I SA/Wa 823/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Sędzia NSA Anna Łukaszewska-Macioch Asesor WSA Tomasz Wykowski (spr.) Protokolant Monika Chorzewska - Korczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 września 2007 r. sprawy ze skargi G. na decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Budownictwa na rzecz G. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I SA/Wa 823/07 U Z A S A D N I E N I E Zaskarżoną decyzją Ministra Budownictwa z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] Minister Budownictwa utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...], uchylającą ostateczną decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2004 r. nr [...] i umarzającą postępowanie w sprawie zezwolenia G. na niezwłoczne zajęcie niezabudowanej nieruchomości położonej w Ł., gmina J., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha oraz zobowiązaniu dotychczasowego właściciela w/w nieruchomości G. B. do niezwłocznego wydania przedmiotowej nieruchomości i o nadaniu tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Uzasadniając zaskarżoną decyzję, Minister Budownictwa wskazał, co następuje. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...] Wojewoda [...] udzielił G. zezwolenia na niezwłoczne zajęcie działki nr [...]. Decyzję tę Minister Infrastruktury utrzymał w mocy decyzją z dnia [...] lipca 2004 r. nr [...]. Pismem z dnia 14 października 2005 r. G. B. zwróciła się do Ministra Infrastruktury o wznowienie w trybie art.145§1 pkt 8 k.p.a. postępowania zakończonego decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2004 r. orzekającą o utrzymaniu w mocy decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2004 r. Jako przesłankę wznowienia postępowania strona wskazała wydanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w dniu 20 maja 2005 r., sygn. akt I SA/Wa 2008/04, postanowienia o odrzuceniu skargi G. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] listopada 2004 r. nr [...], uchylającą decyzję wywłaszczeniową Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2004 r. i umarzającą postępowanie przed organem pierwszej instancji. W kolejnym piśmie z dnia 20 marca 2006 r. G. B. wskazała na oddalenie przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 20 grudnia 2005 r. skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie uchylającego decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] sierpnia 1998 r. wraz z poprzedzającą ją decyzją Burmistrza Miasta i Gminy J. z dnia [...] grudnia 1997 r. ustalającą warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na modernizacji drogi Nr [...] W. – K. na odcinku obwodowej J. długości [...] km od KM: [...] do KM: [...]. Postanowieniem z dnia [...] września 2006 r. nr [...] Minister Budownictwa wznowił postępowanie w sprawie. Decyzją z dnia [...] listopada 2006 r. Minister Budownictwa uchylił ostateczną decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2004 r. i umorzył postępowanie o zezwolenie G. na niezwłoczne zajęcie niezabudowanej nieruchomości położonej w Ł., gmina J., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha oraz zobowiązaniu dotychczasowego właściciela w/w nieruchomości G. B. do niezwłocznego wydania przedmiotowej nieruchomości. Rozpatrzywszy wniosek G. o ponowne rozpatrzenie sprawy, Minister Budownictwa utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] listopada 2006 r., wskazując, iż zgodnie z art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które następnie zostało uchylone lub zmienione. W toku prowadzonego postępowania wznowieniowego ustalono, iż wyrokiem z dnia 20 grudnia 2005 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie uchylającego decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] sierpnia 1998 r. wraz z poprzedzającą ją decyzją Burmistrza Miasta i Gminy J. z dnia [...] grudnia 1997 r. ustalającą warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na modernizacji drogi Nr [...] W. – K. na odcinku obwodowej J. długości [...] od [...] do [...]. Oznacza to, iż w obiegu prawnym nie funkcjonuje obecnie decyzja o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, zgodnie z którą działka położona w miejscowości Ł., oznaczona nr [...] byłaby przeznaczona pod inwestycję celu publicznego polegającą na modernizacji drogi [...]nr [...] W. – K. na odcinku obwodnicy J. W myśl art. 17 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych po wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego wojewoda, na wniosek Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, udziela w uzasadnionych przypadkach, w drodze decyzji, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości przeznaczonej na pasy drogowe. Podstawowym zatem warunkiem udzielania zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości jest przesłanka polegająca na konieczności uprzedniego wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego. Przesłanka ta aktualna jest jedynie w sytuacji, kiedy postępowanie wywłaszczeniowe jest prowadzone. W niniejszej sprawie decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...] listopada 2004 r. postępowanie w sprawie wywłaszczenia nieruchomości zostało umorzone. Skoro aktualnie nie jest prowadzone postępowanie wywłaszczeniowe celem zyskania przez Skarb Państwa prawa własności do spornej nieruchomości, to wydanie zezwolenia na niezwłoczne jej zajęcie na podstawie art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. stało się bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. Skargę na decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] marca 2007 r. wniósł G. Organ podniósł, iż decyzja w sprawie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości wydana została po wydaniu decyzji o wywłaszczeniu spornej nieruchomości, a zatem jest prawidłowa. Decyzja ta została ponadto zrealizowana w całości. Postępowanie o wywłaszczenie, po uchyleniu decyzji o wywłaszczeniu, nie zostało dotąd zakończone wydaniem formalnego postanowienia o jego umorzeniu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Sąd rozpoznał skargę na decyzję Ministra Budownictwa na tej podstawie, iż sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolowanie działalności administracji publicznej pod kątem jej zgodności z prawem (art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. z dnia 20 września 2002 r., Nr 153, poz. 1269). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 – zwanej dalej "p.p.s.a."). Zaskarżoną decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] marca 2007 r. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia [...] listopada 2006 r. wydano z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Obie decyzje wydano na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., z którego wynika, iż organ, który wznowił postępowanie administracyjne w sprawie zakończonej decyzją ostateczną, po przeprowadzeniu postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy, wydaje decyzję, w której uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. W niniejszej sprawie wznowiono zwyczajne postępowanie administracyjne zakończone ostateczną decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2004 r., utrzymującą w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2004 r., zezwalającą G. na niezwłoczne zajęcie spornej nieruchomości. Trafnie przyjął organ, iż zaszła podstawa do uchylenia decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2004 r., wymieniona w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. Podstawą tą jest uchylenie przez Ministra Infrastruktury decyzją z dnia [...] listopada 2004 r. decyzji wywłaszczeniowej Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2004 r. i umorzenie postępowania przed organem pierwszej instancji. W następstwie zapadnięcia powyższego orzeczenia, umarzającego postępowanie wywłaszczeniowe, przed organem administracji nie toczy się postępowanie wywłaszczeniowe dotyczące spornej nieruchomości. Zawisłość takiego postępowania była natomiast - w dacie orzekania o niezwłocznym zajęciu nieruchomości przez Wojewodę [...] i Ministra Infrastruktury - warunkiem koniecznym do zastosowania art. 17 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. O ile zatem stanowisko, jakie po przeprowadzeniu postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy, zajął Minister Budownictwa (bezprzedmiotowość postępowania w przedmiocie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości), uznać należy za prawidłowe, o tyle orzeczenie zapadłe w postępowaniu nadzwyczajnym, ograniczające się do uchylenia ostatecznej decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2004 r. i umorzenia postępowania w sprawie udzielenia zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości jest wadliwe. Prawidłowo stosując art. 151 § 2 k.p.a., organ orzekający w postępowaniu nadzwyczajnym obowiązany był jedną decyzją: orzec o uchyleniu decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2004 r., tj. decyzji odwoławczej wydanej w postępowaniu w przedmiocie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, utrzymującej w mocy pierwszoinstancyjną decyzję Wojewody [...], rozpatrzyć odwołanie od decyzji Wojewody [...], uchylić tę decyzję w ramach rozpatrzenia odwołania oraz umorzyć postępowanie pierwszej instancji. W przeciwieństwie do powyższego rozstrzygnięcia wydane przez Ministra Budownictwa nie odnoszą się w jakikolwiek sposób do decyzji organu I instancji, tj. decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2004 r., zapadłej w przedmiocie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości. Jednoczesne umorzenie postępowania w przedmiocie udzielenia zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości oraz pozostawienie w mocy wydanej w tym przedmiocie decyzji organu I instancji uznać należy za oczywiście niedopuszczalne. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. c, art. 152 oraz art. 200 p.p.s.a.