sprawa wysokości odszkodowania za szkody wyrządzone w czasie budowy rurociągu na nieruchomości stanowiącej własność skarżących , to obowiązek ciążący na wykonawcy po zrealizowaniu inwestycji . O ile nie zostanie uzgodniona między stronami , będzie wymagać wydania odrębnej decyzji administracyjnej. Starosta N. decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2006r. orzekał o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, stanowiącej własność J. P. oraz jego żony M. P. obejmującej działkę Nr [...] o pow. [...] ha w części dotyczącej [...] ha , położonej w obrębie ewidencyjnym [...], gmina Z. działkę Nr [...] o pow. [...] ha w części dotyczącej [...] ha , położonej w obrębie ewidencyjnym [...], gmina Z. działkę Nr [...] o pow. [...] ha w części dotyczącej [...] ha , położonej w obrębie ewidencyjnym [...], gmina Z. - poprzez udzielenie zezwolenia Przedsiębiorstwu [...] S.A. w P., w celu realizacji budowy rurociągu ropy naftowej - III Nitka Rurociągu "[...]" i kabla światłowodowego zgodnie z Uchwałą Nr [...] Rady Gminy Z. z dnia [...] lutego 2005 r. w sprawie zatwierdzenia Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego Gminy Z. w terenach przewidzianych do urbanizacji oraz terenach , przez które przebiega rurociąg "[...]" we wsiach: S., W., S., J. oraz terenach A.; tereny przebiegu rurociągu "[...]". Jednocześnie zobowiązał J.P. oraz M.P. do udostępnienia niezbędnej powierzchni : [...] ha z działki Nr [...] , [...] ha z działki Nr [...] [...] ha z działki Nr [...] - w celu realizacji inwestycji omówionej oraz wykonywania czynności związanych z konserwacją. Organ zobowiązał inwestora — Przedsiębiorstwo [...] S.A. w P. do przywrócenia przedmiotowej nieruchomości do stanu poprzedniego, przyznania i wypłaty odszkodowania za wyrządzone rzeczywiste szkody, powstałe wskutek zajęcia nieruchomości w celu realizacji wyżej omówionej budowy rurociągu, niezwłocznie po zakończeniu inwestycji. Od decyzji Starosty N. nr [...] z dnia [...] listopada 2006r. odwołali się J. i M. P., wnosząc ojej uchylenie. Po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...], - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji wskazał, ze ograniczenie prawa własności w trybie przepisu art. 124 ustawy z dnia 21 sierpnia1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 z późn. zm.) może nastąpić po spełnieniu dwóch warunków, tj. nieruchomość znajduje się na obszarze przeznaczonym w planie miejscowym na cele publiczne oraz właściciel lub użytkownik wieczysty nie wyrazi zgody na realizację inwestycji. Zdaniem Wojewody [...] Starosta N. zasadnie przyjął, że zostały spełnione przesłanki do wydania decyzji w trybie art. 124 ust. 1 powołanej ustawy o gospodarce nieruchomościami zezwalającej na przeprowadzenie na przedmiotowej nieruchomości rurociągu ropy naftowej. Organ odwoławczy wskazał, ze prowadzone były rokowania z właścicielami przedmiotowych działek gruntu w sprawie wejścia na teren w celu realizacji inwestycji jednakże nie doprowadziły do wyrażenia zgody właścicieli jak również miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego Gminy Z. zatwierdzony uchwałą Rady Gminy Z. nr [...] z dnia [...] lutego 2005 r. przewiduje tereny, przez które przebiega rurociąg "[...]" tj. miedzy innymi wieś J. Organ odwoławczy podniósł, ze budowa wymienionego rurociągu ropy naftowej bez wątpienia mieści się w pojęciu celu publicznego określonego w art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Organ odwoławczy odpowiadając na zarzuty skarżących dotyczące kwestii odszkodowania za szkody powstałe na skutek przeprowadzenia na przedmiotowej nieruchomości inwestycji wyjaśnił, iż zgodnie z art. 124 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami na osobie lub jednostce organizacyjnej występującej o zezwolenie ciąży obowiązek przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po zrealizowaniu inwestycji liniowej. Jeżeli przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego jest niemożliwe albo powoduje nadmierne trudności lub koszty, stosuje się odpowiednio przepis art. 128 ust. 4 powołanej ustawy o gospodarce nieruchomościami, który stanowi, że za szkody powstałe wskutek przeprowadzenia na nieruchomości tzw. inwestycji liniowej przysługuje odszkodowanie, odpowiadające wartości poniesionych szkód. Organem właściwym do ustalenia wysokości tego odszkodowania jest starosta, który wydaje w tym zakresie odrębną decyzję. Tak więc kwestia ustalenia odszkodowania nie może być przedmiotem rozstrzygnięcia w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości w celu przeprowadzenia inwestycji liniowej. Kwestia ta stanowi bowiem przedmiot odrębnego postępowania i może być rozstrzygnięta dopiero po zakończeniu inwestycji. Skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...], do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli M. i J. P. domagając się jej uchylenia. Strona skarżąca zarzuciła organowi naruszenie art. 124 ust. 1 powołanej ustawy o gospodarce nieruchomościami, polegające na tym, ze decyzja Starosty N. z dnia [...] listopada 2006 r. w pkt. 1 obejmuje budowę III Nitki Rurociągu "[...]" wraz z kablem światłowodu, natomiast plan zagospodarowania przestrzennego gminy Z. nie uwzględnia powyższego kabla. Skarżący wskazali, ze inwestor przekroczył granice terenu na które wydane zostało pozwolenie i dodatkowo zajął [...] mtr. kw. Podnieśli, ze nie sprzeciwiali się budowie inwestycji jedynie dążyli do podpisania stosownych umów oraz wypłaty adekwatnych odszkodowań. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wnosił o jej oddalenie i podtrzymał argumentacje przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia organu I instancji stanowił przepis art. 124 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r., Nr 261, poz. 2603.), który zezwala staroście na wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania z określonej nieruchomości poprzez zezwolenie na założenie i przeprowadzenie wymienionych w tym przepisie ciągów przewodów i urządzeń, a także innych niezbędnych do korzystania z nich, podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody, pod warunkiem, że uprawnienie to następuje zgodnie z planem miejscowym, w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości jest więc instytucją prawną ingerującą w prawo własności lub prawo użytkowania wieczystego. Dlatego też ustawodawca określił przesłanki mające na celu zminimalizowania dolegliwości, jaką stwarza właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu tego rodzaju ograniczenie jego praw. Do przesłanek tych zaliczyć trzeba wskazane w art. 124 ust. 3 u.g.n. rokowania, których obowiązek przeprowadzenia ciąży na wnioskodawcy przed złożeniem wniosku. Art. 124 ust. 3 powołanej ustawy nakazuje, aby wydanie zezwolenia poprzedzone zostało rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac. Oznacza to, że warunkiem wydania zezwolenia jest przeprowadzenie negocjacji z właścicielem nieruchomości. Jest poza sporem, ze były prowadzone negocjacje pomiędzy właścicielami nieruchomości i inwestorem oraz, ze strony nie doszły do porozumienia. Organ administracji publicznej ustalił, że wydanie decyzji w tym przedmiocie poprzedzone zostało udokumentowanymi rokowaniami z właścicielami nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac oraz ze inwestycja jest zgodna z planem zagospodarowania przestrzennego gminy Z. zatwierdzonym Uchwałą Rady Gminy Z. Nr [...] z dnia [...] lutego 2005 r. Należy podkreślić, że powołany art. 124 u.g.n. innych wymogów nie przewiduje. Zarzut naruszenia art. 124 ust. 1 u.n.g. polegający na tym, że decyzja Starosty N. z dnia [...] listopada 2006 r. w pkt. 1 obejmuje budowę III Nitki Rurociągu "[...]" wraz z kablem światłowodu, natomiast plan zagospodarowania przestrzennego gminy Z. nie uwzględnia powyższego kabla jest niezasadny. Jak wyjaśnił pełnomocnik uczestnika postępowania Przedsiębiorstwo [...] S.A. w P. kabel światłowodu stanowi element monitoringu rurociągu, pozwala sterować przepływem ropy i wszystkimi procesami technologicznymi związanymi z przepływem ropy. Jest przynależny do rurociągu i jest częścią infrastruktury związanej z osprzętem. Państwowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w piśmie z dnia 22 marca 2010 r. zaświadczył, ze zakończona została budowa i przystąpiono do użytkowania rurociągu ropy naftowej na terenie gminy Z. w miejscowościach S., W., S. i J. Organy należycie uzasadniły swoje stanowisko. Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło