I SA/Wa 831/11

Referendarz sądowy Lucyna Picho Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku B. K. i J. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi B. K. i J. K. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] marca 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia odmówić przyznania B. K. i J. K. prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. B. K. i J. K. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] marca 2011 r., nr [...], którą organ utrzymał w mocy decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...] dotyczącą odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1999 r., znak [...], dotyczącej stwierdzenia nabycia przez Gminę L. z mocy prawa, własności zabudowanej nieruchomości położonej w L. przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] w obrębie [...], o powierzchni [...] m2, uregulowanej w księdze wieczystej nr [...], opisanej w karcie inwentaryzacyjnej nr [...]. Dodać należy, że skargę w imieniu B. i J. K. złożył w ich imieniu ustanowiony z wyboru adwokat K. M. W następstwie wniesionej skargi B. K. i J. K. skierowali do Sądu złożone na urzędowych formularzach wnioski o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. W oświadczeniach złożonych na urzędowych formularzach wnioskodawcy wyjaśnili, że są osobami starszymi, schorowanymi, po operacjach związku z czym ponoszą duże wydatki na leczenie średnio [...] zł miesięcznie. Poza wydatkami na leczenie ponoszą koszty związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego takie jak energia elektryczna, gaz woda i kanalizacja, ogrzewanie, śmieci, telefon, środki czystości podatki, ubezpieczenie nieruchomości oraz opłaty cywilno – prawne co łącznie daje kwotę [...] zł. Zaznaczyli również, że od 11 lat prowadzą postępowania cywilne, administracyjne, itd. co również stanowi bardzo poważny uszczerbek z niskich emerytur. Od ponad 11 lat nie mogą inwestować w bieżącą konserwację nieruchomości, bo brak jest na to środków. Skarżący ujawnili, że posiadają majątek w postaci działki o powierzchni [...] m2, oraz dom o powierzchni [...] m2, źródłem ich utrzymania jest emerytura B. K. w wysokości [...] zł oraz emerytura J. K. z wysokości [...] zł (łączna kwota świadczeń to [...] zł). Rozpoznając wniosek na wstępie należy zaznaczyć, że stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane osobie fizycznej na jej wniosek. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – wówczas obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, lub częściowym – wówczas obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych i wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 1, § 2 i § 3 powołanej ustawy). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 ustawy). W niniejszej sprawie skarżący domagają się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, a zatem muszą wykazać, że nie są w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W ocenie referendarza sądowego skarżący nie wykazali przesłanek warunkujących przyznanie im prawa pomocy w żądanym zakresie. Zauważyć należy, że B. i J. K. są reprezentowani w postępowaniu przed sądem administracyjnym przez ustanowionego z wyboru adwokata. Tym samym brak jest podstaw do przyznania im profesjonalnego pełnomocnika z urzędu, skoro mogą samodzielnie tę formę pomocy prawnej sobie zapewnić i opłacić. Odnosząc się do drugiej części wniosku w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych stwierdzić należy, że skarżący nie wykazali, że ich sytuacja majątkowa wskazywałaby na to, aby nie byli w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wstępie wspomnieć należy, że celem prawa pomocy jest pomoc podmiotom, które znajdują się w wyjątkowo trudnej sytuacji materialnej. Analiza treści oświadczenia małżonków K. skłania do stwierdzenia, że nie pozostają oni w trudnej sytuacji majątkowej. Wnioskodawcy mają zabezpieczone potrzeby bytowe, uzyskują regularnie co miesiąc świadczenia emerytalne o łącznej kwocie około [..] zł, a zatem nie mogą być obiektywnie uznani za osoby ubogie. W ocenie referendarza sądowego analiza sytuacji majątkowej skłania do uznania, że B. i J. K. mogą samodzielnie opłacić koszty sądowe z których najwyższy to wpis od skargi w wysokości 200 zł. Pozostałe koszty są niższe i, co wymaga podkreślenia, nie wymaga się od stron, aby były opłacone w całości, ale ich wymagalność jest rozłożona w czasie bowiem zależy od przebiegu sprawy i działań podejmowanych przez strony w postępowaniu. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.