I SA/Wa 835/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich Sędziowie WSA Iwona Kosińska (spr.) WSA Emilia Lewandowska Protokolant specjalista Aleksandra Borkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2018 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku pielęgnacyjnego oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] kwietnia 2018 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania [...], utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lutego 2018 r., nr [...] w sprawie odmowy przyznania zasiłku pielęgnacyjnego. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ I instancji decyzją z dnia [...] lutego 2018 r. odmówił przyznania zasiłku pielęgnacyjnego [...], osobie niepełnosprawnej z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, ponieważ nie spełnia on warunków do przyznania zasiłku pielęgnacyjnego, gdyż uzyskał wcześniej prawo do dodatku pielęgnacyjnego z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, którego wypłatę wstrzymano ze względu na pobyt wnioskodawcy w domu pomocy społecznej. Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem, [...] wniósł odwołanie, w uzasadnieniu kwestionując rozstrzygnięcie organu I instancji. Skarżący stwierdził, że zgodnie z obowiązującym prawem należy mu się zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 153 zł miesięcznie. Po rozpatrzeniu złożonego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że nie może ono zostać uwzględnione. W uzasadnieniu zajętego stanowiska organ odwoławczy wyjaśnił, że warunki przyznania zasiłku pielęgnacyjnego, a zarazem krąg osób do niego uprawnionych (przesłanki pozytywne) określa art. 16 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 153 zł miesięcznie przyznaje się w celu częściowego pokrycia wydatków wynikających z konieczności zapewnienia opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. Organ II instancji przywołał treść art. 16 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Wyjaśnił, że powołana ustawa zawiera dalsze warunki, przesądzające o uprawnieniu bądź braku uprawnienia do uzyskania przedmiotowego świadczenia. Zgodnie z art. 16 ust. 5 tej ustawy zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje osobie umieszczonej w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie (domu pomocy społecznej, młodzieżowym ośrodku wychowawczym, schronisku dla nieletnich itp.). Następną negatywną przesłankę do uzyskania zasiłku pielęgnacyjnego zawiera art. 16 ust. 6 omawianej ustawy, z którego jednoznacznie wynika, że zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje osobie uprawnionej do dodatku pielęgnacyjnego. [...] posiada ustalone prawo do dodatku pielęgnacyjny, którego wypłata jest zawieszona z uwagi na pobyt w domu pomocy społecznej. W ocenie organu II instancji, zgodnie z obowiązującym stanem prawnym zarówno zasiłek pielęgnacyjny, jak również dodatek pielęgnacyjny nie przysługuje osobie umieszczonej i przebywającej w placówce zapewniającej całodobowe utrzymanie i opiekę. W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że organ I instancji, podejmując decyzję, nie dopuścił się naruszenia prawa, a decyzja podjęta została w wyniku prawidłowo przeprowadzonego postępowania dowodowego. Zatem brak jest podstaw do zmiany kwestionowanej decyzji. Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2018 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył [...]. W uzasadnieniu skargi wyjaśnił, że nie zgadza się z wydaną decyzją. W jego ocenie wnioskowane świadczenie zgodnie z prawem mu się należy. Czuje się pokrzywdzony, ponieważ nie ma prawa do dodatku pielęgnacyjnego z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, którego faktycznie nie pobiera i nigdy nie pobierał, o czym świadczy jego dochód w załączonej w dokumentach decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Podkreślił, że nie jest prawdą, że fakt pobytu w domu pomocy społecznej powoduje, że nie przysługuje prawo do dodatku lub zasiłku pielęgnacyjnego, gdyż wielu jego kolegów i koleżanek - współmieszkańców domu pomocy społecznej - umieszczonych w nim zarówno przed jak i po 1 stycznia 2004 r. otrzymało zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 153 zł przyznany przez organ I instancji w 2017 r. Skarżący uznał, że jeżeli wszyscy są równi wobec prawa, to on został z tego prawa wyeliminowany przez organ I instancji, a następnie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przede wszystkim wyjaśnić należy, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2018 r. Dz. U. poz. 1302, ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na niezasadność skargi. Przede wszystkim wyjaśnić należy, że przedmiotem niniejszej sprawy jest odmowa przyznania skarżącemu zasiłku pielęgnacyjnego. Nie jest natomiast i nie może być przedmiotem rozpatrywania, jako nie objęta kognicją sądu administracyjnego, kwestia zawieszenia przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych wypłacania skarżącemu przyznanego mu dodatku pielęgnacyjnego. W tej sytuacji wyjaśnić należy, że warunki nabywania prawa do świadczeń rodzinnych oraz zasady ich ustalania, przyznawania i wypłacania określa ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. z 2018 r. Dz. U. poz. 2220, ze zm.). Zgodnie z art. 2 tej ustawy świadczeniami rodzinnymi są m.in. zasiłek rodzinny oraz dodatki do zasiłku rodzinnego, a także świadczenia opiekuńcze: zasiłek pielęgnacyjny, specjalny zasiłek opiekuńczy oraz świadczenie pielęgnacyjne. W myśl art. 16 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych zasiłek pielęgnacyjny przyznaje się w celu częściowego pokrycia wydatków wynikających z konieczności zapewnienia opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. Zgodnie zaś z art. 16 ust. 2 pkt 2 tej ustawy zasiłek pielęgnacyjny przysługuje osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Stosownie jednak do treści z art. 16 ust. 5 powołanej ustawy zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje osobie umieszczonej w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie. Ponadto stosownie do treści art. 16 ust. 6 powołanej ustawy o świadczeniach rodzinnych, zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje osobie uprawnionej do dodatku pielęgnacyjnego. Ze zgromadzonego w rozpoznawanej sprawie materiału dowodowego wynika, że skarżący jest osobą niepełnosprawną całkowicie niezdolną do pracy i niezdolną do samodzielnej egzystencji. Jednakże ze znajdującej się w aktach administracyjnych informacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lutego 2018 r. wynika jednocześnie, że od dnia [...] lipca 2001 r. skarżący jest uprawniony do pobierania dodatku pielęgnacyjnego, który nie jest wypłacany, ponieważ skarżący przebywa w domu pomocy społecznej. Nie ulega zatem wątpliwości, że w sprawie zaistniała przesłanka z art. 16 ust. 6 będącego tzw. normą kolizyjną powołanej ustawy o świadczeniach rodzinnych i ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Z powołanego przepisu jednoznacznie wynika, że w przypadku zbiegu dwóch uprawnień (do zasiłku pielęgnacyjnego i do dodatku pielęgnacyjnego) osobie uprawnionej do dodatku pielęgnacyjnego zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje. Oznacza to, że wydając decyzje odmawiające skarżącemu przyznania prawa do zasiłku pielęgnacyjnego, organy obu instancji działały zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Przyznanie prawa do dodatku pielęgnacyjnego przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych oznacza, że skarżącemu nie przysługuje już prawo do zasiłku pielęgnacyjnego. Skoro tak, to zaistniała podstawa do odmowy przyznania prawa do zasiłku pielęgnacyjnego. Dodatkowo podkreślić należy, że o niemożliwości pobierania zasiłku pielęgnacyjnego wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym skarżący był poinformowany w złożonym "Wniosku o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego" z dnia [...] stycznia 2018 r. i fakt ten skarżący potwierdził własnoręcznym podpisem złożonym pod tym wnioskiem. W tej sytuacji Sąd uznał, że w rozpatrywanej sprawie organy orzekające w sposób wyczerpujący przedstawiły w uzasadnieniu wydanych decyzji swoje racje oraz motywy podjętego rozstrzygnięcia. Prowadząc kontrolowane postępowanie nie uchybiły również zasadom postępowania administracyjnego. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2018 r. Dz. U. poz. 1302, ze zm.) orzekł jak w sentencji.