I SA/Wa 82/18
PostanowienieWSA w Warszawie2018-04-03
Skład orzekający: Starszy referendarz sądowy - Justyna Wtulich – Gruszczyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawcy, który wykazał trudną sytuację materialną spowodowaną zajęciem konta bankowego przez komornika i ponoszeniem wysokich kosztów utrzymania oraz alimentów, należy się prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym ustanowienie radcy prawnego?Ratio decidendi
Wnioskodawcy przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego, ponieważ jego sytuacja materialna, wynikająca z zajęcia konta bankowego przez komornika i konieczności ponoszenia wysokich wydatków stałych oraz alimentów, uniemożliwia mu samodzielne pokrycie kosztów profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku dla własnego utrzymania. Postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych umorzono, uznając je za zbędne ze względu na ustawowe zwolnienie strony w sprawach z zakresu pomocy społecznej.Stan faktyczny
Wnioskodawca R. K. złożył do WSA w Warszawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata i radcy prawnego. Wnioskodawca przedstawił swoją trudną sytuację materialną, wskazując na zajęcie konta bankowego przez komornika, wysokie koszty utrzymania i alimentów, a także zaległości komornicze. Sąd wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia dokumentacji, a następnie, po analizie przedstawionych dowodów, wydał postanowienie w przedmiocie wniosku.Rozstrzygnięcie
Przyznano R. K. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego oraz umorzono postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy - Justyna Wtulich – Gruszczyńska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 3 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi R. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zwrotu z tytułu wypłaconych świadczeń alimentacyjnych postanawia I. przyznać R. K. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego, II. umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wnioskodawca wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata i radcy prawnego.
Z nadesłanego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że wnioskodawca posiada [...]-letniego syna. Źródłem utrzymania wnioskodawcy jest dochód uzyskiwany z tytułu umowy o pracę w wysokości ok. [...] zł netto miesięcznie. Wnioskodawca zaznaczył, że z uwagi na zajęcie konta bankowego przez komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] do dyspozycji pozostaje mu kwota w wysokości [...] zł. Z kwoty tej wnioskodawca przeznacza na wydatki stałe (czynsz, wyżywienie i opłaty) kwotę około [...] zł plus alimenty stałe w wysokości [...] zł. Wnioskodawca oświadczył, że nie posiada domu, mieszkania, nieruchomości rolnej i innej nieruchomości, oszczędności zgromadzonych na rachunkach bankowych, papierów wartościowych i innych praw majątkowych, przedmiotów wartościowych o wartości powyżej 5.000 zł. Wskazał, że łącznie zaległości komornicze wynoszą [...] zł.
Z decyzji Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] października 2017 r., nr [...] wynika, że wnioskodawca prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe i utrzymuje się z dochodu uzyskiwanego z tytułu umowy o pracę
w wysokości [...] zł brutto miesięcznie. Wynagrodzenie wnioskodawcy podlega zajęciu komorniczemu, a rachunek bankowy został zablokowany ponad kwotę [...] zł. Wnioskodawca posiada także inne niż alimentacyjne zaległości komornicze na kwotę [...] zł.
Zarządzeniem z dnia 1 lutego 2018 r. wezwano wnioskodawcę do złożenia w terminie 7 dni, od daty doręczenia wezwania dokumentów potwierdzających wysokość uzyskiwanego wynagrodzenia i ponoszonych wydatków.
W dniu [...] lutego 2018 r. (data stempla biura podawczego) do Sądu wpłynął wniosek wnioskodawcy o przedłużenie terminu do złożenia dokumentów.
Pismem z dnia 5 marca 2018 r. poinformowano wnioskodawcę, że termin do złożenia dokumentów został przedłużony o 7 dni, licząc od dnia doręczenia wnioskodawcy pisma.
W dniu [...] marca 2018 r. (data stempla biura podawczego) do Sądu wpłynęło pismo w którym wnioskodawca podał wysokość swojego zadłużenia na dzień [...] marca 2018 r.,tj. kwotę [...] zł oraz kwotę [...] zł. Zaznaczył, że względu na zajęcie komornicze rachunku bankowego z konta może wypłacić tylko kwotę [...] zł. Poinformował, że prowadzone jest przeciwko niemu postępowanie komornicze z tytułu alimentów bieżących i zaległych. Oświadczył, że lokat dewizowych nie posiada. Wnioskodawca dołączył zawiadomienie o wszczęciu przeciwko niemu egzekucji przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] z dnia [...] lipca 2017 r. gdzie należność główna wynosi [...] zł, odpowiedź na wniosek w związku ze skargą na czynności komornika dotyczącą zajęcia rachunku bankowego, pismo z dnia [...] grudnia 2017 r. zawiadamiające o złożeniu wniosku o wszczęciu egzekucji alimentów bieżących od czerwca 2011 r. po [...] zł, gdyż egzekucja była bezskuteczna i MOPS w [...] przyznał wierzycielce od [...] września 2011 r. alimenty po [...] zł miesięcznie i stąd powstała zaległość w kwocie [...] zł, zawiadomienie o wszczęciu egzekucji przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] gdzie należność główna wynosi [...] zł oraz postanowienie o przekazaniu sprawy Komornikowi Sądowemu przy Sądzie Rejonowym w [...].
W tym stanie sprawy stwierdzono, co następuje:
Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 t.j.) zwanej dalej "P.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku.
Zgodnie z art. 245 § 1 - 3 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2).
Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy stwierdzono, że wnioskodawca znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Uznano, że z kwoty [...] zł pozostałej wnioskodawcy do dyspozycji po zajęciu komorniczym przy ponoszonych wydatkach stałych nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku we własnym utrzymaniu koniecznym. Z tego względu, przyznano wnioskodawcy prawo pomocy poprzez ustanowienie pełnomocnika z urzędu.
Ze względu na fakt, iż wnioskodawca wniósł o ustanowienie radcy prawnego lub ustanowienie adwokata dokonano wyboru i ustanowiono w niniejszej sprawie radcę prawnego. Wyjaśnić należy, że dla zapewnienia stronie należytej reprezentacji przed sądem administracyjnym wystarczające jest ustanowienie jednego pełnomocnika. Zgodnie bowiem z treścią art. 205 § 2 P.p.s.a. niezbędne koszty postępowania strony reprezentowanej przez zawodowego pełnomocnika obejmują wynagrodzenie i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego.
Jednocześnie ze względu na ustawowe zwolnienie wnioskodawcy, na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a., od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych zbędne stało się rozpoznawanie wniosku w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Stosownie do treści art. 239 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej (a taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie) nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Zgodnie z art. 249 a P.p.s.a. jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Z tego względu, umorzono postępowanie w zakresie wniosku wnioskodawcy o zwolnienie od kosztów sądowych.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 249 a
w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło