I SA/Wa 830/24

WyrokWSA w Warszawie2024-08-21

Skład orzekający: Marta Kołtun-Kulik, Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, Marek Maliński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy świadczenie pieniężne z tytułu pełnienia funkcji sołtysa, przyznawane na podstawie ustawy z dnia 26 maja 2023 r., może być przyznane wstecz od dnia wejścia w życie ustawy, jeśli wniosek o jego przyznanie został złożony później?
Ratio decidendi
Świadczenie pieniężne z tytułu pełnienia funkcji sołtysa przysługuje od miesiąca, w którym został złożony wniosek o jego przyznanie, zgodnie z art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 26 maja 2023 r. Oznacza to, że nawet jeśli wnioskodawca spełnia przesłanki do otrzymania świadczenia, nie może ono być przyznane wstecz od daty wejścia w życie ustawy, jeśli wniosek został złożony po tej dacie. Sąd oddalił skargę, uznając, że przyznanie świadczenia od daty złożenia wniosku było zgodne z prawem.
Stan faktyczny
Skarżący L. Z. złożył wniosek o przyznanie świadczenia pieniężnego z tytułu pełnienia funkcji sołtysa. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego przyznał świadczenie od dnia 1 stycznia 2024 r. w kwocie 300,00 zł miesięcznie, opierając się na wniosku złożonym 8 stycznia 2024 r. Skarżący zaskarżył decyzję, domagając się przyznania świadczenia wstecz od dnia wejścia w życie ustawy (1 lipca 2023 r.). Sąd oddalił skargę, uznając, że świadczenie przysługuje od daty złożenia wniosku.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.) sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska asesor WSA Marek Maliński Protokolant starszy referent Magdalena Murawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi L. Z. na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia 26 stycznia 2024 r. nr 050955581/GSOL w przedmiocie świadczenia pieniężnego z tytułu pełnienia funkcji sołtysa oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z 26 stycznia 2024 r., nr 050955581/GSOL Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (dalej: "Prezes KRUS", "organ") - po rozpoznaniu wniosku L. Z. (dalej: "wnioskodawca", "skarżący") - przyznał prawo do świadczenia pieniężnego z tytułu pełnienia funkcji sołtysa. Decyzja organu została wydana w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną sprawy. W dniu 8 stycznia 2024 r. do Placówki Terenowej KRUS w [...] wpłynął wniosek L. Z. o przyznanie świadczenia pieniężnego z tytułu pełnienia funkcji sołtysa. Do wniosku załączono oświadczenie o niekaralności za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe popełnione w związku z pełnieniem funkcji sołtysa oraz zaświadczenie Wójta Gminy [...] z 24 lipca 2023 r. potwierdzające, że wnioskodawca pełnił funkcje sołtysa w sołectwie [...] - na podstawie ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2023 r., poz. 40 i 572) - przez okres trzech kadencji w latach: od 3 lutego 2011 r. do 22 marca 2015 r.; od 22 marca 2015 r. do 10 marca 2019 r.; od 10 marca 2019 r. do chwili wydania zaświadczenia. Powołaną na wstępie decyzją z 26 stycznia 2024 r. Prezes KRUS - na podstawie art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 26 maja 2023 r. o świadczeniu pieniężnym z tytułu pełnienia funkcji sołtysa (Dz. U. z 2023 r. poz. 1073) - przyznał L. Z. prawo do tego świadczenia od dnia 1 stycznia 2024 r. w kwocie 300,00 zł miesięcznie. Jednocześnie organ wskazał, że wysokość tego świadczenia będzie zmieniana w terminach waloryzacji. Wobec tego, że Prezes KRUS uwzględnił żądanie wnioskodawcy w całości, organ ten - na podstawie art. 107 § 4 k.p.a. - odstąpił od uzasadnienia decyzji. Pismem zatytułowanym "odwołanie", które wpłynęło do organu w dniu 21 lutego 2024 r., L. Z. zaskarżył powyższą decyzję z 26 stycznia 2024 r. Skarżący powołał się na art. 2 ustawy z dnia 26 maja 2023 r. i stwierdził, że Prezes KRUS dokonał błędnych ustaleń faktycznych przy wydawaniu decyzji gdyż przyznał świadczenie od dnia 1 stycznia 2024 r. w kwocie 300,00 zł, podczas gdy świadczenie należne jest skarżącemu od dnia wejścia w życie ustawy, tj. od 1 lipca 2023 r. Wobec powyższego L. Z. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Pismem z 10 maja 2024 r. skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego, uzupełnił stanowisko w sprawie oraz wniósł o uwzględnienie skargi i zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym wynagrodzenia radcy prawnego. W odpowiedzi na skargę Prezes KRUS wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Organ podniósł, że skoro wnioskodawca złożył wniosek o przyznanie prawa do świadczenia z tytułu pełnienia funkcji sołtysa w dniu 8 stycznia 2024 r. to brak jest podstaw do wypłaty tego świadczenia wstecz od dnia 1 lipca 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów Sąd uznał, że skarga jest niezasadna. Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest decyzja Prezesa KRUS z 26 stycznia 2024 r., którą przyznano L. Z. prawo do świadczenia pieniężnego z tytułu pełnienia funkcji sołtysa od dnia 1 stycznia 2024 r. w kwocie 300,00 zł miesięcznie. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 26 maja 2023 r. o świadczeniu pieniężnym z tytułu pełnienia funkcji sołtysa (Dz. U. poz. 1073), dalej: "u.ś.p.". Zgodnie z art. 2 ust. 1 świadczenie pieniężne z tytułu pełnienia funkcji sołtysa przysługuje osobie, która spełnia łącznie następujące warunki: 1) pełniła funkcję sołtysa na podstawie ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2023 r. poz. 40 i 572) przez okres co najmniej dwóch kadencji, nie mniej niż przez 8 lat; 2) osiągnęła wiek: a) w przypadku kobiet - 60 lat, b) w przypadku mężczyzn - 65 lat. Z powołanego przepisu wynika zatem, że przyznanie świadczenia z tytułu pełnienia funkcji sołtysa uzależnione jest od spełnienia kumulatywnie następujących przesłanek. Po pierwsze, zależne jest od stwierdzenia, czy wnioskodawca pełnił funkcję sołtysa przez co najmniej dwie kadencje. Po drugie, koniecznym jest ustalenie, że pełnienie funkcji sołtysa trwało nie mniej niż 8 lat. Po trzecie, wnioskodawca powinien osiągnąć odpowiedni wiek (kobieta 60 lat a mężczyzna 65 lat). Zgodnie natomiast z art. 2 ust. 3 u.ś.p. – "Do okresu, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, wlicza się również okres pełnienia funkcji sołtysa na podstawie przepisów obowiązujących przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, jeżeli osoba ta następnie pełniła funkcję sołtysa na podstawie przepisów ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym." Zgodnie z art. 5 ust. 4 u.ś.p. świadczenie przysługuje od miesiąca, w którym został złożony wniosek o jego przyznanie. W przedmiotowej sprawie wniosek skarżącego wpłynął do organu w dniu 8 stycznia 2024 r., wobec tego Prezes KRUS - po stwierdzeniu, że wnioskodawca spełnia przesłanki z art. 2 ust. 1 u.ś.p. - zasadnie przyznał to świadczenie od 1 stycznia 2024 r. a nie jak tego oczekuje skarżący od dnia wejścia w życie ustawy, tj. wstecz od dnia 1 lipca 2023 r. Zdaniem Sądu ustalenie stanu faktycznego sprawy do wydania rozstrzygnięcia zostało dokonane w sposób prawidłowy na podstawie dokumentu urzędowego niebudzącego wątpliwości, tj. wydanego zaświadczenia przez Wójta [...] z 24 lipca 2023 r. Reasumując stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja Prezesa KRUS z 26 stycznia 2024 r. przyznająca świadczenie pieniężne z tytułu pełnienia funkcji sołtysa od dnia 1 stycznia 2024 r. nie narusza prawa, a skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło