I SA/Wa 830/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka - Płaczkowska Sędziowie WSA Iwona Kosińska (spr.) WSA Joanna Skiba Protokolant Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2008 r. sprawy ze skargi M. C., R. K. i W. C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] po zapoznaniu się z zażaleniem R. K., W. C. i M. C. na postanowienie Wójta Gminy N. z dnia [...] listopada 2007 r. Nr [...] negatywnie opiniującego wstępny projekt podziału nieruchomości oznaczonej jako działki: [...] stwierdziło, że zostało ono wniesione z uchybieniem terminu do wniesienia zażalenia. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że Wójt Gminy N. postanowieniem z dnia [...] listopada 2007 r. negatywnie zaopiniował wstępny projekt podziału nieruchomości oznaczonej jako działki: [...]. Orzeczenie to zostało odebrane przez: R. K., L. D., S. K., W. C. i M. C. w dniu 28 grudnia 2007 r. oraz przez D. K. w dniu 24 grudnia 2007 r., jak to wynika ze znajdujących się w aktach sprawy zwrotnych potwierdzeń odbioru. Zażalenie R. K., W. C. i M. C. zostało natomiast złożone bezpośrednio w Urzędzie Gminy N. w dniu 7 stycznia 2008 r., a więc po upływie siedmiodniowego terminu, który upłynął w dniu 4 stycznia 2008 r. W tej sytuacji organ odwoławczy powołując się na treść wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 listopada 1996 r. sygn. akt SA/Łd 2665/95 (publ. Biul. Skarb 1997/5/32) stwierdził, że nawet nieznaczne przekroczenie obowiązującego terminu do złożenia środka odwoławczego stanowi jego uchybienie i obliguje organ odwoławczy do wydania postanowienia na podstawie art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego. Mając powyższe na uwadze, organ II instancji orzekł jak w sentencji wydanego postanowienia. Na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli W. C., M. C. i R. K. W uzasadnieniu wnieśli o uchylenie wydanego orzeczenia, ponieważ żadne uchybienie terminu nie miało miejsca. Skarżący wyjaśnili, że zażalenie nie zostało złożone osobiście w Urzędzie Gminy N., lecz nadane na poczcie w W. w dniu 2 stycznia 2008 r. Na dowód tego skarżący nadesłali kserokopię wpisu do rejestru wysyłek książki pokwitowań pocztowych oraz pismo Dyrektora Oddziału Rejonowego W. Poczty Polskiej z dnia 29 lipca 2008 r., będące odpowiedzią na złożoną przez skarżących reklamację (załącznik do pisma z dnia 13 sierpnia 2008 r. k-30 akt sądowych). W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Jednocześnie organ odwoławczy wyjaśnił, że swoje rozstrzygnięcie oparł na wyjaśnieniach organu I instancji zawartych w piśmie z dnia 21 lutego 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na zasadność skargi. Zgodnie z treścią art. 141 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Zażalenia wnosi się w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszone ustnie - od dnia jego ogłoszenia stronie. Artykuł 134 kpa stanowi natomiast, że organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Przepis ten jest normą bezwzględnie obowiązującą, co oznacza, że organ w przypadku złożenia odwołania lub wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z uchybieniem terminu nie ma innej możliwości, jak stwierdzenie uchybienia terminowi do dokonania takiej czynności przez strony. Mając zatem na względzie niekorzystne dla strony postępowania i nieodwracalne w postępowaniu administracyjnym skutki uchybienia terminu do wniesienia środka odwoławczego przy jednoczesnym niezłożeniu wniosku o jego przywrócenie, organ odwoławczy ma obowiązek poprzedzić wydanie orzeczenia dokładnym wyjaśnieniem stanu faktycznego co do tego, czy odwołujący przekroczył termin określony w art. 141 § 2 kpa, w przeciwnym wypadku postanowienie takie narusza art. 7 i art. 77 § 1 kpa. Dokonując zatem czynności procesowych organ odwoławczy, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, o której mowa w art. 7 kpa, obowiązany jest do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, także w aspekcie dokładnego ustalenia, czy środek odwoławczy został wniesiony w ustawowym terminie. Organ administracji publicznej jest bowiem obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W rozpatrywanej sprawie Sąd stanął na stanowisku, że zachodzą istotne wątpliwości, czy siedmiodniowy termin do złożenia zażalenia od postanowienie Wójta Gminy N. z dnia [...] listopada 2007 r. został rzeczywiście przez skarżących przekroczony. Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że przedmiotowe postanowienie zostało skarżącym doręczone w dniu 28 grudnia 2007 r. Zażalenie od tego rozstrzygnięcia datowane na dzień 31 grudnia 2007 r. do siedziby urzędu organu I instancji wpłynęło w dniu 7 stycznia 2008 r. Na prezentacie umieszczonej na zażaleniu brak jednak adnotacji, czy ten środek odwoławczy wpłynął za pośrednictwem poczty, czy też został złożony przez stronę osobiście. W piśmie z dnia 21 lutego 2008 r. organ I instancji w odpowiedzi na pismo organu odwoławczego z dnia 6 lutego 2008 r. stwierdził, że środek odwoławczy został złożony przez skarżących osobiście w dniu 7 stycznia 2008 r. w kancelarii Wójta Gminy N., za numerem dziennika kancelaryjnego [...]. Jednakże twierdzenia tego organ nie poparł żadnymi wyjaśnieniami ani dowodami. Twierdzenie to stoi natomiast w sprzeczności z zawartym w złożonej skardze oświadczeniem skarżących, z którego wynika, że zażalenie zostało przesłane pocztą, mimo, że aktach sprawy brak jest właściwej koperty potwierdzającej ten fakt. Na dowód takiego sposobu wniesienia środka odwoławczego złożona zaś została kserokopia potwierdzenia nadania przesyłki nr [...] zaadresowanej do Urzędu Gminy N., z którego zdaniem skarżących wynika, że zażalenie wniesione zostało za pośrednictwem organu I instancji w dniu 2 stycznia 2008 r., czyli w ustawowo przewidzianym siedmiodniowym terminie oraz pismo Dyrektora Oddziału Rejonowego W. Poczty Polskiej z dnia 29 lipca 2008 r., będące odpowiedzią na złożoną reklamację przesyłki poleconej nr [...] nadanej w dniu 2 stycznia 2008 r. w urzędzie pocztowym W. na adres Urzędu Gminy N. Z treści tego pisma wynika, że przedmiotowa przesyłka została dręczona do Urzędu Gminy N. w dniu 7 stycznia 2008 r. a jej odbiór pokwitowała pełnomocnik G. D. Zdaniem Sądu w tej sytuacji, wobec treści przedstawionych dokumentów, organ odwoławczy nie miał wystarczających podstaw, aby bez przeprowadzenia szczegółowego postępowania wyjaśniającego przyjąć jedynie w oparciu o niczym nieudokumentowanej stwierdzenie organu I instancji, iż przedmiotowe zażalenie złożone zostało osobiście przez skarżących z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Oznacza to, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wydając w sprawie rozstrzygnięcie bez wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy naruszyło art. 7 i 77 § 1 kpa w związku z art. 134 kpa, a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ powinien zebrać i przeanalizować całość dostępnych dokumentów i ewentualnie przeprowadzić inne dowody, które pozwolą na prawidłowe ustalenie sposobu i terminu wniesienia przedmiotowego środka odwoławczego i wyjaśnienia okoliczności ewentualnego zaginięcia koperty oraz rzeczywistej treści wpisów w księgi korespondencyjne. Dopiero dokonanie przez organ odwoławczy powyższych ustaleń pozwoli mu zająć właściwe stanowisko wobec wniesionego przez skarżących zażalenia. Organ odwoławczy weźmie również pod uwagę fakt, że wszelkie wątpliwości związane z ustaleniem terminowości wniesienia odwołania, których nie można usunąć w postępowaniu wyjaśniającym, należy tłumaczyć na korzyść strony skarżącej. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) orzekł jak w sentencji.