I SA/Wa 832/16

PostanowienieWSA w Warszawie2016-10-10

Skład orzekający: Starszy Referendarz Sądowy Aneta Wirkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej skargi na postanowienie o zawieszeniu postępowania odwoławczego, wnioskodawca, który jest zwolniony z kosztów sądowych z mocy ustawy, może otrzymać prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego?
Ratio decidendi
Postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych podlega umorzeniu, gdy strona jest zwolniona z tych kosztów z mocy ustawy. Natomiast wniosek o ustanowienie radcy prawnego może zostać uwzględniony, jeśli sytuacja materialna strony uzasadnia przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, nawet jeśli strona jest już zwolniona z kosztów sądowych z mocy ustawy.
Stan faktyczny
K.G. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego o zawieszeniu postępowania odwoławczego. Wnioskodawca jest osobą niepełnosprawną, prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, posiada majątek w postaci domu i gospodarstwa rolnego, a jego dochody z dzierżawy i dopłat UE są niewystarczające na pokrycie wydatków. Strona jest zwolniona z kosztów sądowych z mocy ustawy.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych oraz przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy Referendarz Sądowy Aneta Wirkowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 10 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku K.G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi K.G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2016 r., nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania odwoławczego postanawia 1. umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych; 2. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...]. K.G., wnioskiem z dnia [...] września 2016 r., złożonym na urzędowym formularzu, wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi K.G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2016 r., nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania odwoławczego. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i uzyskiwanych dochodach zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz z analizy akt sprawy wynika, że skarżący prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Posiadany przez wnioskodawcę majątek to dom o powierzchni [...] wraz z działką oraz gospodarstwo rolne. Skarżący zaznaczył, że nie pracuje, jest osobą niepełnosprawną oraz że źródłem jego utrzymania jest czynsz dzierżawny z tytułu wydzierżawienia nieruchomości w wysokości [...] rocznie oraz dopłaty z UE w wysokości [...] rocznie. Wnioskodawca wskazał, że nie posiada żadnych oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Zaznaczył, że nie posiada papierów wartościowych i innych praw majątkowych, ani wierzytelności oraz że uzyskiwany dochód jest niewystarczający na pokrycie wydatków związanych z utrzymaniem i leczeniem. Oświadczył ponadto, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym. W tym stanie sprawy stwierdzono, co następuje: W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2). W myśl natomiast art. 249a powołanej ustawy, jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. W rozpoznawanej sprawie wnioskodawca zwolniony jest z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych z mocy ustawy. Zwolnienie to wynika z przepisu art. 239 § 1 pkt 1 lit.a powołanej ustawy, zgodnie z którym, strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Rozpoznawanie złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych stało się więc zbędne i postępowanie w tym zakresie podlega umorzeniu, stosownie do treści art. 249a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Odnosząc się natomiast do wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego stwierdzić trzeba, że w sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające jego uwzględnienie. W ocenie referendarza sądowego wnioskodawca wykazał, że znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy we wskazanej części. Sytuacja majątkowa skarżącego uzasadnia twierdzenie, że nie jest on w stanie – bez uszczerbku utrzymania koniecznego - ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło