I SA/Wa 818/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Małgorzata Boniecka - Płaczkowska Sędziowie: sędzia WSA Dariusz Pirogowicz sędzia WSA Jolanta Dargas (spr.) po rozpoznaniu w dniu 22 października 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi W. Ł. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2019 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny: Decyzją Prezydenta [...] z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] orzeczono o odmowie umorzenia nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych stwierdzonych decyzjami z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] i nr [...] w łącznej wysokości 8 768 zł wraz z ustawowymi odsetkami. Ww. decyzja Prezydenta [...] została doręczona W. L. w dniu 21 czerwca 2018 r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji. Pismem z dnia 6 lipca 2018 r. W. L. złożył odwołanie od ww. decyzji, a następnie pismem z dnia 31 lipca 2018 r., sprecyzowanym pismem z dnia 3 października 2018 r. złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia ww. odwołania. Rozpatrując odwołanie Kolegium wskazało, że pierwszy etap postępowania odwoławczego przed organem II instancji, to etap badania formalnego. Czynności podejmowane w ramach tego postępowania zmierzają do ustalenia zaistnienia przesłanek dopuszczalności odwołania oraz zachowania ustawowo wskazanego terminu do jego wniesienia. Zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Natomiast w myśl art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Kolegium wskazało, że w niniejszej sprawie zaskarżona decyzja została doręczona skarżącemu w dniu 21 czerwca 2018r., zatem termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 5 lipca 2018r. (czwartek). Zatem wniesienie odwołania w dniu 6 lipca 2018 r. należy uznać jako dokonane z uchybieniem ustawowego terminu. Reasumując, Kolegium stwierdziło, że skoro skarżący uchybił terminowi do wniesienia odwołania, a w sprawie nie przywrócono terminu do wniesienia odwołania, to organ odwoławczy władny jest do wydania rozstrzygnięcia w trybie art. 134 k.p.a. Nawet nieznaczne uchybienie terminowi do dokonania danej czynności procesowej, obliguje organ do wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia środka zaskarżenia. Zaś organ I instancji w treści swojej decyzji prawidłowo pouczył stronę o sposobie i terminie wniesienia środka zaskarżenia. Skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł W. L. podnosząc, że istotnie, przekroczył zaledwie o 1 dzień, ustawowo przewidziany termin 14 dni do wniesienia odwołania. W czasie dwóch tygodni przewidzianych ustawowo do wniesienia odwołania nastąpiło spiętrzenie się różnych, niezależnych od niego spraw rodzinnych, atak padaczki, który na pewien czas wyłączył go z normalnego funkcjonowania, a, także złe samopoczucie żony będącej wówczas w zaawansowanej ciąży. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018r. poz. 1302 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Rozpoznając sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów Sąd uznał skargę za niezasadną. Sprawa niniejsza została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ww. ustawy. Zgodnie z art. 134 k.p.a., organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Artykuł 129 § 2 k.p.a. wskazuje, iż odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Regulacja ustanowiona w art. 134 k.p.a. wyznacza zakres postępowania organu odwoławczego określanego mianem wstępnego, rozpoczynającego działania organu wyższego stopnia badania zaistnienia formalnych przesłanek dopuszczalności środka zaskarżenia. Na tym etapie postępowania organ odwoławczy jest obowiązany ocenić, czy dany środek zaskarżenia jest dopuszczalny i czy został wniesiony w terminie. Jeżeli czynności postępowania wstępnego ujawnią brak wystąpienia formalnych przesłanek odwołania to obowiązkiem organu jest wydanie postanowienia kończącego ostatecznie postępowanie w sprawie. Akt ten nie tylko kończy zatem etap postępowania wstępnego, lecz jednocześnie całe postępowanie dwuinstancyjne. Dopiero pozytywny rezultat wskazanych czynności rodzi automatycznie prawo i jednocześnie obowiązek organu odwoławczego zbadania sprawy i jej rozstrzygnięcia. Oznacza to, że jedynie po ustaleniu przez organ wyższego stopnia, że środek zaskarżenia został skutecznie wniesiony, może on badać kwestie materialnoprawne sprawy. Tylko przywrócenie terminu do wniesienia odwołania może uzasadniać merytoryczne rozpatrzenie odwołania wniesionego po upływie ustawowego terminu. W razie przekroczenia terminu, organ nie bada odwołania pod kątem merytorycznym, lecz na podstawie art. 134 k.p.a. stwierdza uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Stwierdzenie uchybienia terminu nie jest zależne od swobodnego uznania organu, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej. Na organie odwoławczym ciąży obowiązek wydania postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania w każdym przypadku, gdy takie uchybienie miało miejsce. Rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu stanowiłoby rażące naruszenie prawa i godziło w jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego - zasadę trwałości ostatecznych rozstrzygnięć. Uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu. Uchybienie terminu nie podlega żadnym ocenom, ani stopniowaniu skali tego naruszenia. Nawet nieznaczne przekroczenie obowiązującego terminu stanowi jego uchybienie i obliguje organ odwoławczy do wydania postanowienia w tym zakresie. W związku z powyższym, Kolegium było zobowiązane stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] czerwca 2018 r. Jak wynika bowiem z akt sprawy odwołanie od tej decyzji złożone zostało z uchybieniem terminu ustawowego. Termin do jego złożenia upływał w dniu 5 lipca 2018 r. , a odwołanie zostało wniesione w dniu 6 lipca 2018 r. Dodać należy, że postanowieniem z dnia [...] stycznia 2019 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Uznać zatem należy, że Kolegium prawidłowo zinterpretowało i zastosowało przywołane powyżej regulacje prawne orzekając o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Argumenty podnoszone w skardze nie mogą w tej sytuacji odnieść zamierzonego skutku. Jak wskazano bowiem wyżej, bez znaczenia jest, że przekroczono termin do wniesienia odwołania tylko o jeden dzień, a ponadto skarżącemu odmówiono przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 w zw. z art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.