I SA/Wa 839/15

PostanowienieWSA w Warszawie2015-10-22

Skład orzekający: Małgorzata Boniecka-Płaczkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do wstrzymania wykonania decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi stwierdzającej, że nieruchomość nie podlega przepisom dekretu o reformie rolnej, ze względu na ryzyko nieodwracalnych skutków prawnych i znacznej szkody?
Ratio decidendi
Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji, uznając, że istnieje realne niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków prawnych. Stwierdzenie, że nieruchomość nie podlega reformie rolnej, może prowadzić do wykreślenia Gminy z księgi wieczystej i umożliwienia spadkobiercom dawnych właścicieli podjęcia działań zmierzających do zbycia lub obciążenia nieruchomości, co stanowi nieodwracalny skutek prawny.
Stan faktyczny
Gmina wniosła skargę do WSA w Warszawie na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, która uchyliła decyzję Wojewody i stwierdziła, że nieruchomość (zespół pałacowo-parkowy) nie podlega przepisom dekretu o reformie rolnej. Gmina wniosła również o wstrzymanie wykonania tej decyzji, argumentując, że może ona spowodować nieodwracalne skutki prawne, w tym wykreślenie Gminy z księgi wieczystej.
Rozstrzygnięcie
Wstrzymano wykonanie zaskarżonej decyzji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 22 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Gminy [...] o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Gminy [...] na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] marca 2015 r., nr [...] w przedmiocie reformy rolnej postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. Decyzją z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2013 r., znak: [...] stwierdził, że nieruchomość stanowiąca zespół pałacowo-parkowy wchodzący w skład majątku ziemskiego pn. "[...]" położny w [...], gm. [...], pow. [...] w granicach działek o numerach ewidencyjnych [...] i [...] oznaczonych na projekcie wstępnym podziału gruntów zespołu pałacowo-parkowego "[...]" – [...] sporządzonym przez geodetę uprawnionego W.K., stanowiącym załącznik do niniejszej decyzji - nie podpada pod działanie przepisu art. 2 ust. 1 lit e) dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz.U. z 1945 r., Nr 3, poz. 13) oraz odmówił stwierdzenia, że nieruchomość położna w [...], gm. [...], pow. [...] w granicach działek o numerach ewidencyjnych [...] i [...] oznaczonych na projekcie wstępnym podziału gruntów zespołu pałacowo-parkowego "[...]" – [...] sporządzonym przez geodetę uprawnionego W.K., stanowiącym załącznik do niniejszej decyzji - nie podpada pod działanie przepisu art. 2 ust. 1 lit e) dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. Pismem z dnia 16 kwietnia 2015 r. Gmina [...] wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] marca 2015 r. wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu zgłoszonego wniosku podniesiono, że zaskarżona decyzja może spowodować nieodwracalne skutki dla skarżącego, m.in. poprzez wykreślenie Gminy z księgi wieczystej, co powodować może dalsze konsekwencje prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z treści tego przepisu wynika więc, że podstawową przesłanką wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji jest istniejące realne niebezpieczeństwo zaistnienia takiej szkody (majątkowej, a także niemajątkowej), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Celem omawianej instytucji jest zatem ochrona strony przed wystąpieniem nieodwracalnych skutków lub znacznej szkody przed zbadaniem przez sąd administracyjny legalności zaskarżonego aktu lub czynności. Z konstrukcji w/w normy prawnej wynika także, iż to na stronie spoczywa obowiązek wykazania przesłanek uzasadniających uwzględnienie wniosku, tj. przedstawienia takich okoliczności, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie zaskarżonego rozstrzygnięcia faktycznie spowoduje znaczną szkodę lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków. Zadaniem Sądu jest natomiast zbadanie, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają za uwzględnieniem jej wniosku. Badając całokształt okoliczności sprawy Sąd doszedł do przekonania, że składając wniosek o wstrzymanie wykonania kwestionowanej decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi skarżący w sposób wystarczający wykazał istnienie przesłanek przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji. Decyzja o stwierdzeniu, że wskazana nieruchomość nie podpadała pod działanie przepisów art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu PKWN z dnia 6 wrzenia 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej zalicza się do aktów o charakterze deklaratoryjnym, które co do zasady nie podlegają wykonaniu, jednakże nie można pominąć następstw prawnych powstałych w wyniku wydania takiego aktu. Stwierdzenie, że oznaczone nieruchomości nie podpadały pod działanie przepisu art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu PKWN, wywołuje skutek prawno-rzeczowy prowadzący do wykreślenia podmiotu publicznoprawnego z księgi wieczystej (o ile był on ujawniony). W konsekwencji powyższego spadkobiercy dawnych właścicieli będą mogli podjąć działania zmierzające do realizacji przysługujących im praw, np. działania zmierzające do zbycia nieruchomości czy jej obciążenia. To zaś oznacza, że istnieje realna możliwość spowodowania nieodwracalnych skutków prawnych oraz wyrządzenia znacznej szkody. Organ administracyjny działający w granicach swojej właściwości i kompetencji nie będzie miał przy tym żadnych możliwości prawnych zniweczenia skutków cywilnoprawnych, które mogą powstać w wyniku np. zawartej umowy sprzedaży. Zatem powołane we wniosku okoliczności stanowią przesłankę pozytywną do jego uwzględnienia i wstrzymania wykonania decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] marca 2015 r. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 61 § 3 i 5 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w postanowieniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło