I SA/Wa 825/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska Sędziowie: WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.) Protokolant referent stażysta Małgorzata Sieczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi J. N. na postanowienie Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki oddala skargę. Postanowieniem z dnia [..] grudnia 2013 r., nr [...] Minister Skarbu Państwa po rozpatrzeniu za zażalenia J. N. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2013 r., nr [...] – utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną sprawy. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] listopada 2013 r., nr [...] uznał, że J. N. i K. K. spełniają wymogi określone w art. 2, art. 3 i art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418 ze zm.) oraz wezwał wyżej wymienionych do wskazania jednej z wybranych form realizacji prawa do rekompensaty, wskazania numeru rachunku bankowego w przypadku wyboru świadczenia pieniężnego realizowanego w formie przelewu oraz przedłożenia operatu szacunkowego zawierającego wartość pozostawionej przez J. N. nieruchomości położonej w miejscowości [...], powiat [...], województwo [...]. Postanowienie z dnia [...] listopada 2013 r. zostało wydane na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. i zawierało pouczenie o jego niezaskarżalności w drodze zażalenia z zaznaczeniem o możliwości jego kwestionowania wraz z odwołaniem od decyzji. Pismem z dnia [..] listopada 2013 r., pomimo powyższego pouczenia, J. N. wniósł "odwołanie" od postanowienia Wojewody [..] z dnia [...] listopada 2013 r. Skarżący wniósł o jego sprostowanie, z uwagi na występujący błąd obliczeniowy w powierzchni nieruchomości bowiem organ określił, że w skład nieruchomości pozostawionej wchodziła nieruchomość gruntowa o pow. [..] ha, a nie jak wynika to z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy [..] ha, oraz o przyjęcie określonego podziału przedmiotowej nieruchomości pomiędzy spadkobiercami. Jednocześnie, J. N. wskazał na błąd w ww. postanowieniu w nazwisku właściciela pozostawionej nieruchomości. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2013 r., nr [...] Wojewoda [...] sprostował oczywistą omyłkę w postanowieniu z dnia [...] listopada 2013 r. w ten sposób, że w miejsce zwrotu "[...]" ([...]) wpisał zwrot "[...]", zaś w pozostałej części postanowienie pozostawił bez zmian. Pismem z dnia [..] listopada 2011 r. J. N. wniósł odwołanie od postanowienia Wojewody z dnia [...] listopada 2013 r., w którym ponownie wskazał na zarzuty podniesione w poprzednim odwołaniu z dnia [...] listopada 2013 r., a dotyczące postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2013 r. Odwołanie z dnia [...] listopada 2013 r., jako literalnie odnoszące się do postanowienia Wojewody z dnia [...] listopada 2013 r. i złożone w terminie wynikającym z pouczenia zawartego w tym postanowieniu, organ potraktował jako dopuszczalny środek zaskarżenia, tj. zażalenie. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...] Minister Skarbu Państwa utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2013 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Minister wyjaśnił, że zgodnie z art. 113 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. W przedmiotowej sprawie niesporne jest, że postanowienie Wojewody z dnia [...] listopada 2013 r. dotyczyło wskazania, że J. N. i K. K. spełniają ustawowe wymogi do potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez J. N. nieruchomości położonej w miejscowości [...], powiat [...], województwo [...], a nie przez J. O. W konsekwencji, w ocenie Ministra, Wojewoda słusznie dokonał sprostowania oczywistej omyłki, poprzez wydanie postanowienia w dniu [...] listopada 2013 r. w oparciu o ww. przepis art. 113 § 1 k.p.a. Na poparcie swojego stanowiska organ odwoławczy przytoczył orzeczenia sądów administracyjnych. Jednocześnie Minister wyjaśnił, że rozpatrując pismo z dnia [...] listopada 2013 r., które potraktował jako zażalenie, uprawniony jest jedynie do odniesienia się w przedmiocie prawidłowości sprostowania postanowienia przez organ pierwszej instancji, natomiast kwestie pozostałych zarzutów podniesionych przez skarżącego odnoszące się do innego aktu administracyjnego nie mogą być rozpatrywane w tym postępowaniu. Z kolei, postanowieniem z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...] Minister Skarbu Państwa - działając na podstawie art. 134 w zw. z art. 142 i 144 k.p.a. - stwierdził niedopuszczalność zażalenia z dnia [...] listopada 2013 r. na postanowienie Wojewody z dnia [...] listopada 2013 r. (nazwane przez skarżącego odwołaniem od tego postanowienia). Skargę na postanowienie Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...], do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wniósł J. N. Skarżący podniósł, że w odwołaniu z dnia [...] listopada 2013 r. ponownie domagał się od organu ustosunkowania się do zarzutów podnoszonych w odwołaniu z dnia [...] listopada 2011 r., oraz wskazywał na konieczność zmiany postanowienia Wojewody z dnia [...] listopada 2013 r. Strona skarżąca wyraziła niezadowolenie, że Minister ustosunkował się jedynie do błędu dotyczącego osoby, która pozostawiła nieruchomość poza granicami kraju, co ma marginesowe znaczenie w przedmiotowej sprawie i nie było podnoszone w odwołaniu-zażaleniu skarżącego z dnia [...] listopada 2013 r. W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Sądowa kontrola zaskarżonego postanowienia prowadzona na podstawie art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 169 ze zm.) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. 270 ze zm.) doprowadziła do uznania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ postanowienie to oraz je poprzedzające nie naruszają prawa. Zgodnie z art. 113 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego, który to przepis stanowił podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2013 r. organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. Sąd zauważa, że sprostowaniu nie mogą podlegać błędy i omyłki istotne, których dopuszczono się w stosowaniu prawa, a więc co do ustalenia prawa obowiązującego, stanu faktycznego i jego kwalifikacji prawnej oraz ustalenia konsekwencji prawnych zastosowania określonej normy prawnej. W niniejszej sprawie niewątpliwe jest, że w postanowieniu Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2013 r. doszło do oczywistej omyłki we wskazaniu nazwiska osoby, która pozostawiła nieruchomość położoną w miejscowości [...], powiat [...], województwo [...]. Zamiast J. N. Wojewoda wskazał bowiem J. O. Wojewoda uznał, a za nim organ odwoławczy, iż błędne wpisanie nazwiska jest omyłką nadającą się do sprostowania w trybie art. 113 § 1 k.p.a. Stanowisko to uznać trzeba za uzasadnione. Podkreślenia wymaga bowiem, iż w uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] listopada 2013 r. w sposób nie budzący wątpliwości na stronie [...] w wierszu [...] wpisano jako właściciela pozostawionej poza granicami kraju J. O. a nie J. N. Omyłka zaistniała w uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] listopada 2013 r. nie miała charakteru istotnego błędu, nie dotyczyła ustaleń prawnych ani faktycznych (które zawarto w uzasadnieniu tego postanowienia), ani ustaleń co do konsekwencji zastosowania norm prawnych, które legły u podstaw rozstrzygnięcia. Można zatem uznać ją za omyłkę oczywistą, podlegającą sprostowaniu w trybie art. 113 § 1 k.p.a. Co do zarzutu skarżącego, iż w piśmie z dnia [...] listopada 2013 r., potraktowanym przez organ jako zażalenie, nie kwestionował on postanowienia Wojewody z dnia [...] listopada 2013 r. co do jego sprostowania w części dotyczącej nazwiska osoby, która mienie pozostawiła, a jedynie co do tego, iż postanowienie to nie zawierało merytorycznego odniesienia się do zarzutów wskazanych w odwołaniu z dnia [...] listopada 2013 r., Sąd zauważa, iż rola Ministra Skarbu Państwa sprowadzała się jedynie do oceny prawidłowego zastosowania przez organ pierwszej instancji przepisu art. 113 § 1 k.p.a. Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że skarżący konsekwentnie próbuje zakwestionować postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2013 r. bądź przez "odwołanie" z dnia [...] listopada 2013 r. bądź przez "odwołanie" z dnia [...] listopada 2013 r., pomimo wyraźnego pouczenia zawartego w tym postanowieniu co do jego niezaskarżalności w drodze zażalenia z zaznaczeniem o możliwości jego kwestionowania wraz z odwołaniem od decyzji. Oznacza to, że wszelkie merytoryczne zarzuty skarżącego co do postanowienia z dnia [...] listopada 2013 r. mogą być kontrolowane przez Ministra ale tylko w sytuacji podniesienia ich w odwołaniu od decyzji w sprawie potwierdzenia prawa do rekompensaty, która jeszcze przecież nie została wydana. A wobec tego, zarzuty skarżącego podnoszone w pismach z dnia [...] listopada 2013 r. są przedwczesne. W konsekwencji Sąd podkreśla, iż strona skarżąca nie będzie pozbawiona ochrony przed skutkami jakie dla ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy może postanowienie z dnia [...] listopada 2013 r. wywołać. Zgodnie bowiem z art. 142 k.p.a. postanowienie takie będzie ona mogła zaskarżyć w odwołaniu od decyzji, która wydana zostanie w następstwie merytorycznego rozpoznania sprawy w przedmiocie przyznania prawa do rekompensaty. Podnoszenie więc konsekwentnie merytorycznych zarzutów przez skarżącego i nakazywanie ich rozpatrywania przez organ administracji na tym etapie postępowania administracyjnego jest nieuprawnione. W tym stanie rzeczy nie można zarzucić Ministrowi Skarbu Państwa, iż wydając kwestionowane postanowienie z dnia [...] grudnia 2013 r. w sposób wadliwy dokonał oceny postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2013 r. lub dopuścił się naruszenia prawa skutkującego koniecznością uchylenia zaskarżonego postanowienia. Tym samym, nie mogą być przedmiotem rozważań Sądu zarzuty strony odnoszące się do prawidłowości postępowania zakończonego wydaniem postanowieniem z dnia [...] listopada 2013 r., w tym kwestie dotyczące określenia właściwej powierzchni pozostawionej nieruchomości i należnego do niej udziału spadkobiercom. Wykraczałoby to bowiem poza granice sprawy wyznaczonej treścią zaskarżonego postanowienia, którego istotą jest wyłącznie kwestia prawidłowego zastosowania przepisu art. 113 § 1 k.p.a. w omawianym stanie faktycznym sprawy. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku. ----------------------- 3