I SA/Wa 828/17

WyrokWSA w Warszawie2017-10-10

Skład orzekający: sędzia WSA Gabriela Nowak, sędzia WSA Joanna Skiba, sędzia WSA Anna Wesołowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o wstrzymaniu wykonania decyzji administracyjnej, wydane na podstawie art. 159 § 1 k.p.a. w związku z podejrzeniem rażącego naruszenia prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), jest zgodne z prawem, jeśli organ administracji publicznej stwierdził jedynie prawdopodobieństwo wystąpienia takiej wady?
Ratio decidendi
Postanowienie o wstrzymaniu wykonania decyzji administracyjnej, wydane na podstawie art. 159 § 1 k.p.a., jest zgodne z prawem, jeśli organ administracji publicznej stwierdził jedynie prawdopodobieństwo wystąpienia wady kwalifikowanej określonej w art. 156 § 1 k.p.a. Wystarczające jest uzasadnione przypuszczenie, a nie pewność co do wadliwości decyzji. Wstrzymanie wykonania ma na celu ograniczenie negatywnych skutków potencjalnie wadliwej decyzji do czasu rozstrzygnięcia sprawy w postępowaniu nadzorczym.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) utrzymujące w mocy wcześniejsze postanowienie o wstrzymaniu wykonania decyzji Prezydenta z 2012 r. ustanawiającej prawo użytkowania wieczystego. SKO wstrzymało wykonanie decyzji, uznając prawdopodobieństwo jej dotknięcia wadą z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (rażące naruszenie prawa, wobec skierowania do nieżyjącej strony). Skarżący zarzucił, że decyzja była skierowana do wszystkich stron i że postanowienie zostało skierowane do strony bez legitymacji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Joanna Skiba sędzia WSA Anna Wesołowska po rozpoznaniu w dniu 10 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2017 r., nr [...] w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji oddala skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia [...] marca 2017 r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosku M. M. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymało w mocy swoje wcześniejsze postanowienie z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] wstrzymujące wykonanie decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] ustanawiającej prawo użytkowania wieczystego na lat 99 do gruntu o pow. [...] m², stanowiącego działkę nr [...] z obrębu [...], KW nr [...], położonego w [...] przy ul. [...] na rzecz nieznanej z miejsca pobytu i reprezentowanej przez M. M. I. S. w udziale [...], E. K. w udziale [...], nieznanej z miejsca pobytu i reprezentowanej przez M. M. F. A. w udziale [...] części i M. M. w udziale [...] części. W uzasadnieniu powyższego postanowienia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wskazało, że zgodnie z treścią art. 159 § 1 kpa organ administracji publicznej, właściwy w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, wstrzyma z urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji, jeżeli zachodzi prawdopodobieństwo, że jest ona dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa. Organ zaznaczył, że w rozpoznawanej sprawie postępowanie nadzorcze dotyczące decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. zostało wszczęte z urzędu z uwagi na wystąpienie przesłanki określonej w art. 156 § 1 pkt 2 kpa - rażącego naruszenia prawa, wobec skierowania kontrolowanej decyzji do nieżyjącej strony. W ocenie SKO w [...] zachodzi zatem prawdopodobieństwo, że decyzja, której wstrzymano wykonanie, jest dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa. Tym samym organ uznał, że zachodzą przesłanki z art. 159 § 1 kpa uzasadniające wstrzymanie wykonania decyzji objętej postępowaniem nieważnościowym. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł M. M. podnosząc, że decyzja z dnia [...] stycznia 2012 r. skierowana została do wszystkich stron postępowania, wobec czego nie zachodzą przesłanki określone w art. 156 § 1 kpa. Skarżący zaznaczył ponadto, że zaskarżone postanowienie skierowane zostało do strony, która zbyła swój udział w nieruchomości, a więc bez legitymacji strony, co powoduje nieważność wydanych postanowień. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie z dnia [...] lipca 2016 r. nie naruszają prawa. W przedmiotowej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], działając na podstawie art. 159 § 1 kpa, wstrzymało wykonanie decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. ustanawiającej prawo użytkowania wieczystego do opisanego wyżej gruntu położonego w [...] przy ul. [...] na rzecz osób szczegółowo wskazanych w decyzji uznając, że w sprawie zachodzi prawdopodobieństwo, iż decyzja z dnia [...] stycznia 2012 r. dotknięta jest wadą nieważności określoną w art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Zdaniem Sądu stanowisko organu jest prawidłowe. Zgodnie z treścią art. 159 § 1 kpa organ administracji publicznej, właściwy w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, wstrzyma z urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji, jeżeli zachodzi prawdopodobieństwo, że jest ona dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że wstrzymanie wykonania decyzji administracyjnej jest obligatoryjne, o ile organ stwierdzi prawdopodobieństwo wystąpienia wady określonej w art. 156 § 1 kpa. Skoro bowiem celem instytucji stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest wyeliminowanie z obrotu decyzji dotkniętej ciężka wadą, to organ właściwy w sprawie ma obowiązek wstrzymać wykonanie decyzji nieważnej, by pomniejszyć jej negatywne skutki, które mogłyby wystąpić do czasu wydania decyzji stwierdzającej nieważność. Postanowienie o wstrzymaniu wykonania decyzji powinno zostać podjęte niezależnie od stopnia prawdopodobieństwa. Wskazuje się ponadto – jak słusznie zauważył organ w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia - że do wstrzymania wykonania decyzji na podstawie powołanego art. 159 § 1 kpa nie jest konieczne wykazanie przez organ, że decyzja jest wadliwa. Wyjaśnienie tej kwestii następuje bowiem dopiero w trakcie dalszego postępowania prowadzonego w trybie art. 156 § 1 kpa. Innymi słowy, wydając postanowienie wstrzymujące wykonanie decyzji organ nie musi mieć pewności, że decyzja dotknięta jest kwalifikowaną wadą, określoną w art. 156 § 1 kpa. Wystarczy tu jedynie uzasadnione przypuszczenie (prawdopodobieństwo) wystąpienia takiej wady. W rozpoznawanej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uznało, że zachodzi prawdopodobieństwo stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. z przyczyny określonej w art. 156 § 1 pkt 2 kpa, zgodnie z którym organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Organ wskazał jednocześnie, że z akt sprawy wynika, iż w dniu [...] czerwca 1974 r. zmarła F. A. – dawna współwłaścicielka nieruchomości. W świetle powyższego stwierdzić należy, że zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie z dnia [...] lipca 2016 r. są zgodne z prawem. Skoro w sprawie zaistniało prawdopodobieństwo wystąpienia jednej z przesłanek określonych w art. 156 § 1 kpa, to oczywiste jest, że obowiązkiem organu było wydanie postanowienia wstrzymującego wykonanie decyzji. Złożona skarga jest więc bezzasadna i brak jest podstaw do jej uwzględnienia. Na marginesie zauważyć należy, że wstrzymanie wykonania decyzji w trybie art. 159 § 1 kpa nie przesądza o stwierdzeniu nieważności decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. Udowodnienie istnienia bądź nieistnienia kwalifikowanych wad postępowania w sprawie nastąpi w dalszej części postępowania administracyjnego prowadzonego w trybie nadzoru. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 3 w związku z art. 120 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło