I SA/Wa 832/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Łukaszewska - Macioch Sędziowie WSA Jolanta Zdanowicz (spr.) asesor WSA Marta Laskowska Protokolant Anna Oleksiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lutego 2006 r. sprawy ze skargi H. R. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2005 r. nr [...] w przedmiocie odszkodowania za nieruchomość [...] 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. I SA/Wa 832/05 UZASADNIENIE Wojewoda [...] decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2005 r., po rozpatrzeniu odwołania zainteresowanej, utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta W. nr [...] z dnia [...] lipca 2004 r. orzekającą o odmowie przyznania odszkodowania za budynek oraz grunt o pow. [...] m² położony w W. przy ul. [...] (dawniej [...]), hip. nr [...]. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał następujący stan faktyczny i prawny: Decyzją z dnia [...] lipca 2004 r. Prezydent Miasta W. odmówił przyznania odszkodowania za przedmiotową nieruchomość. Rozstrzygnięcie uzasadnił m.in. stwierdzeniem, iż art. 215 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami nie przewiduje możliwości ustalenia odszkodowania za grunt, który był zabudowany budynkiem, a ponadto nie został spełniony jeden z warunków umożliwiających przyznanie odszkodowania za budynek, tj. nie przeszedł on na własność Skarbu Państwa po dniu 5 kwietnia 1958 r. Organ pierwszej instancji uznał, iż na dzień [...] listopada 1945 r. przedmiotowa nieruchomość była zabudowana murowanym budynkiem mieszkalnym, co potwierdzały dokumenty takie jak akt notarialny z [...] maja 1940 r. stwierdzający rozpoczętą w listopadzie 1936 r. budowę domu mieszkalnego, opis budynków sporządzony przez Zarząd Miejski Miasta W. w dniu [...] grudnia 1948 r. wskazujący, że na przedmiotowej posesji znajdował się budynek mieszkalny; elaboraty szacunkowe nieruchomości sporządzone przez biegłych Prezydium Rady Narodowej oraz materiały inwentaryzacyjne Biura [...] z lat 1945-1946 wskazujące, iż na tym terenie znajdował się budynek. Powołując zapis art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, organ odwoławczy wskazał, iż odszkodowanie przysługuje za inną działkę niż ta pod domem jednorodzinnym, czyli działkę niezabudowaną, zaś za dom jednorodzinny wtedy, gdy budynek przeszedł na własność Skarbu Państwa po dniu 5 kwietnia 1958 r. Wobec faktu, iż był budynek mieszkalny a przeszedł na własność Skarbu Państwa przed tą datą z uwagi na niezłożenie przez poprzedniego właściciela nieruchomości wniosku dekretowego z art. 7 ust. 1 dekretu z 26 października 1945 r. (orzeczenie z dnia [...] maja 1956 r. o odmowie przyznania własności czasowej i objęcie budynku w posiadanie przez Gminę protokołem z dnia [...] czerwca 1956 r.), organ odwoławczy przyjął, iż zasadna była odmowa odszkodowania za nieruchomość wobec niespełnienia jednej z podstawowych przesłanek z art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Skargę sądową na powyższą decyzję złożyła H. R. zarzucając naruszenie przez organ prawa materialnego, tj. art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami w związku z dekretem z 26 października 1945 r. oraz naruszenie przepisów proceduralnych art. 7, 8 i 80 kpa przez nierespektowanie słusznego interesu obywatela i niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego na podstawie dowodów przedstawianych przez skarżącą. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Ocena działalności organów administracji publicznej, dokonywana przez sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest do zbadania, czy organ administracji orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania. Skarga podlega uwzględnieniu, lecz z innych motywów niż w niej wskazane. Zaskarżona decyzja organu odwoławczego z dnia[...] lutego 2005 r. została wydana w stosunku do osoby zmarłej. Uczestnik postępowania J. Z. (jeden ze spadkobierców dawnego właściciela) zmarł [...] października 2004 r. (vide skrócony odpis akt zgonu), a więc po zakończeniu postępowania przed organem pierwszej instancji (decyzja z dnia [...] lipca 2004 r.), ale w toku postępowania odwoławczego prowadzonego przez Wojewodę [...]. Charakter strony przysługujący osobie fizycznej wiąże się ze zdolnością prawną powstającą z chwilą narodzin, a kończącą się z chwilą śmierci (art. 8 kc). Oznacza to, że w stosunku do osoby zmarłej nie można wszcząć postępowania i wydać decyzji. Postępowanie mogłoby się toczyć z tym, że z udziałem spadkobierców strony, jak przewiduje to art. 30 § 4 kpa, co w niniejszym przypadku nie miało miejsca. Wydanie decyzji w sytuacji, gdy strona uczestniczyła w postępowaniu i zmarła w jego toku było niedopuszczalne. Zgodnie z art. 10 kpa w związku z art. 7 kpa organy administracji zobowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, przy czym stojąc na straży praworządności zobowiązane są do podjęcia wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. W sytuacji zaistniałej w przedmiotowej sprawie organ administracji powinien doprowadzić do ustalenia kręgu spadkobierców zmarłego uczestnika postępowania, a następnie załatwić sprawę po jej dokładnym wyjaśnieniu. Naruszenie przez organ przy wydawaniu decyzji przepisów art. 7 i 10 kpa mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co powoduje, że zaskarżona decyzja podlega uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).