I SA/Wa 830/11

Referendarz sądowy Grzegorz Antas Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 20 czerwca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. K. i J. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi B. K. i J. K. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania postanawia: 1. przyznać prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałej części. Wraz ze skargą na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] marca 2011 r. w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania B. K. i J. K. wystąpili o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. W uzasadnieniu wniosku oraz w oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, sporządzonym na urzędowym formularzu PPF, wnioskodawcy podali, że prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Źródłem utrzymania obojga są świadczenia emerytalne w łącznej wysokości [...] zł miesięcznie. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazali, że są osobami w podeszłym wieku (80 i 85 lat), z licznymi problemami zdrowotnymi, wymagającymi ponoszenia z tego tytułu dużych wydatków (około 500-700 zł). Poza wydatkami na leczenie skarżący ponoszą, jak zadeklarowali, stałe koszty związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego (około 1300-1600 zł). Wnioskodawcy, uzasadniając swoje żądanie, zaznaczyli jednocześnie, że od 11 lat prowadzą wiele postępowań związanych z uregulowaniem stanu prawnego nieruchomości, co stanowi bardzo poważny uszczerbek w ich dochodach. Deklarowany majątek skarżących obejmuje działkę o powierzchni [...] m² oraz nieruchomość budynkową o powierzchni 90 m². Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważyć należało, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest natomiast możliwe wówczas, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Składający wniosek o przyznanie prawa pomocy objęli swoim żądaniem przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, niemniej jednak żądanie to zostało uznane za uzasadnione jedynie w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych. Uwzględnić należało, że uzyskiwane przez wnioskodawców dochody muszą wystarczać na opłacenie nie tylko zwykłych kosztów utrzymania, lecz także wydatków szczególnego rodzaju wynikających przede wszystkim z podeszłego wieku i stanu zdrowia skarżących. Istotne znaczenie przyznać należało jednocześnie temu, że wymóg uiszczenia kosztów sądowych w niniejszym postępowaniu sądowym nie jest jedynym zobowiązaniem ciążącym na skarżących. Z urzędu wiadomym jest bowiem, że w równolegle prowadzonej przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie sprawie (sygn. I SA/Wa 831/11) zakresem skargi objęta została decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] marca 2011 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, nieprawomocnym postanowieniem z 6 czerwca 2011 r. odmówiono jednakże skarżącym zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika. Zobowiązanie skarżących do poczynienia w krótkim okresie czasu oszczędności w celu uiszczenia kosztów sądowych w obu sprawach mogłoby zostać uznane w tej sytuacji za niemożliwe do spełnienia z racji zagrożenia zaistnienia ryzyka wskazanego w art. 246 § 1 p.p.s.a., a więc doznania przez stronę wnioskującą o prawo pomocy uszczerbku w koniecznym jej utrzymaniu. Przyczyną odmowy przyznania skarżącym prawa pomocy w pozostałym zakresie jest ustalenie, że wnioskodawcy korzystają z pomocy profesjonalnego pełnomocnika (adwokata) z wyboru, który w ich imieniu wniósł do sądu administracyjnego skargę na zaskarżony akt z [...] marca 2011 r. Posiadanie pełnomocnika z wyboru każe domniemywać, że sytuacja skarżących, niezależnie od ponoszenia przez nich wydatków na utrzymanie (leczenie), nie może być utożsamiana ze stanem skrajnego ubóstwa, uzasadniającym przyznanie wnioskodawcom prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zakładając, że koszty ponoszone przez skarżących, zadeklarowane w wysokości przedstawionej w formularzu PPF, mają charakter względnie stały, możliwość partycypowania przez wnioskodawców w kosztach postępowania poprzez ponoszenie wydatków na zawodowego pełnomocnika w sposób samodzielny nie powinna ulec zmianie. Skarżący nie wykazali, że nie są w stanie ponosić w dalszym ciągu kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru, wobec czego ich żądanie w części odnoszącej się do ustanowienie w niniejszej sprawie pełnomocnika z urzędu uznane zostało za nieuzasadnione. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. w związku z art. 258 § 2 pkt 7, orzeczono jak w sentencji postanowienia.