I SA/Wa 818/12
PostanowienieWSA w Warszawie2012-05-09
Skład orzekający: Referendarz sądowy Lucyna Picho
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie z zakresu pomocy społecznej, można przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu, jeśli jej sytuacja materialna uzasadnia takie przyznanie?Ratio decidendi
Osobie fizycznej, która korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie z zakresu pomocy społecznej, można przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu, jeśli jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem adwokata bez uszczerbku dla swojego utrzymania. Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w takim przypadku nie podlega rozpoznaniu, gdyż wynika z przepisów prawa.Stan faktyczny
J. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą zasiłku celowego. Skarżący ujawnił niskie dochody (emerytura i świadczenia opiekuńcze) oraz ponosił wydatki, a także korzystał z pomocy ośrodka pomocy społecznej. Sąd rozpoznał wniosek, stwierdzając, że skarżący jest zwolniony z kosztów sądowych z mocy prawa, a jego sytuacja materialna uzasadnia przyznanie adwokata z urzędu.Rozstrzygnięcie
Przyznano J. S. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w W.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Lucyna Picho Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2012 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia przyznać J. S. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w W.
W związku z wniesioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargą, J. S. wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie z urzędu adwokata. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu skarżący ujawnił, że pozostaje sam w gospodarstwie domowym, zamieszkuje w mieszkaniu o powierzchni 50 m2. Źródłem dochodu wnioskodawcy jest emerytura w wysokości 1064 zł oraz wypłacane mu świadczenia opiekuńcze w wysokości 153 zł. Wnioskodawca ujawnił, że ponosi wydatki na opłacenie czynszu za mieszkanie w wysokości 600 zł, opłacenie energii elektrycznej w wysokości 37ł, opłacenie telefonu komórkowego w wysokości 29 zł oraz należności dla komornika sądowego tytułem alimentów w wysokości 100 zł. Z oświadczenia wynika ponadto, że skarżący nie dysponuje żadnymi oszczędnościami i prawami majątkowymi przynoszącymi pożytki, jak również nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem bądź radcą prawnym. Nadmienić należy, że z treści zaskarżonej decyzji, jak również z nadesłanych do sądu akt administracyjnych wynika, że J. S. od dłuższego czasu pozostaje pod stałą opieką ośrodka pomocy społecznej, który regularnie udziela mu pomocy finansowej w formie zasiłków celowych na zakup żywności, leków, środków higienicznych, odzieży, opłatę rachunków za energię elektryczną i gaz. Ośrodek opłaca również składkę na ubezpieczenie zdrowotne.
Rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy zauważyć należy, że stosownie do treści art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270) (dalej p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 powołanej ustawy).
Stosownie do art. 239 pkt 1 lit. a p.p.s.a., nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie organu w sprawie z zakresu pomocy społecznej. Skoro więc J. S. korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, ta część wniosku o przyznanie prawa pomocy nie podlegała rozpoznaniu.
Odnosząc się do żądania strony skarżącej o przyznanie pełnomocnika z urzędu stwierdzić należało, że skoro jak wynika z zgromadzonej w aktach sprawy dokumentacji, dochód pochodzący ze świadczeń pomocy społecznej oraz pomoc doraźna udzielana wnioskodawcy przez właściwy ośrodek pomocy społecznej jak również niewielki dochód miesięczny w wysokości zaledwie około 1000 zł jest praktycznie jedynym źródłem utrzymania J. S., przyjąć należy, że jego aktualna sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż daje podstawy do przyznania mu adwokata z urzędu. Oczywistym jest, że z ujawnionej emerytury oraz kwot wypłacanych stronie tytułem zasiłków (przy wyliczonych wydatkach) nie byłby on w stanie bez uszczerbku dla swojego utrzymania ponieść kosztów związanych z ustanowieniem w sprawie adwokata.
Mając powyższe na uwadze, w oparciu o wyżej powołane przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło