I SA/Wa 83/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Gabriela Nowak Sędzia sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) sędzia WSA Elżbieta Lenart Protokolant Joanna Pleszczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 września 2008 r. sprawy ze skargi L.S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę oddala skargę. Wojewoda [...], decyzją z dnia [...] października 2007 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] stycznia 2007 r., nr [...] odmawiającą ustalenia odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] (aktualnie ul. [...]), z nieruchomości objętej hip. nr [...]. i KW nr [...], oznaczoną w ewidencji gruntów jako część działki nr [...] z obrębu [...] i część działki nr [...] z obrębu [...], o pow. [...] m², zajętą pod drogę. Z uzasadnienia decyzji Wojewody [...] wynika, że Prezydent W. decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r. odmówił ustalenia odszkodowania za opisaną wyżej nieruchomość zajętą pod drogę stwierdzając, że w trybie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) roszczenie nie przysługuje. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła L.S. - spadkobierczyni dawnych właścicieli nieruchomości, kwestionując zasadność rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. Po rozpatrzeniu sprawy Wojewoda [...] uznał stanowisko Prezydenta W. za prawidłowe. Organ odwoławczy podkreślił, że stosownie do art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego, za odszkodowaniem przysługującym dotychczasowemu właścicielowi. Wojewoda [...] wskazał, że ze znajdującego się w aktach sprawy pisma Biura Geodezji i Katastru Urzędu W. Delegatury w Dzielnicy [...] z dnia [...] lipca 2006 r. wynika, iż nieruchomość oznaczona dawniej adresem ul. [...], stanowi obecnie część działki nr [...] z obrębu [...] i część działki nr [...] z obrębu [...]. W dniu 31 grudnia 1998 r., tj. w dacie obowiązującej przy ustalaniu odszkodowania, jako właściciel nieruchomości stanowiącej część działki nr [...], w ewidencji gruntów i budynków figurował Skarb Państwa, a władający Zarząd [...] w W., jako właściciel działki nr [...] z obrębu [...] figurował Skarb Państwa, w trwałym zarządzie Zarządu [...] w W.. Właścicielem części działki ewid. nr [...] z obrębu [...] (KW nr [...]) jest Miasto W., a użytkownikiem wieczystym Spółdzielnia Mieszkaniowa [...]. Organ odwoławczy zaznaczył, że podczas prowadzonego postępowania wyjaśniającego organ pierwszej instancji ustalił, iż powyższa nieruchomość położona jest na terenie objętym działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279 ze zm.). Stosownie do art. 1 tego dekretu grunty będące w granicach miasta W. przeszły z dniem wejścia w życie dekretu na własność gminy W., a po wejściu w życie ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. Nr 14, poz. 130), stały się własnością Skarbu Państwa. Wobec powyższego żądanie przez wnioskodawcę ustalenia odszkodowania za omawianą nieruchomość nie może być uznane za zasadne. Wojewoda [...] podkreślił, że brak jest podstaw do ustalenia odszkodowania w trybie art. 73 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. za przedmiotowy grunt zajęty pod drogę, skoro właścicielką tego gruntu nie była wnioskodawczyni, lecz Skarb Państwa. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła L.S., A.M., J.G. i M.K., przy czym skarga A.M., J.G. i M.K. została odrzucona prawomocnym postanowieniem Sądu z dnia 7 lutego 2008 r. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że decyzja Wojewody [...], podważająca prawo do ubiegania się o odszkodowanie za przejęcie pod drogę nieruchomości jest "nieprawna i niemoralna". W piśmie z dnia 12 września 2008 r., stanowiącym uzupełnienie skargi zaznaczono, że w sprawie brak jest dokumentów potwierdzających, iż w dniu 31 grudnia 1998 r. właścicielem przedmiotowej nieruchomości był Skarb Państwa. Zdaniem skarżącej za dokument taki nie może być uznane powoływane przez Wojewodę [...] pismo z dnia 18 lipca 2006 r., ani też wypis z ewidencji gruntów z 2006 r. Dokumenty te nie potwierdzają stanu własności na dzień 31 grudnia 1998 r. Skarżąca podkreśliła, że własności Skarbu Państwa nie ujawniono w księdze wieczystej nieruchomości. W jej ocenie stan własności nieruchomości na dzień 31 grudnia 1998 r. powinien być wykazany wyłącznie na podstawie wypisu z księgi wieczystej oraz ewidencji gruntów sporządzonych przed tym dniem. Dokumentem świadczącym o pozbawieniu byłych właścicieli prawa własności nieruchomości nie jest również dekret z dnia 26 października 1945 r. Skarżąca zaznaczyła, że dekret miał charakter jednoznacznie odszkodowawczy, jej rodzina zaś, mimo wieloletnich starań żadnego odszkodowania nie uzyskała. Skoro przejęcia za odszkodowaniem nie było to – zdaniem skarżącej - prawo własności nieruchomości nie uległo zmianie. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W ocenie Sądu skarga jest bezzasadna, bowiem zaskarżona decyzja Wojewody [...] z dnia [...] października 2007 r. nie narusza prawa. Wskazaną decyzją Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] stycznia 2007 r. odmawiającą przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] (aktualnie ul. [...]) z nieruchomości objętej hip. nr [...] i KW nr [...], oznaczoną w ewidencji gruntów jako część działki nr [...] z obrębu [...] i część działki nr [...] z obrębu [...], o pow. [...] m², zajętą pod drogę. Organy orzekające w sprawie uznały, że odszkodowanie w trybie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracje publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) nie przysługuje, bowiem wnioskodawczyni – L.S. w dniu 31 grudnia 1998 r. nie była właścicielem wskazanej nieruchomości. Zdaniem Sądu stanowisko organów jest prawidłowe. Wskazać trzeba, że zgodnie z art. 73 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Odszkodowanie ustala się i wypłaca według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości, na wniosek właściciela nieruchomości złożony w okresie od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005 r. Po upływie tego okresu roszczenie wygasa. Z powołanych regulacji jednoznacznie wynika zatem, że odszkodowanie za grunt zajęty pod drogę publiczną przysługuje jedynie osobie, która była właścicielem gruntu w dniu 31 grudnia 1998 r. Jak słusznie zauważyły organy obu instancji rozpoznające przedmiotową sprawę, nieruchomość położona w W. przy ul. [...] (aktualnie ul. [...]), objęta hip. nr [...] i KW nr [...], której dotyczył wniosek o przyznanie odszkodowania, podlegała działaniu dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279 ze zm.). Zaznaczyć trzeba, że okoliczności powyższej nie kwestionuje również sama skarżąca. Stosownie do treści art. 1 powołanego dekretu grunt przedmiotowej nieruchomości z dniem wejścia w życie dekretu (tj. z dniem 21 listopada 1945 r.) przeszedł na własność gminy W., a następnie na mocy art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. Nr 14, poz. 130) stał się własnością Skarbu Państwa. Obecnie – co wynika ze znajdujących się w aktach sprawy wypisów z rejestru gruntów – część przedmiotowej nieruchomości stanowi własność Skarbu Państwa, a część własność Miasta W.. W świetle powyższego uznać należy, że prawidłowo organy obu instancji przyjęły, iż w sprawie brak było podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku o przyznanie odszkodowania w trybie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Oczywiste bowiem jest, że w dniu 31 grudnia 1998 r., będąca przedmiotem wniosku nieruchomość, nie stanowiła własności wnioskodawczyni L.S.. Jak zaś wskazano powołana ustawa z dnia 13 października 1998 r. nie przewiduje możliwości ustalenia odszkodowania na wniosek osoby nie legitymującej się tytułem własności do nieruchomości. Dodatkowo - odnosząc się do podnoszonych przez skarżącą zarzutów dotyczących braku dokumentów potwierdzających pozbawienie byłych właścicieli prawa własności nieruchomości - wskazać trzeba, że w przypadku nieruchomości objętych działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. nie było konieczności stwierdzania nabycia prawa własności gruntu przez gminę W. w drodze odrębnego aktu (orzeczenia, decyzji). Przepis art. 2 dekretu jednoznacznie wskazywał, że dekret stanowi podstawę do przepisania we właściwych księgach hipotecznych na rzecz gminy W. tytułu własności do gruntów. Nabycie prawa własności do gruntów [...] następowało więc z mocy samego prawa (z mocy dekretu). Mając powyższe na uwadze stwierdzić trzeba, że wydane w sprawie decyzje są zgodne z prawem i brak jest podstaw do uwzględnienia złożonej skargi. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.