I SA/Wa 818/18
WyrokWSA w Warszawie2019-01-23
Skład orzekający: Bożena Marciniak, Magdalena Durzyńska, Elżbieta Lenart
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dochód uzyskany przez wnioskodawczynię w grudniu 2017 r. (będący premią jednorazową i wypłacony w ramach umowy o pracę na czas określony do kwietnia 2018 r.) powinien zostać uwzględniony przy weryfikacji prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko, jeśli umowa o pracę zakończyła się przed końcem okresu świadczeniowego?Ratio decidendi
Organy administracji błędnie zinterpretowały i zastosowały art. 7 ust. 3 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, doliczając dochód uzyskany przez skarżącą w grudniu 2017 r. do dochodu rodziny bez ustalenia, czy dochód ten był nadal uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego. Sąd uznał, że kluczowe jest ustalenie, czy dochód ten był faktycznie uzyskiwany w całym okresie świadczeniowym, a nie tylko w miesiącu jego uzyskania.Stan faktyczny
A. B. złożyła wniosek o świadczenie wychowawcze. Decyzją z listopada 2017 r. świadczenie zostało przyznane na dwoje dzieci. Następnie Burmistrz wszczął postępowanie w sprawie weryfikacji prawa do świadczenia na jedno z dzieci z uwagi na podjęcie przez A. B. zatrudnienia. Decyzją z lutego 2018 r. świadczenie zostało uchylone, ponieważ po doliczeniu dochodu z grudnia 2017 r. (wynagrodzenie netto wraz z premią) dochód na członka rodziny przekroczył kryterium ustawowe. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. A. B. zaskarżyła decyzję SKO, zarzucając błędne uwzględnienie dochodu z grudnia 2017 r.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Marciniak Sędziowie WSA Magdalena Durzyńska WSA Elżbieta Lenart (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] lutego 2018 r., nr [...].
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] marca
2018 r., nr [...] - po rozpoznaniu odwołania złożonego przez A. B. od decyzji Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] lutego 2018 r.,
nr [...], którą uchylono świadczenie wychowawcze na dziecko: D. B. przyznane decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2017 r.
- utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję
Decyzja powyższa wydana została w następującym stanie faktycznym
i prawnym sprawy.
W dniu [...] września 2017 r. A. B. złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na córki D. B. i W. B.
Po rozpatrzeniu tego wniosku Burmistrz Miasta [...] decyzją
nr [...] z dnia [...] listopada 2017 r. przyznał wnioskowane świadczenie wychowawcze na dziecko: D. B. na okres od [...].10.2017 r. do [...].09.2018 r. w wysokości 500,00 zł miesięcznie oraz na dziecko W. B. na okres od [...].10.2017 r. do [...].09.2018 r. w wysokości 500,00 zł miesięcznie.
Następnie zawiadomieniem z dnia [...] stycznia 2018 r. Burmistrz Miasta [...] - działając na podstawie art 61 § 1 i § 4 kpa w związku z art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2017 r. poz. 1851) - poinformował A. B. o wszczęciu postępowania w sprawie weryfikacji prawa do świadczenia wychowawczego przyznanego ww. decyzją z dnia
[...] listopada 2017 r. na córkę D. B. - w związku z przedłożeniem w dniu [...] stycznia 2018 r. umowy o pracę zawartej w ZUS w dniu [...] października 2017 r. z terminem rozpoczęcia pracy od [...] listopada 2017 r. oraz zaświadczenia o zatrudnieniu i wynagrodzeniu za grudzień 2017 r.
W wyniku tego postępowania Burmistrz Miasta [...] decyzją
nr [...] z dnia [...] lutego 2018 r. postanowił uchylić świadczenie wychowawcze na dziecko: D. B. przyznane decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2017 r.
W uzasadnieniu decyzji organ przedstawił stan faktyczny sprawy oraz powołał się na treść art. 2 pkt 11, art. 10 ust. 1, art. 27 ust. 1 i art. 28 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Wskazał, że od dnia [...] listopada 2017 r. A. B. podjęła zatrudnienie. W dniu [...] stycznia 2018 r. przedłożyła umowę o pracę oraz zaświadczenie o dochodzie netto za miesiąc następujący po miesiącu, w którym dochód została osiągnięty tj. grudzień 2017 r. w wysokości 2190,97 zł netto. Po uwzględnieniu ww. dochodu, dochód na członka rodziny wyniósł 859,61 zł i przekroczył kryterium uprawniające do pobierania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko.
Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem A. B. złożyła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] - wskazując, że organ I instancji błędnie wyliczył dochód jej rodziny.
W odwołaniu podniosła, iż Burmistrz przyjął wynagrodzenie netto 1669,05 zł oraz jednorazową nagrodę w kwocie netto 521,92 zł, którą otrzymała w grudniu 2017 r. Uważa to za niesprawiedliwe i krzywdzące, gdyż jej dochody miesięczne nie przekraczają kryterium uprawniającego do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko - na co przedłożyła szczegółowe zaświadczenie o dochodach. Wniosła o przyjęcie wynagrodzenia grudniowego bez jednorazowej nagrody indywidualnej lub wynagrodzenia za listopad 2017 r. bądź styczeń 2018 r. Podała, że gdy zostanie wypłaconej jej wynagrodzenie za luty 2018 r., to może przedłożyć stosowne zaświadczenie za ten miesiąc. Odwołująca uważa, iż niesłusznie została pozbawiona świadczenia na córkę przez to, że akurat w drugim miesiącu jej zatrudnienia otrzymała nagrodą jubileuszową, jednorazową w wysokości 521,92 zł netto. Kwota ta nie rekompensuje jej utraty kwoty 500 zł miesięcznie na córką D. B.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] marca 2018 r.,
nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] lutego 2018 r., nr [...]uznając, iż odwołanie jest nieuzasadnione.
Na wstępie podniosło, że warunki nabywania prawa do świadczenia wychowawczego oraz zasady ustalania, wypłacania i weryfikowania prawa do tego świadczenia określa ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2017 r. poz. 1851) - dalej zwana "ustawa" oraz akt wykonawczy w formie rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 lipca 2017 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o przyznanie świadczenia wychowawczego oraz zakresu informacji, jakie mają być zawarte we wniosku, zaświadczeniach i oświadczeniach o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego. (Dz. U. poz. 1465).
Następnie przywołało treść art. 2 pkt 14 oraz art. 4 ww. ustawy oraz stwierdziło, iż kwestią warunkującą przyznanie prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko w rodzinie jest dochód rodziny w przeliczeniu na osobę. Definicja ustawowa "dochodu" zawarta jest w art. 3 pkt 1 ww. ustawy o świadczeniach rodzinnych, którego treść organ przytoczył. W dalszej części uzasadnienia przytoczył także treść innych artykułów tej ustawy: art. 7 ust.1 - dotyczącego utraty dochodu, art. 2 pkt. 19
- zawierającego definicję dochodu utraconego oraz art. 2 pkt. 20 - zawierającego definicję uzyskania dochodu.
Rokiem kalendarzowym, który jest brany pod uwagę przy ustalaniu prawa do świadczenia wychowawczego na okres trwający od [...].10.2017 r. do [...].09.2018 r. jest rok 2016 (art. 18 ust. 1 ustawy)..4828.16
Burmistrz Miasta [...] decyzją nr [...] z dnia
[...] listopada 2017 r. przyznał świadczenie wychowawcze na dziecko: D. B. na okres od [...].10.2017 r. do [...].09.2018 r. w wysokości 500,00 zł miesięcznie oraz na dziecko W. B. na okres od [...].10.2017 r. do [...].09.2018 r. w wysokości 500,00 zł miesięcznie.
Przyznając to świadczenie organ miał na uwadze treść art. 5 ust. 3 ustawy i oparł się na przedłożonych przez wnioskodawczynię oraz zgromadzonych we własnym zakresie danych dotyczących sytuacji dochodowej rodziny.
Na dzień podejmowania decyzji przyznającej świadczenie wychowawcze tj. [...] listopada 2017 r. organ ustalił, że dochód na osobę w rodzinie nie przekroczył kwoty 800 zł i wobec powyższego spełnione zostały ustawowe kryteria do przyznania świadczenia wychowawczego na pierwsze i kolejne dziecko w rodzinie w wieku do ukończenia 18 roku życia.
Jak wskazuje materiał dowodowy w roku bazowym 2016 rodzina uzyskiwała dochód z tytułu posiadanego gospodarstwa rolnego o pow. [...] ha przeliczeniowego w wysokości [...] zł oraz dochód z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej przez męża odwołującej w wysokości [...] zł. Ogółem rodzina uzyskała dochód w wysokości [...] zł. - zatem miesięczny dochód rodziny wyniósł 1 247,46 zł.
Ponieważ rodzina odwołującej składa się z czterech osób: wnioskodawczyni A. B., jej męża P. B., oraz córek W. B. i D. B. - dlatego też miesięczny dochód na osobę w rodzinie wyniósł 311,865 zł.
Natomiast po roku bazowym 2016 wnioskodawczyni uzyskała następujący dochód:
1) z tytułu stypendium dla bezrobotnych w celu odbycia stażu w wysokości 6 017,70 zł (decyzja Powiatowego Urzędu Pracy w [...] z dnia [...].08.2017 r., raport PUP [...]) - pobierane od dnia [...].08.2017 r. do dnia [...].10.2017 r. - jednak z uwagi, iż dochód ten nie jest uzyskiwany na dzień ustalania prawa do świadczenia wychowawczego podlega on uwzględnieniu jako dochód utracony (art. 7 ust. 1 w zw. art. 2 pkt 19 lit b ustawy),
2) na podstawie umowy o pracę na czas określony z dnia [...].10.2017 r. A. B. nawiązała stosunek pracy z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych w [...] od dnia [...].11.2017 r. do dnia [...].04.2018 r. Pierwsza wypłata nastąpiła w miesiącu grudniu 2017 r. i wyniosła 2 190,97 zł (netto)
Następnie organ II instancji przywołał treść art. 7 ust. 3 powołanej ustawy, zgodnie z którym w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego po roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, dochód ich ustala się na podstawie dochodu członka rodziny lub dochodu dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, powiększonego o kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego.
W związku z powyższym uznał, że w rozpoznawanej sprawie należało dokonać ponownego przeliczenia dochodu rodziny z roku bazowego 2016 z uwzględnieniem dochodu uzyskanego przez odwołującą w miesiącu grudniu 2017 r.
Uwzględniając, iż dochód miesięczny rodziny z roku bazowego wyniósł kwotę
1 247,46 zł (tj. [...] zł : 12 miesięcy) - to po dodaniu do niego dochodu uzyskanego przez odwołującą w miesiącu grudniu 2017 r. (tj. [...] zł) - dochód miesięczny rodziny wyniósł [...] zł, czyli 859,61 zł na osobę.
Zgodnie z art. 18 ust. 6 ustawy w przypadku, gdy uzyskanie dochodu powoduje utratę prawa do świadczenia wychowawczego, świadczenie nie przysługuje od miesiąca następującego po pierwszym miesiącu od miesiąca, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu.
Ponieważ dochód na osobę w rodzinie za miesiąc grudzień 2017 r. przekroczył kwotę ustawowego kryterium dochodowego o kwotę 59,61 zł - to tym samym odwołująca utraciła uprawnienia do pobierania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko.
Podsumowując Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] stwierdziło, że po ponownej weryfikacji dochodu rodziny odwołującej uznać należy, iż z uwagi na to, że dochód miesięczny na osobę w rodzinie przekracza ustawowe kryterium dochodowe określone w art. 5 ust. 3 ustawy, to zasadne było uchylenie decyzji przyznającej to świadczenie. Ustawodawca w tym zakresie nie przewiduje żadnych odstępstw, nawet w przypadku pogorszenia się sytuacji rodziny. Zatem organ I instancji - podejmując zaskarżoną decyzję - dokonał właściwych ustaleń faktycznych i prawnych, które miały istotny wpływ na prawo do ustalonych świadczeń. W tej sytuacji organ II instancji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła A. B..
Zaskarżonej decyzji zarzuciła:
1) Naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 KPA oraz art. 138 § 1 pkt 1 KPA, poprzez
- błędne ustalenie, iż dochód z pracy skarżącej za grudzień 2017 r. jest dochodem uzyskiwanym w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego,
- brak ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy przejawiające się na przytoczeniu treści przepisów prawa oraz argumentacji organu I instancji;
2) Naruszenie prawa materialnego mającego wpływ na rozstrzygnięcie sprawy w postaci art. 7 ust. 3 w zw. z art. 2 pkt 1 i 2 a także w zw. z art. 5 ust. 3 ustawy z dnia
11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, poprzez błędną wykładnię, a następnie błędne zastosowanie i przyjęcie, że dochód z pracy skarżącej za grudzień 2017 r. jest dochodem uzyskiwanym w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego w sytuacji, gdy dochód ten:
- po pierwsze, miał charakter jednorazowy i wyjątkowy (uzyskanie świątecznej premii) i nie będzie uzyskiwany nadal w okresie pobierania świadczenia,
- po drugie, nie będzie uzyskiwany przez skarżącą przez cały okres świadczenia wychowawczego, tj. do września 2018 r. lecz jedynie do końca kwietnia roku bieżącego z uwagi na zakończenie stosunku pracy, co skutkowało wadliwym obliczeniem kryterium dochodowego skarżącej i jej rodziny;
3) Naruszenie prawa materialnego mającego wpływ na rozstrzygnięcie sprawy w postaci art. 7 ust. 1 w zw. z art. 2 ust. 19 pkt c) ww. ustawy poprzez ich niewłaściwe niezastosowanie i przyjęcie, iż dochód uzyskiwany przez skarżącą ze stosunku pracy w okresie [...] listopada 2017 r. – [...] kwietnia 2018 r. nie będzie dochodem utraconym wobec jego ustania w okresie, na jaki ustalono prawo do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko, które to naruszenie skutkowało wadliwym obliczeniem kryterium dochodowego skarżącej i jej rodziny;
4) Naruszenie prawa materialnego mającego wpływ na rozstrzygnięcie sprawy w postaci art. 18 ust. 6 ww. ustawy poprzez niewłaściwe zastosowanie przepisu i wydanie decyzji uchylającej decyzję przyznające świadczenie wychowawcze na pierwsze dziecko.
Zarzucając powyższe wniosła o:
- uchylenie zaskarżonej decyzji organu II instancji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji,
- wstrzymanie przez organ II instancji, a w przypadku braku uwzględnienia tego wniosku, wstrzymane przez WSA wykonania decyzji organu I i II instancji,
- orzeczenie, iż decyzje organów I i II instancji w zakresie zaskarżenia nie podlegają wykonaniu,
- zobowiązanie Burmistrza Miasta [...] do wydania decyzji przyznającej skarżącej świadczenie wychowawcze na dziecko D. B. na okres od
[...] października 2017 r. do [...] września 2018 r. w wysokości 500 zł. miesięcznie,
- zasądzenie od organu II instancji na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
W obszernym uzasadnieniu skargi szczegółowo przedstawiło stan faktyczny sprawy oraz swoją argumentację.
Odniosło się też do zarzutów zawartych w treści skargi, a w szczególności do głównego zarzutu skargi, dotyczącego uzyskania dochodu przez skarżącą z tytułu zatrudnienia powiększonego o kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, tj. za miesiąc grudzień 2017 r. Wskazało, że nie sposób przyznać racji skarżącej, gdyż zgodnie z art. 7 ust. 3 ustawy, w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny po roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, dochód ustała się na podstawie dochodu członka rodziny, powiększonego o kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego.
Skarżąca podniosła, iż dochód za miesiąc grudzień 2017 r. miał charakter jednorazowy i wyjątkowy. Dochód w tej wysokości nie będzie uzyskiwany w okresie pobierania świadczenia oraz nie będzie on uzyskiwany przez nią przez cały okres świadczenia wychowawczego tj. do września 2018 r., lecz tylko do końca kwietnia 2018 r. - z uwagi na zakończenie stosunku pracy.
Kolegium wyjaśniło, że w sytuacji skarżącej rokiem bazowym jest rok 2016, a miesięczny dochód rodziny wyniósł 1 247,46 zł. Skarżąca uzyskała dochód z tytułu zatrudnienia w ZUS w [...] od dnia [...].11.2017 r. i w miesiącu grudniu 2017 r. uzyskała dochód w wysokości 2 190,97 zł (netto). Dochód miesięczny rodziny wyniósł
[...] zł, czyli 859,61 na osobę w rodzinie. Z przedłożonego zaświadczenia ZUS w [...] z dnia [...].01.2018 r. wynika, iż wynagrodzenie wypłacone w miesiącu grudniu 2017 r. wyniosło 2 190,97 zł (netto); składniki wynagrodzenia (netto): - 1 669,05 zł
- wynagrodzenie zasadnicze, - 382,87 zł - nagroda indywidualna, - 139,05 zł - nagroda za IV kwartał 2017 r.
Dodało, że w przedmiotowej sprawie nie dopuściło się również do naruszenia
art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 Kpa oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kpa - bowiem postępowanie w przedmiotowej sprawie przeprowadziło wnikliwie, ponownie rozpatrując sprawę oraz uwzględniając zgromadzony materiał dowodowy, a także wskazało dowody, na których się oparło oraz wyjaśniło podstawę prawną i przytoczyło przepisy prawa. Podniosło również, iż postanowieniem z dnia 26 kwietnia 2018 r. odmówiło wstrzymania wykonania decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2016 r. poz. 1066 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Przy czym, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302), dalej jako "p.p.s.a." ,Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów stwierdzić należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zarówno zaskarżona decyzja jak i poprzedzające ją orzeczenie, naruszają prawo.
Przedmiotem oceny Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2018 r. utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] lutego 2018 r., którą uchylono świadczenie wychowawcze na dziecko: D. B. przyznane decyzją z dnia [...] listopada 2017 r.
Materialnoprawną podstawą decyzji organów obu instancji były przepisy ustawy z 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci (Dz. U. 2016.r, poz.195), dalej jako "ustawa".
Zgodnie z art. 5 ust. 3 tej ustawy świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800,00 zł.
W niniejszej sprawie rokiem kalendarzowym, który jest brany pod uwagę przy ustalaniu prawa do świadczenia wychowawczego na okres trwający od [...].10.2017 r. do [...].09.2018 r. jest rok 2016 (art. 18 ust. 1 ustawy).
Dochód utracony został zdefiniowany art. 2 pkt 19 ustawy, zaś dochód uzyskany w art. 2 pkt 20 ustawy. Wprowadzenie do ustawy pojęć dochodu utraconego i uzyskanego - podobnie jak w ustawie o świadczeniach rodzinnych - służy urealnieniu dochodu rodziny w dacie przyznawania świadczeń. Ustawodawca bowiem, przy ustalaniu kryterium dochodowego, jako bazę traktuje rok poprzedzający rok świadczeniowy (art. 2 pkt 2 ustawy) – w tym przypadku jest to rok 2016. Z uwagi jednak na możliwą dynamikę sytuacji dochodowej w rodzinach niezbędne jest ustalenie, czy na dzień orzekania przez organy nie doszło do takich istotnych zmian, które nakazują zastosowanie instytucji dochodu utraconego i uzyskanego. Celem szeregu unormowań zawartych w ustawie o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, zwłaszcza w art. 7, jest ustalenie dochodu osoby ubiegającej się o pomoc państwa oraz jej rodziny - wprawdzie w oparciu o dane z roku kalendarzowego poprzedzającego okres, na jaki ustalane jest prawo - jednakże w sposób jak najbardziej odzwierciedlający aktualny poziom dochodu takiej osoby oraz członków jej rodziny. Co istotne, uwzględnienie dochodu utraconego, jak i uzyskanego, sposób ich obliczania muszą zostać ustalone w sposób przewidziany w ustawie.
W niniejszej sprawie zarówno organ pierwszej jak i drugiej instancji, ustalając dochód rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest świadczenie, słusznie uznały, że rokiem bazowym jest rok 2016.
Stwierdziły, iż w roku bazowym 2016 rodzina uzyskiwała dochód z tytułu posiadanego gospodarstwa rolnego o pow. [....] ha przeliczeniowego w wysokości [...] zł oraz dochód z tytułu prowadzonej przez męża skarżącej działalności gospodarczej w wysokości [...] zł. Ogółem rodzina uzyskała dochód w wysokości [...] zł.
- zatem miesięczny dochód rodziny wyniósł 1 247,46 zł.
Jednocześnie wzięły pod uwagę także treść art. 7 ust. 3 ustawy, który stanowi, że w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego po roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, dochód ich ustala się na podstawie dochodu członka rodziny lub dochodu dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, powiększonego o kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego.
W związku z zatrudnieniem skarżącej w ZUS w [...] od dnia [...].11.2017 r. - do dochodu rodziny doliczyły dochód uzyskany przez nią w miesiącu grudniu 2017 r. w wysokości 2 190,97 zł (netto).
Zatem łącznie dochód miesięczny rodziny wyniósł [...] zł, czyli 859,61 na osobę w rodzinie i przekroczył kryterium dochodowe dla przyznania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko wynoszące 800 zł na osobę.
Jednakże Sąd uznał, że w niniejszej sprawie doszło do naruszenia ww. przepisu - bowiem organy pominęły końcowe sformułowanie tego przepisu, a mianowicie wskazanie, iż dochód uzyskany ma być uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego. Organy pominęły ten fragment przepisu, czym dopuściły się naruszenia tego przepisu w stopniu mającym wpływ na sposób rozstrzygnięcia sprawy.
Zawarte w omawianym przepisie zastrzeżenie, zgodnie z którym dochód uzyskany po roku poprzedzającym okres świadczeniowy dolicza się do dochodu członka rodziny pod warunkiem, że jest on uzyskiwany w dniu ustalania prawa do zasiłku, zakłada doliczenie do dochodu wyłącznie dochodu nadal uzyskiwanego.
Tymczasem organy w ogóle nie zajmowały się tą kwestią i nie ustaliły, czy skarżąca uzyskiwała dochód z ww. umowy o pracę w okresie, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego tj. do 30 września 2018 r.
Jest to o tyle istotne, iż skarżąca podnosiła, że miała zawartą umowę na czas określony i pracowała od [...] listopada 2017 r. do [...] kwietnia 2018 r.
Biorąc powyższe pod uwagę uznać należy, że przy wydawaniu zarówno zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] jak i poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Miasta [...] doszło do naruszenia przepisów ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci tj. art. 7 ust. 3.
Ponownie rozpoznając sprawę organy orzekające w sprawie wezmą pod uwagę powyższe stanowisko Sądu i wyjaśnią w sposób nie budzący żadnych wątpliwości, czy dochód uzyskany przez A. B. był uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego, a następnie w sposób prawidłowy ustalą wysokość miesięcznego dochodu na członka rodziny skarżącej.
Po dokonaniu tych ustaleń organy ponowie rozpatrzą sprawę i wydadzą odpowiednie decyzję, które uzasadnią zgodnie z art. 107 k.p.a.
Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło